Η Τσικνοπέμπτη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ελληνικής παράδοσης και συνδέεται άμεσα με το φαγητό, τη χαρά και τη συντροφικότητα. Γιορτάζεται την Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου και σηματοδοτεί μία από τις πιο χαρακτηριστικές ημέρες της αποκριάτικης περιόδου.
Σύμφωνα με το έθιμο, την ημέρα αυτή καταναλώνεται κυρίως κόκκινο κρέας, καθώς ακολουθεί η περίοδος της νηστείας πριν από το Πάσχα. Η επιλογή της Πέμπτης δεν είναι τυχαία. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία η Τετάρτη και η Παρασκευή είναι καθιερωμένες ημέρες νηστείας, οπότε η Πέμπτη λειτουργεί ως ενδιάμεση ημέρα ελευθερίας και γιορτής, δίνοντας την ευκαιρία για φαγητό και διασκέδαση.
Η λέξη «Τσικνοπέμπτη» προέρχεται από την «τσίκνα», δηλαδή τη μυρωδιά του ψημένου κρέατος, και τη λέξη Πέμπτη. Γιορτάζεται έντεκα ημέρες πριν από την Καθαρά Δευτέρα και αποτελεί βασικό σταθμό πριν από την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Κεντρικό στοιχείο της ημέρας είναι το κόκκινο χρώμα — στο κρέας αλλά και στο κρασί — που συμβολίζει τη χαρά, τη ζωή και την αφθονία. Παράλληλα, η Τσικνοπέμπτη λειτουργεί ως συμβολική μετάβαση προς την περίοδο της εγκράτειας που οδηγεί στο Πάσχα και την Ανάσταση.
Η προέλευση του εθίμου χάνεται στα βάθη του χρόνου. Πολλοί μελετητές το συνδέουν με τις βακχικές γιορτές της αρχαιότητας σε Ελλάδα και Ρώμη, όπου το φαγοπότι και η υπερβολή αποτελούσαν τελετουργικά στοιχεία που σχετίζονταν με την ευφορία της γης και την έλευση της άνοιξης.
