Η αφρικανική σκόνη συνεχίζει να καλύπτει μεγάλο μέρος της χώρας, ενώ οι λασποβροχές έχουν κάνει αισθητή την παρουσία τις τελευταίες μέρες. Παράλληλα, η θερμοκρασία παρουσιάζει πτώση και επικρατεί βοριάς, γεγονός που δημιουργεί την απορία πώς είναι δυνατόν περιοχές να «πνίγονται» από σκόνη που έρχεται από τον νότο, ενώ φυσάει παγωμένος βοριάς. Το Ιόνιο, η Πελοπόννησος, η κεντρική και νότια Ελλάδα και το Αιγαίο είδαν την αφρικανική σκόνη να κάνει την εμφάνισή της, ενώ πάνω από μεγάλο μέρος της χώρας συνυπάρχουν σκόνη και νεφώσεις. Όπως εξηγεί ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς, αυτό σημαίνει ότι η ατμόσφαιρα δεν ήταν απλώς θολή από υδρατμούς αλλά επιβαρύνθηκε και από αιωρούμενα σωματίδια.
Το βασικό ερώτημα είναι γιατί υπήρχε μεταφορά σκόνης ενώ στην κατώτερη ατμόσφαιρα επικρατούσαν βοριάδες. Σύμφωνα με τον Θοδωρή Κολυδά, «άλλος άνεμος μπορεί να πνέει κοντά στο έδαφος και άλλος στα μεσαία στρώματα». Η αφρικανική σκόνη μεταφέρεται συνήθως σε ύψη από 1 έως 3 χιλιόμετρα, όπου συχνά επικρατούν νότιοι ή νοτιοδυτικοί άνεμοι μπροστά από βαρομετρικά χαμηλά ή αυλώνα στη Μεσόγειο. Έτσι, στην επιφάνεια της Αττικής μπορεί να φυσά βόρειος ή βορειοανατολικός άνεμος, ενώ πιο πάνω να υπάρχει ρεύμα από τη Λιβύη και την κεντρική Μεσόγειο που μεταφέρει τη σκόνη.
Μέρος αυτής της σκόνης κατεβαίνει προς τα χαμηλά στρώματα λόγω αναταράξεων, καθοδικών κινήσεων, τοπικής θέρμανσης και γενικότερης κατακόρυφης ανταλλαγής στην τροπόσφαιρα. Γι’ αυτό οι πολίτες βλέπουν θολούρα και οι σταθμοί καταγράφουν αυξημένα σωματίδια, ακόμα και όταν ο άνεμος στο έδαφος είναι βοριάς.
Πρακτικά, οι βοριάδες στην επιφάνεια δεν ακυρώνουν τη μεταφορά σκόνης, όταν στα ανώτερα στρώματα φυσούν νότιοι άνεμοι.
Πώς γίνεται να φυσά βοριάς… από τον νοτιά
Ο μετεωρολόγος επισημαίνει επίσης ότι η πορεία και η «ιστορία» μιας αέριας μάζας επηρεάζει τα χαρακτηριστικά του ανέμου. Στο Twitter έγραψε ότι «στην ποίηση οι υπερβολές επιτρέπονται· καμιά φορά μάλιστα είναι κι εκείνες που φωτίζουν καλύτερα την αλήθεια. Όμως η φράση αυτή δεν στέκει μόνο ως ποιητική εικόνα. Πατά και σε πραγματική μετεωρολογική βάση. Γιατί υπάρχουν περιπτώσεις όπου φυσά βοριάς ως προς τη διεύθυνση, χωρίς όμως η αέρια μάζα να έχει έρθει ατόφια από τον σκληρό, ξηρό και παγωμένο ηπειρωτικό βορρά. Έχει προηγουμένως περάσει πάνω από θάλασσες, από τη Μαύρη Θάλασσα, τα δυτικά παράλια της Τουρκίας, το Αιγαίο. Έχει δηλαδή τροποποιηθεί στην πορεία της. Έτσι, φτάνει στην Ελλάδα κουβαλώντας όχι μόνο ψύχρα, αλλά και υγρασία, νέφη, αστάθεια, ακόμη και φαινόμενα».
Στη συνέχεια διευκρινίζει ότι «δεν μιλάμε για τον “καθαρό” βοριά μιας αμιγώς ηπειρωτικής εισβολής, εκείνον που κατεβαίνει ξερός και κοφτερός από τα βάθη της ανατολικής Ευρώπης ή της Σιβηρίας. Μιλάμε για έναν βοριά περασμένο από θάλασσα, πιο μαλακό στις θερμοκρασιακές του εξάρσεις, αλλά συχνά πιο φορτωμένο από άποψη υγρασίας και νεφώσεων. Γι’ αυτό και στην ανατολική Ελλάδα μπορεί να επικρατεί ισχυρό βορειοανατολικό ρεύμα, αλλά ο καιρός να μην έχει την αγριάδα ενός αυστηρά ηπειρωτικού ψυχρού επεισοδίου. Αντίθετα, να δίνει ψύχρα, μουντάδα, βροχές, χιονόνερο ή χιόνια στα ορεινά».
Και καταλήγει ότι «έτσι, η φράση “βοριάς από τον νοτιά” μπορεί να ακούγεται ποιητική ή και αντιφατική, όμως κρύβει μέσα της μια ουσιαστική αλήθεια: ότι άλλο είναι η διεύθυνση του ανέμου και άλλο η πραγματική θερμοϋγρομετρική ιστορία της αέριας μάζας. Και μερικές φορές, ο βοριάς δεν έρχεται τόσο άγριος όσο δείχνει το όνομά του, γιατί στο ταξίδι του έχει προλάβει να μαλακώσει πάνω στο νερό».
iEidiseis.gr
