Γράφει η Αναστασία - Βασιλική Γκολέμη
Το Newsbomb βρέθηκε στο κέντρο της Αθήνας και ρώτησε νέους και νέες, με τις απαντήσεις να κυμαίνονται από σίγουρες μέχρι εντελώς… «στο περίπου», αλλά με ένα κοινό σημείο: όλοι χαίρονται που δεν έχουν σχολείο ή δουλειά.
Το αποτέλεσμα του μικρού αυτού «γκαλοπ» είναι αποκαλυπτικό και ταυτόχρονα χιουμοριστικό. Οι απαντήσεις κινούνται ανάμεσα στη βεβαιότητα, την εικασία και την άγνοια, με κοινό παρονομαστή το γεγονός ότι για τους περισσότερους η ημέρα σημαίνει απλώς… ξεκούραση.
Η πιο συχνή απάντηση ήταν σύντομη:
«Αργία».
«Δεν ξέρω… αργία».
«Είναι αργία γιατί είναι Πρωτομαγιά».
Κάποιοι επιχείρησαν να δώσουν μια πιο «εποχική» ερμηνεία της ημέρας, συνδέοντάς την με την άνοιξη και την αλλαγή της εποχής: «Είναι σαν να γιορτάζουμε την αρχή του καλοκαιριού, κάτι τέτοιο».
Δείτε εδώ το γκάλοπ του Newsbomb:
Όταν τέθηκε το ερώτημα αν η Πρωτομαγιά συνδέεται με τους εργατικούς αγώνες, οι απαντήσεις έγιναν πιο διστακτικές.
«Δεν ξέρω».
«Μπορεί».
«Ναι, νομίζω έχει σχέση, άρα είναι απεργία;».
Κάποιοι το προσέγγισαν πιο λογικά, αν και χωρίς απόλυτη σιγουριά: «Αφού είναι για τους εργαζόμενους, τότε είναι απεργία».
Χαρακτηριστική ήταν και η απάντηση που βασίστηκε στην καθημερινή εμπειρία:
«Είναι απεργία, γιατί τα φροντιστήρια λειτουργούν κανονικά. Δεν απεργούν.»
Μια προσέγγιση που συνδέει την έννοια της «απεργίας» με το ποιος δουλεύει και ποιος όχι, ανεξάρτητα από τον ιστορικό της χαρακτήρα.
Πολλοί νέοι ήταν απόλυτα ειλικρινείς:
«Δεν ξέρω».
«Δεν έχω ιδέα».
«Άμα σας πω δεν ξέρω…»
Παρόλα αυτά, όλοι συμφώνησαν σε κάτι πολύ πιο πρακτικό:
«Δεν έχουμε σχολείο, δεν δουλεύουμε… οπότε είναι καλή μέρα».
Η Πρωτομαγιά μπορεί σήμερα να σημαίνει για πολλούς νέους απλώς μια μέρα χωρίς υποχρεώσεις. Όμως πίσω από τη λέξη «αργία» ή «απεργία» κρύβεται μια ιστορία αγώνων, συγκρούσεων και διεκδικήσεων που διαμόρφωσαν τα εργασιακά δικαιώματα.
Και ίσως αυτό να εξηγεί γιατί, στο ερώτημα «τι είναι η Πρωτομαγιά;», οι απαντήσεις στο δρόμο παραμένουν… τόσο μπερδεμένες. Η μέρα έχει θεσπιστεί ως εργατική απεργία και συνδέεται με τους αγώνες των εργαζομένων, ενώ σε όλη τη χώρα οι υπηρεσίες και οι επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές.
Πώς καθιερώθηκε η εργατική Πρωτομαγιά
Πέρα από τις αυθόρμητες απαντήσεις του κόσμου, η Πρωτομαγιά έχει συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό περιεχόμενο. Το 1865, μετά τον Αμερικανικό Εμφύλιο Πόλεμο, τα εργατικά σωματεία στις ΗΠΑ έθεσαν για πρώτη φορά το αίτημα για οκτάωρη εργασία. Το 1885, η Ομοσπονδία των Εργατικών Ενώσεων αποφάσισε ότι αν δεν γινόταν δεκτό το αίτημα, θα προχωρούσε σε πανεργατική απεργία την 1η Μαΐου 1886.
Την ημέρα εκείνη, πάνω από 350.000 εργάτες σε 1.200 εργοστάσια συμμετείχαν σε απεργία σε ολόκληρη τη χώρα, με επίκεντρο το Σικάγο. Ακολούθησαν σκληρές συγκρούσεις ανάμεσα σε απεργούς, αστυνομία και απεργοσπάστες, με νεκρούς και τραυματίες.
Λίγες ημέρες μετά, στην πλατεία Χάιμαρκετ του Σικάγο, μια ειρηνική διαδήλωση κατέληξε σε νέα αιματηρή σύγκρουση, όταν κατά τη διάρκεια επεισοδίων εκτοξεύτηκε χειροβομβίδα προς τους αστυνομικούς. Ακολούθησαν συλλήψεις συνδικαλιστών και αναρχοσυνδικαλιστών, οι οποίοι καταδικάστηκαν σε θάνατο ή βαριές ποινές, σε μια δίκη που έμεινε στην ιστορία ως χαρακτηριστικό παράδειγμα κακοδικίας.
Το 1893, ο κυβερνήτης του Ιλινόις αναγνώρισε ότι υπήρξαν σοβαρές αδικίες στην υπόθεση, όμως για πολλούς ήταν ήδη αργά.
Λίγα χρόνια νωρίτερα, το 1889, στο Παρίσι, η Δεύτερη Διεθνής καθιέρωσε την 1η Μαΐου ως Παγκόσμια Ημέρα Εργατών, προς τιμήν των γεγονότων του Σικάγο και του αγώνα για το οκτάωρο: 8 ώρες εργασία, 8 ώρες ξεκούραση, 8 ώρες ύπνος.
Newsbomb.gr
