Η σημερινή ενημέρωση των εποχικών προγνώσεων για τον χειμώνα 2026-2027 επιβεβαιώνει μια συνολικά πιο ήπια κλιματική τάση για την ευρωπαϊκή ήπειρο σε σύγκριση με τους μέσους όρους της περιόδου.
Αυτό που καθιστά την προοπτική του ερχόμενου χειμώνα ιδιαίτερα συναρπαστική και ανοιχτή σε ανατροπές είναι ένα συγκλίνον σήμα που εντοπίστηκε τόσο από το ευρωπαϊκό κέντρο ECMWF όσο και από το βρετανικό μοντέλο UKMO, τα οποία δείχνουν προοδευτική εξασθένηση του στρατοσφαιρικού πολικού στροβίλου μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου, κάτι που θα μπορούσε να ανακατέψει την τράπουλα ακριβώς στην καρδιά του χειμώνα.
Τι αλλάζει με την ενημέρωση του Νοεμβρίου και η σύγκριση με τον ιστορικό χειμώνα του 1997-1998
Στην ευρωπαϊκή πλευρά, η ενίσχυση των υψηλών πιέσεων συνδυάζεται με μια βαθύτερη και πιο ενεργή ατλαντική ύφεση, δημιουργώντας έναν διάδρομο πιέσεων ευνοϊκό για την άνοδο μάλλον ήπιων και υγρών δυτικών ή νοτιοδυτικών ρευμάτων.
Σε σύγκριση με τους χάρτες του Οκτωβρίου, οι χιονοπτώσεις δείχνουν μια ελαφρά αύξηση σε ορισμένους κεντροδυτικούς τομείς και μια πιο σημαντική αύξηση στη βορειοανατολική Ευρώπη, ενώ μειώνονται σε τμήματα της κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης, αν και μια σχετική βελτίωση σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα δεν εξισώνεται αυτόματα με χιονοπτώσεις πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο.
Αυτή η σύνθετη ατμοσφαιρική αρχιτεκτονική διέπεται από ένα επεισόδιο Super El Niño που πλησιάζει τώρα τη μέγιστη ανάπτυξή του, του οποίου οι ωκεάνιες θερμικές ανωμαλίες και η απόκριση πίεσης δείχνουν ισχυρές αναλογίες με τον διάσημο χειμώνα του 1997-1998.
Όπως υπογραμμίζεται στην τεχνική ανάλυση του Andrej Flis, ο εντοπισμός ενός τόσο παρόμοιου ιστορικού προηγουμένου δεν σημαίνει ότι αναμένεται πανομοιότυπη επανάληψη της σεζόν πριν από σχεδόν τριάντα χρόνια, αλλά βοηθά να κατανοήσουμε πώς ένας συνολικά ήπιος χειμώνας σε ηπειρωτική κλίμακα μπορεί ακόμα να παράγει εξαιρετικές χιονοπτώσεις όπου διαταραγμένες ροές και θύλακες ψυχρότερου αέρα διασταυρώνονται.
Κατά τη διάρκεια εκείνου του χειμώνα, η Ευρώπη βίωσε μια κυρίως ήπια σεζόν με λίγο χιόνι, ειδικά στην κεντρική Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο και τα νοτιοανατολικά, με πιο αυστηρές χειμερινές συνθήκες να εμφανίζονται μόνο στο μακρινό Βορρά και στις υψηλότερες οροσειρές.
Η Ευρώπη ανάμεσα σε ήπια ατλαντικά ρεύματα και χιόνια περιορισμένα στα μεγάλα υψόμετρα
Όσον αφορά την ευρωπαϊκή ήπειρο, η εποχική τάση επιβεβαιώνει σαφή επικράτηση των δυτικών και νοτιοδυτικών ατλαντικών ρευμάτων, τα οποία αναμένεται να διατηρήσουν τις θερμοκρασίες γενικά πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου, συνοδευόμενες από άφθονες βροχοπτώσεις σε πολλές περιοχές, ιδιαίτερα κατά μήκος του δυτικού άκρου.
