Η τραγική απώλεια του Γιώργου Μαζωνάκη, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή μετά την κατάρρευσή του στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου, άνοιξε τον ασκό του Αιόλου.
Παρότι η ιατροδικαστική έρευνα και οι τοξικολογικές εξετάσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και δεν έχει αποδειχθεί επισήμως τι οδήγησε στον θάνατό του, η υπόθεση λειτούργησε ως καταλύτης σοβαρών εξελίξεων και απέδειξε το άναρχο τοπίο στον χώρο των λεγόμενων εναλλακτικών θεραπειών ευεξίας, που υπόσχονται «φρένο» στη γήρανση, μακροζωία, καλύτερη υγεία και ποιότητα ζωής.
Στον βωμό του κέρδους τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί τεράστια βιομηχανία «ελπίδας», με τις ελεγκτικές αρχές να τρέχουν ασθμαίνοντας να προλάβουν τις εξελίξεις. Το «γκρίζο» περιβάλλον που επικρατεί στη λειτουργία αυτών των κέντρων, εκμεταλλεύτηκε το ζεύγος των γιατρών για να διενεργεί θεραπείες πλασμαφαίρεσης εκτός αυστηρού νοσοκομειακού πλαισίου.
Η πολιτεία αναγκάζεται να αντιδράσει. Ο υπουργός Υγείας, Αδωνις Γεωργιάδης, ανακοίνωσε την άμεση σύσταση νομοπαρασκευαστικής επιτροπής σε συνεργασία με τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο (ΠΙΣ) και την πρόεδρό του Ματίνα Παγώνη, παραδεχόμενος το σοβαρό νομικό κενό γύρω από τις υπηρεσίες longevity (μακροβιότητας).
Ενδεικτικό της ανάγκης αναθεώρησης του υφιστάμενου πλαισίου είναι το γεγονός ότι το εν λόγω κέντρο διαφήμιζε ανοιχτά τη δραστηριότητά του στο Διαδίκτυο, καλώντας τους πολίτες σε συνεδρίες, χωρίς καμία αυτεπάγγελτη παρέμβαση.
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) είχε πραγματοποιήσει τρεις ελέγχους στο σημείο -με την τελευταία έρευνα να λαμβάνει χώρα τον Νοέμβριο του 2025- χωρίς να διαπιστώσει «ύποπτα μηχανήματα». Το καθεστώς συγκάλυψης αποδείχθηκε απλό, καθώς οι εμπλεκόμενοι φαίνεται πως απέκρυπταν το ειδικό μηχάνημα πλασμαφαίρεσης λίγο πριν το ελεγκτικό κλιμάκιο περάσει την πόρτα του ιατρείου.
Πώς φτάσαμε όμως στο σημείο άνθρωποι να εμπιστεύονται την υγεία τους και χιλιάδες ευρώ σε αμφίβολες πρακτικές; Ο ψυχίατρος και ψυχοθεραπευτής δρ Δημήτρης Παπαδημητριάδης περιγράφει με ακρίβεια τον τρόπο λειτουργίας μιας τεράστιας αγοράς υπηρεσιών που στερείται βασικής επιστημονικής τεκμηρίωσης.
«Η λεγόμενη ολιστική ρητορική επιτελεί μια έξυπνη μετατόπιση. Αντί να ισχυριστεί ότι κάτι δουλεύει, ισχυρίζεται ότι η επιστήμη είναι στενή, μηχανιστική και εξαγορασμένη και άρα η απουσία απόδειξης είναι σημάδι θεσμικής καταπίεσης και όχι απουσίας αποτελέσματος. Το να πει κανείς: Δεν γνωρίζουμε ακόμη, αλλά να τι γνωρίζουμε και να πώς θα το παρακολουθήσουμε, δεν είναι αδυναμία. Είναι η μόνη μορφή σεβασμού που μπορεί να δείξει ένας γιατρός σε έναν άνθρωπο που τον εμπιστεύεται», τονίζει ο κ. Δημητριάδης.
