Το ΥΠΕΝ, μέσα από το νέο νομοσχέδιο που έθεσε σε διαβούλευση, ανοίγει τον δρόμο για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε μπαλκόνια κατοικιών.
Τα λεγόμενα plug-and-play φωτοβολταϊκά έως 800W αναμένεται να δώσουν τη δυνατότητα στα νοικοκυριά να περιορίσουν σημαντικά το ενεργειακό τους κόστος, με εκτιμώμενη εξοικονόμηση που μπορεί να φτάσει ακόμη και το 25%-30% στους λογαριασμούς ρεύματος. Πρόκειται για μια πρακτική που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και πλέον εισάγεται και στην ελληνική αγορά ως μέρος της προσπάθειας για πιο προσιτή και ρεαλιστική πράσινη μετάβαση.
Ωστόσο, παρά την ευκολία εγκατάστασης που υπόσχονται τα συγκεκριμένα συστήματα, ειδικοί επισημαίνουν ότι η χρήση τους απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Η σύνδεση ενός φωτοβολταϊκού kit απευθείας σε οικιακή πρίζα δεν σημαίνει ότι η διαδικασία είναι απαλλαγμένη από τεχνικούς κινδύνους ή απαιτήσεις ασφαλείας.
Κίνδυνος υπερφόρτωσης της εγκατάστασης
Ένα από τα βασικά ζητήματα αφορά την πιθανότητα υπερφόρτωσης της ηλεκτρικής γραμμής. Τα περισσότερα plug-and-play συστήματα διοχετεύουν την παραγόμενη ενέργεια μέσω μιας συμβατικής πρίζας, η οποία συχνά εξυπηρετεί ήδη άλλες ηλεκτρικές συσκευές. Εάν στην ίδια γραμμή λειτουργούν ενεργοβόρες συσκευές, όπως θερμοσίφωνας, κουζίνα ή κλιματιστικό, το συνολικό φορτίο μπορεί να ξεπεράσει τις αντοχές της καλωδίωσης ή των ασφαλειών.
Σε παλαιότερες εγκαταστάσεις το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο, καθώς οι ηλεκτρολογικές υποδομές δεν έχουν σχεδιαστεί για αμφίδρομη ροή ενέργειας. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερθέρμανση καλωδίων, πτώση ασφαλειών ή ακόμη και σε αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιάς.
Η σημασία του inverter και του anti-islanding
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον inverter, τη συσκευή που μετατρέπει το ρεύμα των φωτοβολταϊκών σε μορφή κατάλληλη για οικιακή χρήση. Εάν ο inverter δεν διαθέτει πιστοποιημένο σύστημα anti-islanding, υπάρχει ο κίνδυνος να συνεχίσει να τροφοδοτεί το δίκτυο ακόμη και κατά τη διάρκεια διακοπής ρεύματος.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ομαλή λειτουργία του συστήματος, αλλά και την ασφάλεια τεχνικών που εργάζονται στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, καθώς και την προστασία ηλεκτρικών συσκευών όταν επανέλθει η παροχή. Για τον λόγο αυτό, ο inverter πρέπει να διακόπτει αυτόματα τη λειτουργία του αμέσως μόλις ανιχνεύσει απώλεια τάσης από το δίκτυο.
Απαραίτητες διατάξεις ασφαλείας
Η ασφαλής λειτουργία των συστημάτων προϋποθέτει την ύπαρξη βασικών προστατευτικών διατάξεων, όπως ασφάλειες υπερέντασης, προστασία από βραχυκύκλωμα και ρελέ διαρροής για αποφυγή ηλεκτροπληξίας. Εξίσου σημαντική είναι και η σωστή γείωση της εγκατάστασης, ώστε τυχόν διαρροές ρεύματος να διοχετεύονται με ασφάλεια.
Χωρίς αυτές τις προβλέψεις, οποιαδήποτε βλάβη στο σύστημα ή στην οικιακή εγκατάσταση μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό κίνδυνο για τους χρήστες.
Τι γίνεται με την έγχυση ενέργειας στο δίκτυο
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τους ειδικούς είναι η πιθανότητα επιστροφής πλεονάζουσας ενέργειας στο δημόσιο δίκτυο. Όταν η παραγωγή των πάνελ υπερβαίνει τη στιγμιαία κατανάλωση του νοικοκυριού, η περίσσεια ρεύματος μπορεί να διοχετευθεί στο δίκτυο, κάτι που σε αρκετές περιπτώσεις απαιτεί ειδικό μετρητή και σχετική σύμβαση με τον ΔΕΔΔΗΕ.
Η ανεξέλεγκτη έγχυση από μεγάλο αριθμό μικρών συστημάτων ενδέχεται να επηρεάσει τη σταθερότητα του τοπικού δικτύου, ειδικά σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση εγκαταστάσεων.
