Σε ισχύ βρίσκεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 το νέο πειθαρχικό πλαίσιο για τους δημοσίους υπαλλήλους, το οποίο προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις, διευρύνει τον κατάλογο των παραπτωμάτων και εισάγει νέους μηχανισμούς ελέγχου και λογοδοσίας.
Ο νόμος 5225/2025 αναμορφώνει συνολικά το σύστημα πειθαρχικής ευθύνης, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της αποτελεσματικότητας στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Οι νέες ρυθμίσεις αφορούν το σύνολο των υπαλλήλων του Δημοσίου, των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, καθώς και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου.
Νέα πειθαρχικά παραπτώματα
Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται πλέον ως πειθαρχικά παραπτώματα:
-
Η μη δήλωση σύγκρουσης συμφερόντων
-
Κάθε μορφή βίας ή παρενόχλησης στον χώρο εργασίας
-
Η καθυστέρηση στην έκδοση πράξεων έκπτωσης από την υπηρεσία
-
Η συμμετοχή σε ασυμβίβαστες επαγγελματικές δραστηριότητες
-
Η άρνηση συμμετοχής στη διαδικασία αξιολόγησης
Η άρνηση αξιολόγησης τιμωρείται με πρόστιμο δύο μηνών αποδοχών, ενώ σε περίπτωση επανάληψης για δύο συνεχόμενους κύκλους προβλέπεται ακόμη και οριστική παύση από την υπηρεσία.
Ειδικές προβλέψεις για τους δήμους
Για τους εργαζόμενους στους δήμους, προβλέπονται επιπλέον παραπτώματα, όπως:
-
Η άρνηση χρήσης μέσων ατομικής προστασίας
-
Η μη συμμετοχή σε προληπτικό ιατρικό έλεγχο
-
Για τη δημοτική αστυνομία, η μη χρήση στολής ή διακριτικών κατά την υπηρεσία
Παράλληλα, πειθαρχική ευθύνη προβλέπεται και για τη διοίκηση των δήμων σε περίπτωση που δεν παρέχονται τα απαραίτητα μέσα προστασίας στους εργαζόμενους.
Νέες ποινές και αυστηρότερες κυρώσεις
Το νέο σύστημα εισάγει επιπλέον κυρώσεις, όπως:
-
Στέρηση μισθολογικού κλιμακίου για 1 έως 5 έτη
-
Αφαίρεση έως τεσσάρων μισθολογικών κλιμακίων
-
Απαγόρευση άσκησης καθηκόντων προϊσταμένου έως 5 έτη
Οι ποινές ξεκινούν από έγγραφη επίπληξη και φτάνουν έως:
-
Πρόστιμα έως 12 μηνών αποδοχών
-
Στέρηση προαγωγής
-
Υποβιβασμό βαθμού
-
Προσωρινή παύση χωρίς αποδοχές
-
Οριστική παύση (απόλυση)
Παράλληλα, αυξάνεται το ανώτατο πρόστιμο που μπορεί να επιβάλει υπουργός, από τρεις σε πέντε μήνες αποδοχών.
Πειθαρχική συνδιαλλαγή και νέο συμβούλιο με δικαστές
Για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα πειθαρχικής συνδιαλλαγής, μέσω της οποίας ο υπάλληλος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να τύχει ευνοϊκότερης μεταχείρισης, εφόσον δεν υπάρχει σοβαρή ζημία ή αυτή έχει αποκατασταθεί.
Παράλληλα, δημιουργείται το νέο Πειθαρχικό Συμβούλιο Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα, αποτελούμενο από 60 δικαστές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με στόχο την ταχύτερη και αντικειμενικότερη εξέταση των υποθέσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, εκκρεμούν σήμερα 3.360 ένορκες διοικητικές εξετάσεις και περισσότερες από 5.900 πειθαρχικές υποθέσεις, ενώ τα υφιστάμενα πειθαρχικά συμβούλια θα καταργηθούν από το 2027, με προθεσμία έως το τέλος του 2026 για την ολοκλήρωση των εκκρεμών υποθέσεων.