Εξαπάτηση
Οπως επισημαίνει, η «τέχνη» της εξαπάτησης των πολιτών στηρίζεται σε συγκεκριμένες υποσχέσεις:
- Η δήθεν διάγνωση: Συσκευές «κβαντικής βιοανάδρασης» υπόσχονται τη μέτρηση τοξινών με όρους κβαντομηχανικής, χωρίς καμία κλινική επιβεβαίωση. Παράλληλα, τεχνικές όπως η «μικροσκόπηση σκοτεινού πεδίου» προβάλλουν το αίμα σε οθόνες για να υποδείξουν φανταστικά παθογόνα. Δημιουργούν δηλαδή τη «νόσο» για να πουλήσουν στη συνέχεια τη «θεραπεία».
- Η δήθεν αποτοξίνωση: Η επιστημονικά έωλη ιδέα ότι το έντερο «αυτοδηλητηριάζει» τον οργανισμό γίνεται όχημα του lifestyle. Υδροθεραπείες παχέος εντέρου και εμπορικά πρωτόκολλα όπως η INUSpheresis, της πλασμαφαίρεσης δηλαδή, που εκτελούσε η γιατρός στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου, πωλούνται ως λύσεις απομάκρυνσης τοξινών. Πρόκειται για επεμβατικές πράξεις χωρίς αναγνωρισμένη ένδειξη για λόγους ευεξίας και καθαρισμού του οργανισμού από πάσης φύσεως τοξίνες.
- Ενδοφλέβιες θεραπείες και όζον: Βιταμινούχα διαλύματα, NAD+ και γλουταθειόνη χορηγούνται χωρίς ένδειξη, εκθέτοντας τον πολίτη σε κίνδυνο λοίμωξης ή θρόμβωσης. Ειδικά, η οζονοθεραπεία βασίζεται σε τοξικό αέριο, ενώ η συστηματική του χορήγηση συνδέεται με εμβολές.
- Βλαστοκύτταρα και πεπτίδια: Εκτός από τα αιμοποιητικά βλαστοκύτταρα για αυστηρά αιματολογικές ενδείξεις, κανένα προϊόν βλαστοκυττάρων δεν είναι εγκεκριμένο για αισθητικές χρήσεις. Αντίστοιχα, τα πεπτίδια κυκλοφορούν στα ιατρεία μακροζωίας με αβέβαιη μακροπρόθεσμη ασφάλεια. Μοναδική ίσως εξαίρεση, παρεμβάσεις όπως το PRP (αυτόλογο πλάσμα) που διαθέτουν μέτρια τεκμηρίωση για συγκεκριμένες ενδείξεις.
ΤΑ ΣΗΜΕΙΑ-ΚΛΕΙΔΙΑ
Τι πρέπει να γνωρίζει ο ασθενής πριν προχωρήσει σε μία θεραπεία
Οι ειδικοί επισημαίνουν πως δεν έχει σημασία πώς ονομάζεται εμπορικά μία υπηρεσία. Σημασία έχει τι προσφέρει, ποιος τη χορηγεί και σε ποιον χώρο, με ποιο προϊόν ή εξοπλισμό και τι υπόσχεται στον ασθενή. Εκτός από την αδειοδότηση πρέπει να ασχολούμαστε με την ουσιαστική αξιολόγηση της πραγματικής ιατρικής πράξης και του κινδύνου της, υποστηρίζουν.
Τα σημεία-κλειδιά, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι τα εξής:
- Ο όρος «ολιστική ιατρική» δεν αποτελεί από μόνος του αυτοτελή νομικό τίτλο. Το πώς ονομάζεται εμπορικά μία υπηρεσία (π.χ. «wellness», «holistic protocol», «ευεξία») δεν έχει απολύτως καμία σημασία για τον νόμο. Αν μια πράξη σκοπεύει να προλάβει, να διαγνώσει, να θεραπεύσει ή να αποκαταστήσει μία βλάβη, τότε είναι ξεκάθαρα ιατρική πράξη.
- Πολλά κέντρα μεταμφιέζουν καθαρά ιατρικές πράξεις σε υπηρεσίες ομορφιάς ή «ευεξίας» για να αποφύγουν τους αυστηρούς νομικούς ελέγχους. Μία ενέσιμη αισθητική θεραπεία wellness injection, για παράδειγμα, εξακολουθεί να περιλαμβάνει βελόνα και ουσία, άρα και τον κίνδυνο λοίμωξης ή αλλεργικής αντίδρασης.
- Η απλή ύπαρξη ενός ιατρού μέσα σε μια επιχείρηση, μέσα σε ένα κέντρο αισθητικής, δεν είναι άλλοθι, καθώς δεν νομιμοποιεί αυτόματα όλες τις δραστηριότητες.