Πιστοποιήσεις και τεχνικός έλεγχος
Για τον περιορισμό των κινδύνων, οι ειδικοί τονίζουν ότι ο εξοπλισμός πρέπει να φέρει τις απαραίτητες ευρωπαϊκές πιστοποιήσεις και να πληροί συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές.
Συστήνεται επίσης:
- εγκατάσταση σε ξεχωριστή ηλεκτρική γραμμή,
- αποφυγή χρήσης πολύπριζων και προεκτάσεων,
έλεγχος της εγκατάστασης από αδειούχο ηλεκτρολόγο πριν τεθεί σε λειτουργία.
Παράλληλα, οι χρήστες θα πρέπει να γνωρίζουν τα όρια της ηλεκτρικής εγκατάστασης του σπιτιού τους και να αποφεύγουν τη ταυτόχρονη χρήση πολλών ενεργοβόρων συσκευών στην ίδια παροχή.
Πολεοδομικά ζητήματα και αισθητική των κτιρίων
Πέρα από τα τεχνικά ζητήματα, τίθενται και θέματα που σχετίζονται με την πολεοδομική νομοθεσία και την αισθητική των κτιρίων. Οι παρεμβάσεις στις όψεις πολυκατοικιών, ακόμη και σε μη διατηρητέα κτίρια, ενδέχεται να προκαλέσουν προβληματισμούς σε επίπεδο αστικού σχεδιασμού.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνι δεν απαιτείται συναίνεση της πολυκατοικίας, εκτός εάν πρόκειται για διατηρητέο κτίριο, μνημείο ή ακίνητο σε παραδοσιακό οικισμό. Αντίθετα, η εγκατάσταση πάνελ σε ταράτσα εξακολουθεί να απαιτεί τη συγκατάθεση του 51% των συνιδιοκτητών.
Ενδεχόμενη επίδραση στο μικροκλίμα
Ορισμένοι επιστήμονες εκφράζουν επίσης προβληματισμό για τη μαζική τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σε αστικές περιοχές, επισημαίνοντας ότι ενδέχεται να επηρεαστεί το μικροκλίμα και να ενισχυθεί το φαινόμενο της θερμικής νησίδας κατά τους θερινούς μήνες.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η παράλληλη εφαρμογή μέτρων αντιστάθμισης, όπως προγράμματα για φυτεμένα δώματα ή άλλες παρεμβάσεις που συμβάλλουν στη μείωση της θερμικής επιβάρυνσης.
Πώς λειτουργούν τα plug-and-play φωτοβολταϊκά
Τα συστήματα αυτά αποτελούνται συνήθως από:
- δύο φωτοβολταϊκά πάνελ συνολικής ισχύος περίπου 800 Watt,
- μικρομετατροπέα (microinverter),
- βάση στήριξης.
Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι ότι μπορούν να συνδεθούν απευθείας σε κοινή οικιακή πρίζα, χωρίς σύνθετες εργασίες εγκατάστασης. Σε αρκετές περιπτώσεις, η τοποθέτηση μπορεί να γίνει ακόμη και από τον ίδιο τον χρήστη.
Παρότι συχνά αποκαλούνται «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού», μπορούν να τοποθετηθούν και σε ταράτσες, βεράντες, πέργκολες ή άλλους χώρους με επαρκή ηλιοφάνεια.
Το κόστος αγοράς κυμαίνεται συνήθως από 500 έως 1.000 ευρώ, ενώ σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η εξοικονόμηση μπορεί να φτάσει το 25%-30% σε ετήσια βάση για ένα μέσο νοικοκυριό.
Η διαδικασία γνωστοποίησης στον ΔΕΔΔΗΕ
Οι ιδιοκτήτες που θα εγκαταστήσουν τέτοια συστήματα θα πρέπει μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να υποβάλουν αίτηση γνωστοποίησης στον ΔΕΔΔΗΕ.
Μέσω ειδικής πλατφόρμας θα δηλώνονται τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος — όπως η ισχύς και ο τύπος εξοπλισμού — ώστε ο Διαχειριστής να έχει πλήρη εικόνα των εγκαταστάσεων για λόγους ασφαλείας και διαχείρισης του δικτύου.
Η εμπειρία από χώρες όπως η Γερμανία, το Βέλγιο, η Αυστρία και η Γαλλία δείχνει ότι η χρήση δύο πάνελ των 400W μπορεί να μειώσει αισθητά την κατανάλωση ρεύματος ενός τυπικού νοικοκυριού, συμβάλλοντας τόσο στη μείωση του ενεργειακού κόστους όσο και στην ενίσχυση της μικρής αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας.
Newsbomb.gr
