Οριακή ενίσχυση της απασχόλησης, η οποία ωστόσο είναι
αποτέλεσμα της αύξησης της μερικής και προσωρινής εργασίας, και μείωση της
ανεργίας στο 26,5% από 27,5% το 2013, εμφάνισε η αγορά εργασίας το 2014, βάζοντας
«φρένο» στη συνεχή επιδείνωση της αγοράς εργασίας την τελευταία εξαετία λόγω
κρίσης. Εξέλιξη θετική, που όμως δεν κράτησε πολύ, καθώς λόγω των πολιτικών
εξελίξεων και της αβεβαιότητας το πρώτο τρίμηνο του 2015 η κατάσταση
επιδεινώθηκε και πάλι.
Σύμφωνα με μελέτη της ICAP, η σωρευτική μείωση των
απασχολουμένων μόνο για την περίοδο 2010-2013 ανέρχεται σε 19,2%, γεγονός που
σημαίνει ότι το «βάρος» της ύφεσης το επωμίσθηκε σχεδόν εξ ολοκλήρου η αγορά
εργασίας. Η εντονότερη μείωση της απασχόλησης σημειώθηκε τη διετία 2011-2012
(-9,2% το 2011 και 7,5% το 2012), ενώ το 2013 παρατηρήθηκε αξιόλογη επιβράδυνση
του ρυθμού μείωσής της, σε -3,3%. Ωστόσο, το 2014 η τάση αυτή αναστρέφεται και
η απασχόληση καταγράφει αύξηση με ρυθμό 1,6% (δ' τρίμηνο 2014 σε σχέση με το
αντίστοιχο του 2013). Οι αλλαγές αυτές περιόρισαν σε χαμηλότερα επίπεδα και το
λόγο άνεργοι/απασχολούμενοι», ωστόσο ο δείκτης -35,2%- εξακολουθεί να θεωρείται
υψηλός (δ' τρίμηνο 2014).
Η συμμετοχή των εργαζομένων με μερική απασχόληση διευρύνθηκε
αισθητά την τελευταία τετραετία. Ειδικότερα, το ποσοστό της μερικής απασχόλησης
κινείται σταθερά ανοδικά, με συνέπεια να ανέλθει σε 9,9% το δ΄ τρίμηνο του
2014, από 6,5% το α΄ τρίμηνο του 2010. Από το υποσύνολο αυτό των εργαζομένων,
το μεγαλύτερο μέρος τους έκανε τη συγκεκριμένη επιλογή διότι δεν μπόρεσε να
βρει πλήρη απασχόληση. Ωστόσο, εάν εστιάσουμε στις πρόσφατες μεταβολές της
απασχόλησης (μειώσεις - αυξήσεις ανά τρίμηνο) τότε προκύπτει ότι από τις 55,4 χιλ. νέες θέσεις
εργασίας του δ΄ τρίμηνου του 2014, οι 49,5 χιλ. -ή ποσοστό 89,3%- αφορούν μερική
απασχόληση.
Η οικονομική κρίση της προηγούμενης εξαετίας έπληξε κυρίως
τους μισθωτούς απασχολουμένους, καθώς όμως εντεινόταν η κρίση επηρέασε και όλες
τις κατηγορίες των αυτοαπασχολουμένων, ακόμα και την κατηγορία των
αυτοαπασχολουμένων χωρίς προσωπικό (στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και οι
εργαζόμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών). Ωστόσο, η κατάσταση αυτή αμβλύνθηκε
σταδιακά το 2013, ενώ το 2014 υπήρξε ανατροπή της αρνητικής πορείας.
Ειδικότερα, η συνεχής τάση απώλειας της απασχόλησης στους μισθωτούς
επιβραδύνθηκε δραστικά στη διάρκεια του προηγουμένου έτους, ενώ κατά το 2014
υπήρξε σταθερή ανάκαμψη της απασχόλησης μισθωτών καθ΄ όλο το έτος. Η θετική
αυτή εξέλιξη, όμως, δεν χαρακτήρισε τις λοιπές κατηγορίες απασχολουμένων, σε
δεινότερη δε θέση παραμένουν οι αυτο-απασχολούμενοι χωρίς προσωπικό, η
απασχόληση των οποίων παρέμεινε σε φθίνουσα τροχιά σε όλα τα τρίμηνα του 2014.
Ενα στοιχείο που χαρακτήρισε την αγορά εργασίας, μετά τις
έντονες πιέσεις για «προσαρμογή» και περισσότερη ευελιξία, ήταν η αύξηση της
συμμετοχής των προσωρινά απασχολουμένων. Η αύξηση της προσωρινής απασχόλησης
στα πρώτα έτη της ύφεσης (2010-2011) ουσιαστικά επήλθε ως πρώτη αντίδραση
αρκετών επιχειρήσεων στην κρίση. Ωστόσο, στη συνέχεια το ποσοστό των προσωρινά
απασχολουμένων περιορίστηκε, με αποτέλεσμα να κυμανθεί σε επίπεδα κάτω του 10%
το 2012 και στις αρχές του 2013. Η πρόσφατη ανάκαμψη της απασχόλησης
συνοδεύτηκε από την παράλληλα επέκταση των σχέσεων προσωρινής απασχόλησης, με
εντεινόμενο μάλιστα ρυθμό.
Συγκεκριμένα, ενώ το ποσοστό της προσωρινής εργασίας (ως
προς το σύνολο των μισθωτών) ανέρχονταν (το δ΄ τρίμηνο του 2013) σε 10,1%, στο
γ' τρίμηνο του 2014 ξεπέρασε το 13%, για να περιοριστεί στη συνέχεια σε 11,5%
στα τέλη του έτους.