Αυτό το δυναμικό μοτίβο δεν θα εμποδίσει την εμφάνιση προσωρινών ψυχρότερων περιόδων κάθε φορά που συστήματα χαμηλής πίεσης διέρχονται από τη βόρεια Ευρώπη και τραβούν πολικό αέρα κατά μήκος των πίσω ακρών τους, αλλά συνολικά, το ήπιο κλίμα θα συνεχίσει να επικρατεί αρκετά καθαρά καθ' όλη τη διάρκεια του τριμήνου.
Η πιο άμεση συνέπεια αυτής της κυκλοφορίας αφορά την κατανομή των χιονοπτώσεων, καθώς οι άφθονες βροχοπτώσεις που εγγυάται η ωκεάνια ροή δεν θα μεταφραστούν αυτόματα σε εκτεταμένες συσσωρεύσεις χιονιού λόγω των πολύ ήπιων αερίων μαζών που δεν επιτρέπουν στο χιόνι να πέσει μέχρι τις πεδιάδες ή τις κοιλάδες.
Οι πιο ευνοϊκές συνθήκες για φυσική χιονόπτωση θα συγκεντρωθούν επομένως στη βόρεια Ευρώπη και στις ζώνες υψηλότερου υψομέτρου των Άλπεων, όπου η μεγάλη διαθεσιμότητα υγρασίας θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικές συσσωρεύσεις περίπου πάνω από 1800 με 2000 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν επαρκώς χαμηλές.
Σημειώνεται ωστόσο ότι αυτό το επίπεδο χιονόπτωσης δεν θα είναι άκαμπτο ή ομοιόμορφο καθ' όλη τη διάρκεια της σεζόν ή σε όλους τους αλπικούς τομείς, και ότι τα χιονοδρομικά κέντρα που βρίσκονται σε χαμηλότερα υψόμετρα ενδέχεται να συναντήσουν μεγαλύτερες δυσκολίες.
Η μηνιαία εξέλιξη από τον Δεκέμβριο του 2026 έως τις αρχές της άνοιξης
Παρατηρώντας τη χρονική εξέλιξη που χαράσσουν τα μοντέλα, προκύπτει ότι ο Δεκέμβριος του 2026 θα ανοίξει με ένα μοτίβο ήδη συνεπές με την εποχική τάση, καθώς στην Ευρώπη θα επικρατήσει ένα πιο ήπιο κλίμα στους νότιους τομείς και τιμές πιο κοντά στις φυσιολογικές στους βόρειους.
Τον Ιανουάριο του 2027, οι θετικές θερμοκρασιακές ανωμαλίες στην ευρωπαϊκή ήπειρο θα τείνουν να επεκταθούν κυρίως προς τα βόρεια και τα ανατολικά.
Ο Φεβρουάριος του 2027 διαμορφώνεται με την Ευρώπη να συνεχίζει να βιώνει κατά κύριο λόγο ήπιο κλίμα, παρά την καταγραφή αύξησης των χιονοπτώσεων στις βόρειες και βορειοανατολικές περιοχές.
Τέλος, τον Μάρτιο του 2027, πάνω από τη γηραιά ήπειρο θα επιμείνουν οι πιο ήπιες θερμοκρασίες στο νότο, συνοδευόμενες από τιμές πιο κοντά στον κλιματολογικό μέσο όρο στα βόρεια γεωγραφικά πλάτη.
Η αβεβαιότητα του στρατοσφαιρικού πολικού στροβίλου και τα πρώτα σημάδια για τον Δεκέμβριο
Το πραγματικό στοιχείο ικανό να ανατρέψει αυτές τις προγνώσεις βρίσκεται στη στρατόσφαιρα των πόλων, όπου τόσο τα μοντέλα ECMWF όσο και τα UKMO σηματοδοτούν εξασθένηση των δυτικών ανέμων μεταξύ Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου, γεγονός που υποδηλώνει πιθανή διαταραχή του πολικού στροβίλου στην καρδιά της σεζόν.
