Η Αποκριά και η Καθαρά Δευτέρα στη Σκύρο δεν μοιάζουν με πουθενά αλλού στην Ελλάδα. Δεν είναι θορυβώδεις, ούτε φτιαγμένες για θεατές. Είναι ιστορικά θεσμοθετημένες, ιδιαίτερα τελετουργικές και βαθιά δεμένες με την ταυτότητα του νησιού. Όποιος βρεθεί εκεί αυτές τις μέρες δεν «παρακολουθεί» ένα έθιμο, γίνεται κομμάτι του.
Η Σκύρος έχει ξεχωριστή προσωπικότητα και έντονες αντιθέσεις, με καταπράσινο βορρά και ξηρό, βραχώδη νότο. Η Χώρα απλώνεται αμφιθεατρικά κάτω από το βυζαντινό κάστρο, με λευκά σπίτια και στενά καλντερίμια. Η Σκύρος φημίζεται για τα σκυριανά άλογα, μικρόσωμα και σπάνια, καθώς και για την τοπική κεραμική και ξυλογλυπτική. Το νησί έχει πλούσια ιστορία, από την αρχαιότητα έως τη νεότερη Ελλάδα, και συνδέεται με τον Αχιλλέα και τον Οδυσσέα. Η τοπική κουζίνα περιλαμβάνει γεύσεις με έντονο χαρακτήρα: κατσίκι, τυριά και μέλι. Η Σκύρος προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες, ηρεμία και βαθιά πολιτισμική συνέχεια.
Ο «Γέρος» της Σκύρου
Η αποκριάτικη περίοδος στη Σκύρο κορυφώνεται τις τελευταίες μέρες πριν τη Σαρακοστή, όταν στους δρόμους της Χώρας εμφανίζεται ο περίφημος «Γέρος» της Σκύρου. Ντυμένος με μαύρη κάπα από γιδόμαλο, τραγόμορφη μάσκα και δεκάδες, πελώρια κουδούνια δεμένα στη μέση, ο Γέρος κατεβαίνει τα καλντερίμια χορεύοντας άγρια, δημιουργώντας έναν ήχο πρωτόγονο, σχεδόν υπνωτιστικό. Τα κουδούνια δεν είναι διακοσμητικά· συμβολίζουν τη δύναμη, την αναγέννηση, το πέρασμα από τον χειμώνα στην άνοιξη. Κάθε στολή είναι προσωπική υπόθεση, συχνά κληρονομιά γενεών, και φοριέται με σεβασμό.
Δίπλα στον Γέρο εμφανίζεται η «Κορέλα», ντυμένη με παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά, που χορεύει πιο ανάλαφρα, πιο γήινα, σαν αντίβαρο στη βαριά παρουσία του. Συχνά τους συνοδεύει ο «Φράγκος», με δυτικά ρούχα και παιχνιδιάρικη διάθεση, σατιρίζοντας το «ξένο» και το διαφορετικό. Οι τρεις μορφές κινούνται χωρίς προκαθορισμένη διαδρομή, σταματούν σε σπίτια, πλατείες και καφενεία, ενώ ο κόσμος ανοίγει δρόμο, όχι από υποχρέωση αλλά από σεβασμό.
Το βράδυ, η Χώρα γεμίζει φωτιές, μουσικές και παρέες. Δεν υπάρχουν εξέδρες ή οργανωμένες παρελάσεις. Όλα συμβαίνουν αυθόρμητα, σχεδόν μυσταγωγικά. Οι επισκέπτες δεν είναι απλοί θεατές· αν σταθούν διακριτικά, θα τους κεράσουν κρασί, θα τους εξηγήσουν το έθιμο, θα τους βάλουν στο κλίμα. Η Σκύρος αυτές τις μέρες δεν ανοίγεται εύκολα, αλλά όταν το κάνει, το κάνει αληθινά.
Καθαρά Δευτέρα σε παραλίες και μοναστήρια
Η Καθαρά Δευτέρα έρχεται πιο ήσυχη, σαν φυσική συνέχεια της έντασης που προηγήθηκε. Το πρωί, οι δρόμοι αδειάζουν και το βλέμμα στρέφεται προς τη φύση. Ο κόσμος κατεβαίνει στις παραλίες και στα ξέφωτα, με τραπεζάκια στρωμένα πρόχειρα και φαγητό σπιτικό. Λαγάνα, ταραμοσαλάτα, ελιές, φασολάδα και θαλασσινά μοιράζονται απλόχερα. Όταν ο καιρός το επιτρέπει, πολύχρωμοι χαρταετοί γεμίζουν τον ουρανό, με το κεντρικό Αιγαίο να απλώνεται από κάτω ήσυχο και φωτεινό.
Ιδιαίτερη στιγμή της ημέρας είναι οι επισκέψεις στα μοναστήρια και τις εκκλησίες του νησιού. Το Μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, σκαρφαλωμένο ψηλά πάνω από τη Χώρα, προσφέρει όχι μόνο πνευματική γαλήνη αλλά και θέα που κόβει την ανάσα. Ο θρύλος λέει ότι την εποχή της εικονομαχίας στο Βυζάντιο, η θαυματουργή εικόνα του Αι-Γιώργη ξεβράστηκε στις ακτές της Σκύρου. Εκεί, η Καθαρά Δευτέρα αποκτά έναν πιο στοχαστικό χαρακτήρα, σαν να ζητά από τον επισκέπτη να αφήσει πίσω του τον θόρυβο και να κρατήσει μόνο την ουσία.
Η Σκύρος την Αποκριά και την Καθαρά Δευτέρα δεν προσφέρεται για βιαστικές επισκέψεις ή μόνο για εντυπωσιακές φωτογραφίες. Είναι τόπος που απαιτεί χρόνο, σιωπή και σεβασμό. Αν της τα δώσεις, θα σου ανταποδώσει κάτι σπάνιο: την αίσθηση ότι βρέθηκες σε μια παράδοση ζωντανή, όχι αναπαράσταση, αλλά κομμάτι της καθημερινότητας ενός τόπου που θυμάται ποιος είναι. Και αυτή η εμπειρία μένει πολύ περισσότερο από ένα τριήμερο.
iEidiseis.gr