Σενάρια για την ενεργοποίηση έκτακτων μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων επεξεργάζεται η κυβέρνηση, σε περίπτωση που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά και επιβαρύνει περαιτέρω την οικονομία.
Στο οικονομικό επιτελείο παρακολουθούν στενά τις διεθνείς εξελίξεις, με βασικό δείκτη την πορεία της τιμής του Brent crude oil. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, εάν η τιμή ξεπεράσει και διατηρηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για διάστημα τουλάχιστον 30 ημερών, είναι πιθανό να προκληθεί νέο κύμα ανατιμήσεων στην ελληνική αγορά, ιδίως σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια.
Στο επίκεντρο των σχεδιασμών βρίσκονται παρεμβάσεις αντίστοιχες με εκείνες του 2022, όταν ο πόλεμος στην Ukraine και η ενεργειακή κρίση οδήγησαν σε εκτόξευση του κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Τότε εφαρμόστηκαν προγράμματα όπως το Fuel Pass, το Market Pass, καθώς και εκτεταμένες επιδοτήσεις στους λογαριασμούς ρεύματος.
Το μοντέλο που εξετάζεται αυτή τη φορά προβλέπει πιο στοχευμένες παρεμβάσεις, με αυστηρότερα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, ώστε να περιοριστεί το δημοσιονομικό κόστος και να κατευθυνθεί η στήριξη κυρίως σε χαμηλά εισοδήματα, επαγγελματίες οδηγούς και κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών.
Ειδικότερα, στο τραπέζι βρίσκεται η επαναφορά επιδότησης καυσίμων τύπου Fuel Pass, καθώς και μηχανισμός αυτόματης επιδότησης ανά κιλοβατώρα στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, εφόσον η άνοδος του πετρελαίου συμπαρασύρει τις τιμές χονδρικής. Η ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς αγορές σημαίνει ότι οποιαδήποτε γεωπολιτική διαταραχή μεταφέρεται ταχύτατα στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού.
Το ενεργειακό ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει και το προσεχές Eurogroup, με τις χώρες-μέλη να αξιολογούν τις επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Υπενθυμίζεται ότι το 2022 το συνολικό κόστος των προγραμμάτων στήριξης είχε ξεπεράσει τα 850 εκατ. ευρώ (330 εκατ. για το Fuel Pass, 350 εκατ. για το Market Pass και 180 εκατ. για τις επιδοτήσεις ρεύματος), χωρίς να συνυπολογίζεται το μέρος που επωμίστηκε η ΔΕΗ στην πρώτη φάση εφαρμογής των μέτρων.
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνουν ότι υπάρχουν τα αναγκαία δημοσιονομικά και θεσμικά εργαλεία για την προστασία της πραγματικής οικονομίας, ωστόσο τονίζουν πως «βρισκόμαστε ακόμη σε σημαντική απόσταση από ένα τέτοιο ενδεχόμενο», υπογραμμίζοντας ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν με βάση την ένταση και τη διάρκεια της κρίσης.
