Πέμπτη 9 Απριλίου 2026

Τιμές καυσίμων: Τι είναι το «φαινόμενο του πυραύλου και του πούπουλου»


Κανένας δεν γνωρίζει, αν θα τηρηθεί η εκεχειρία στον πόλεμο του Ιράν, όμως οι χρηματιστηριακές αγορές αντέδρασαν θετικά και οι τιμές του πετρελαίου έπεσαν άμεσα κάτω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων για το βαρέλι. Ωστόσο για τις τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου κίνησης στις αντλίες ισχύει το φαινόμενο του πυραύλου και του πούπουλου, καθώς εκτοξεύονται αμέσως σαν πύραυλοι με το πρώτο άκουσμα μιας αρνητικής είδησης για την οικονομία και ακολούθως πέφτουν αργά σαν φτερά πουλιών, όταν ηρεμήσει η κατάσταση.

Αυτό αναμένεται να συμβεί και με την εύθραυστη εκεχειρία στον πόλεμο του Ιράν. Οι ειδικοί εκτιμούν, ότι -εφόσον σταθεροποιηθούν χαμηλότερα οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου- θα δούμε τις πρώτες μειώσεις στην αντλία σε περίπου 5 έως 10 ημέρες. Ακόμη όμως και σε ένα τέτοιο αισιόδοξο σενάριο, δεν θα πέσουν οι τιμές της αμόλυβδης, του ντίζελ κίνησης και του πετρελαίου θέρμανσης στα προ κρίσης επίπεδα, αν και η Ευρώπη εισάγει περίπου το 80%-85% του πετρελαίου, που καταναλώνει από τις ΗΠΑ, τη Νορβηγία, το Καζακστάν και άλλες χώρες, που δεν επηρεάζονται από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Η τιμή των καυσίμων στην αντλία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διαφορετική φορολόγηση τους σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Ανάλογα λοιπόν με τα ισχύοντα φορολογικά συστήματα, μια αύξηση κατά 10 δολάρια στην τιμή του αργού πετρελαίου, αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 3 έως 6 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο για τους ευρωπαίους καταναλωτές. Γι αυτό είναι σημαντική αυτή την περίοδο η μείωση στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης των καυσίμων, ώστε να συγκρατηθούν οι τελικές τιμές τους. Επίσης, αρκετές χώρες -όπως η Γερμανία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Αυστρία- έχουν υποβάλλει αίτημα στην Ε.Ε. να εξετάσει την επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των πετρελαϊκών και ενεργειακών εταιρειών.

Εδώ θα πρέπει να πούμε, ότι οι τιμές των καυσίμων ωθούνται επίσης προς τα πάνω εξαιτίας της δραματικής αύξησης των ναύλων μεταφοράς του πετρελαίου και των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου, που παραμένουν και μετά την έναρξη της εκεχειρίας στο Ιράν σε υψηλά επίπεδα. Ακόμη λοιπόν και αν είχαμε αύριο μια ειρηνευτική συμφωνία, θα απαιτούνταν αρκετοί μήνες μέχρι να υπάρξει σημαντική μείωση και σταθεροποίηση στις τιμές των καυσίμων, με ό,τι συνεπάγεται αυτό για την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία.

Σημαντικό ρόλο θα παίξει ο παράγων «αβεβαιότητα». Εάν καταλήξουμε σε μια ειρηνευτική συμφωνία με όρους, που αφήνουν περιθώρια αβεβαιότητας, τότε θα παραμείνουν υψηλά οι τιμές των καυσίμων, των ναύλων και των ασφαλίστρων για μεγάλο διάστημα.


iEidiseis.gr