- Το να υπογράψει ο ασθενής ότι δέχεται τη θεραπεία δεν αρκεί για να νομιμοποιήσει μία μη τεκμηριωμένη μέθοδο. Βάσει της Σύμβασης του Οβιέδο και του Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας, προ της συναίνεσης πρέπει να υπάρχει πραγματικά ενημέρωση, ακόμη κι αν η θεραπεία διαφημίζεται ως απόλυτα «φυσική θεραπεία».
- Ο μεγαλύτερος και πιο αόρατος κίνδυνος -πέρα από τις άμεσες σωματικές βλάβες (μολύνσεις, επιπλοκές)- είναι η καθυστέρηση της σωστής διάγνωσης. Ο ασθενής μπορεί να χάσει πολύτιμο, κρίσιμο χρόνο για την πραγματική του νόσο.
- Λέξεις που ακούγονται επιστημονικοφανείς, όπως «detox» (αποτοξίνωση), «ρύθμιση ανοσίας» ή «ορμονική εξισορρόπηση», κρύβουν τεράστιο κίνδυνο παραπληροφόρησης, ειδικά απέναντι σε ευάλωτες ομάδες και χρόνιους ασθενείς.
ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Οι ερωτήσεις που σώζουν ζωές
Οι πολίτες περνώντας το κατώφλι ενός κέντρου αισθητικής, ευεξίας ή ολιστικής θεραπείας, θα πρέπει να κάνουν στον ειδικό τις ακόλουθες ερωτήσεις για την ασφάλειά τους:
- Ποια ακριβώς είναι η διάγνωση και πώς τεκμηριώνεται; Αν η απάντηση είναι γενικόλογη («τοξικό φορτίο», «ενεργειακή ανισορροπία»), δεν υπάρχει διάγνωση.
- Ποιες δημοσιευμένες μελέτες υποστηρίζουν αυτή τη χρήση;
- Είναι εγκεκριμένη η θεραπεία και η χρήση της από τον ΕΟΦ ή τον EMA; Κι αν είναι εκτός ενδείξεων, έχει δηλωθεί ρητά;
- Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές και πόσο συχνές; Η απάντηση «καμία, είναι φυσικό» αποτελεί ένδειξη πιθανού κινδύνου.
- Αυτό που προτείνεται συνεπάγεται άρνηση ή αναβολή της συμβατικής αγωγής; Αν ναι, η συζήτηση τελειώνει εκεί.
- Ποιος πληρώνεται και πόσο; Οχι με καχυποψία, αλλά με απόλυτη διαφάνεια απέναντι στη σύγκρουση συμφερόντων.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Παρέμβαση της Αιματολογικής Εταιρείας
Η αντιποίηση επιστημονικών μεθόδων προκάλεσε την κατηγορηματική αντίδραση της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας (ΕΑΕ). Σε ανακοίνωσή της, η ΕΑΕ βάζει τα πράγματα στη θέση τους, ξεκαθαρίζοντας ότι η πλασμαφαίρεση δεν είναι μηχανισμός «αποτοξίνωσης» ή «μακροζωίας», αλλά ιατρική πράξη με συγκεκριμένες ενδείξεις.
Τα περίφημα «stem cells», από τα οποία είχε πάρει την ονομασία της η κλινική, αναγεννούν αποκλειστικά και μόνο το αίμα. Χρησιμοποιούνται από αιματολόγους σε νοσοκομειακές συνθήκες για μεταμοσχεύσεις σε ασθενείς με αιματολογικά νοσήματα. Οποιαδήποτε άλλη χρήση τους, τονίζει η ΕΑΕ, στερείται τεκμηρίωσης και είναι δυνητικά επικίνδυνη.
Σε ό,τι αφορά την πλασμαφαίρεση, η Εταιρεία τονίζει πως πρόκειται για διαδικασία απομάκρυνσης παθολογικών αντισωμάτων για την αντιμετώπιση σοβαρών αυτοάνοσων νοσημάτων. Εκτελείται αποκλειστικά στα νοσοκομεία, έχει παρενέργειες στο καρδιαγγειακό (όπως υπόταση και διαταραχές ρυθμού) και καμία κλινική μελέτη δεν υποστηρίζει τη χρήση της ως θεραπεία anti-aging.
EleftherosTypos.gr