Οι μεγαλύτερες πιέσεις στα ελληνικά νοικοκυριά καταγράφονται στις βασικές δαπάνες, καθώς τρόφιμα και στέγαση απορροφούν πλέον πάνω από το μισό μηνιαίο εισόδημα για μεγάλο μέρος του πληθυσμού.
Το κύμα ακρίβειας που επιμένει τα τελευταία χρόνια συνεχίζει να διαβρώνει το πραγματικό εισόδημα εργαζομένων και συνταξιούχων. Παρότι οι αποδοχές εμφανίζονται αυξημένες ονομαστικά, στην πράξη η αγοραστική δύναμη παραμένει υπό πίεση – και σε αρκετές περιπτώσεις μειώνεται – καθώς οι αυξήσεις στους μισθούς δεν επαρκούν για να καλύψουν το αυξημένο κόστος ζωής.
Οι ανατιμήσεις σε ενοίκια, ενέργεια και είδη πρώτης ανάγκης «εξανεμίζουν» τις μισθολογικές αναπροσαρμογές, αφήνοντας ελάχιστο περιθώριο για άλλες ανάγκες ή αποταμίευση. Σε πολλές περιπτώσεις, το εισόδημα επαρκεί μόνο για τα απολύτως απαραίτητα.
Μισθοί κάτω από τον πληθωρισμό
Η εικόνα γίνεται σαφέστερη αν εξεταστούν τα στοιχεία για τις αποδοχές. Ο μέσος μεικτός μισθός κατέγραψε οριακή αύξηση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, με ρυθμό χαμηλότερο από τον πληθωρισμό. Αυτό σημαίνει ότι, παρά τη μικρή ενίσχυση «στα χαρτιά», η πραγματική αξία του μισθού μειώθηκε.
Ακόμη και όπου υπήρξε ελαφρά αύξηση στις καθαρές αποδοχές, αυτή δεν στάθηκε ικανή να αντισταθμίσει τις αυξήσεις σε αγαθά και υπηρεσίες.
Δυσανάλογο βάρος στα χαμηλά εισοδήματα
Ιδιαίτερα ευάλωτοι παραμένουν οι εργαζόμενοι με χαμηλές αποδοχές, καθώς σημαντικό ποσοστό εξακολουθεί να αμείβεται με έως 1.000 ευρώ μεικτά τον μήνα. Για αυτούς, σχεδόν ολόκληρο το εισόδημα κατευθύνεται σε τρόφιμα, ενοίκιο, λογαριασμούς και μετακινήσεις.
Κάθε νέα αύξηση τιμών μεταφράζεται άμεσα σε περαιτέρω απώλεια αγοραστικής δύναμης και σε συμπίεση του βιοτικού επιπέδου.
Χωρίς ουσιαστική βελτίωση
Σε βάθος χρόνου, η κατάσταση δεν εμφανίζει σαφή αποκλιμάκωση. Αν και οι μισθοί αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια με ρυθμούς που αθροιστικά φαίνονται σημαντικοί, η παράλληλη άνοδος των τιμών απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος αυτών των αυξήσεων.
Η καθημερινότητα των νοικοκυριών αποτυπώνει με σαφήνεια αυτή την πίεση: για πολλούς, το εισόδημα δεν επαρκεί έως το τέλος του μήνα. Το φαινόμενο δεν περιορίζεται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνεται και στα μεσαία στρώματα, όπου το περιθώριο οικονομικής ασφάλειας συρρικνώνεται σταδιακά.