Όταν η έντονη στρατοσφαιρική θέρμανση καταφέρνει να αποδυναμώσει την κυκλοφορία του στροβίλου σε σημείο να αντιστρέψει τους ζωνικούς του ανέμους και να διαδώσει τις επιπτώσεις της προς την υποκείμενη τροπόσφαιρα, ο αεροχείμαρρος μπορεί να υποστεί βαθιές κυμάνσεις ικανές να ανοίξουν τις πόρτες σε καθόδους ψυχρού αέρα προς τα μέσα γεωγραφικά πλάτη, αν και αυτή η καθοδική μεταφορά δεν είναι ποτέ αυτόματη ούτε επιτρέπει να προσδιοριστεί μήνες νωρίτερα ποιες γεωγραφικές περιοχές θα επηρεάζονταν τελικά.
Στατιστικές προσομοιώσεις που σχετίζονται με στρατοσφαιρική θέρμανση που συνέβη κατά τη διάρκεια προηγούμενων χειμώνων κυριαρχούμενων από το El Niño αναδεικνύουν μεγαλύτερη προδιάθεση για βορειοανατολικά ψυχρά ρεύματα κατευθυνόμενα προς τους κεντροβόρειους και βορειοδυτικούς τομείς της Ευρώπης, αν και αυτές οι μέσες αποκρίσεις δεν επιτρέπουν την πρόβλεψη κυμάτων ψύχους στην Ιταλία.
Εν τω μεταξύ, οι μακροπρόθεσμες προγνώσεις για τις αρχές Δεκεμβρίου σκιαγραφούν για την Ευρώπη μια ελαφρώς ψυχρότερη έναρξη στους βορειοδυτικούς τομείς και κοντά στα φυσιολογικά επίπεδα στα κεντρικά λόγω της πιθανής διέλευσης μιας βορειοδυτικής ύφεσης που δεν αντιφάσκει καθόλου με τη συνολική ήπια εποχική τάση.
Πώς επηρεάζεται η Ελλάδα
Μελετώντας τα δεδομένα από τους ανανεωμένους χάρτες προσομοίωσης του ευρωπαϊκού μοντέλου ECMWF για το διάστημα Δεκεμβρίου-Μαρτίου, προκύπτει μια ξεκάθαρη εικόνα και για τη χώρα μας.
Στον χάρτη μεταβολής της θερμοκρασιακής ανωμαλίας, η Ελλάδα τοποθετείται σε μια ζώνη με ουδέτερες έως ελαφρώς θετικές αποκλίσεις (της τάξης του 0 έως +0,5 βαθμών σε σχέση με το προηγούμενο τρέξιμο). Αυτό μεταφράζεται σε έναν χειμώνα χωρίς ενδείξεις για ακραίο ή παρατεταμένο ψύχος, ο οποίος θα κινηθεί γενικά κοντά στα κανονικά για την εποχή επίπεδα ή ελαφρώς υψηλότερα, ακολουθώντας τη γενικότερη ήπια τάση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Αντίστοιχα, ο χάρτης μεταβολής των χιονοπτώσεων εμφανίζει ουδέτερες συνθήκες έως και ελαφρές αρνητικές τάσεις (μείωση) στον ελλαδικό χώρο και τα νότια Βαλκάνια, γεγονός που εναρμονίζεται πλήρως με την επικράτηση των νοτιοδυτικών και δυτικών ατλαντικών ρευμάτων.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι χιονοπτώσεις στην Ελλάδα αναμένεται να περιοριστούν κυρίως στα μεγάλα υψόμετρα των ορεινών όγκων, όπου οι θερμοκρασίες παραμένουν επαρκώς χαμηλές, ενώ τα πεδινά τμήματα αλλά και τα χιονοδρομικά κέντρα χαμηλότερου υψομέτρου ενδέχεται να αντιμετωπίσουν δυσκολίες ως προς τη διατήρηση επαρκούς χιονοκάλυψης.
*Με πληροφορίες από το meteoweb.eu
Newsbomb.gr