Παρά τη συνεχή προώθηση των ηλεκτρονικών πληρωμών και τη συζήτηση γύρω από το ψηφιακό ευρώ, τα μετρητά εξακολουθούν να διατηρούν ισχυρή θέση στην καθημερινότητα των πολιτών, με την Ελλάδα να παρουσιάζει μάλιστα σημάδια επιστροφής στις συναλλαγές με φυσικό χρήμα.
Σύμφωνα με την πρόσφατη Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος, οι αναλήψεις μετρητών αυξάνονται σημαντικά τα τελευταία χρόνια, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στην πίεση της ακρίβειας και στη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Τα στοιχεία του συστήματος πληρωμών ΔΙΑΣ δείχνουν ότι οι συναλλαγές ανάληψης μετρητών αυξήθηκαν από 3,9 εκατομμύρια το 2023 σε 4,1 εκατομμύρια το 2024, ενώ το 2025 εκτινάχθηκαν στα 5,4 εκατομμύρια.
Παρά την καθολική χρήση POS και την εξοικείωση των πολιτών με τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, πολλοί καταναλωτές φαίνεται πως χρησιμοποιούν τις κάρτες τους μόνο μέχρι να καλύψουν το απαιτούμενο όριο δαπανών για το αφορολόγητο και στη συνέχεια στρέφονται στα μετρητά, επιδιώκοντας χαμηλότερες τιμές μέσω συναλλαγών χωρίς παραστατικά.
Όπως επισημαίνεται, σε αρκετές περιπτώσεις υπηρεσιών –όπως τεχνικές εργασίες, επισκευές ή ιδιαίτερα μαθήματα– η διαφορά ανάμεσα σε μια νόμιμη συναλλαγή με ΦΠΑ και σε μια πληρωμή χωρίς απόδειξη θεωρείται σημαντική για τα νοικοκυριά που προσπαθούν να περιορίσουν τα έξοδά τους.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση προωθεί νέα μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, δίνοντας έμφαση στις λεγόμενες «σπαστές» αποδείξεις σε αγορές άνω των 500 ευρώ, προκειμένου να αποτρέψει την αποφυγή χρήσης τραπεζικών μέσων πληρωμής.
Ωστόσο, το βασικό ζήτημα που παραμένει είναι κατά πόσο οι έλεγχοι και οι κυρώσεις μπορούν να αναχαιτίσουν μια τάση που συνδέεται άμεσα με την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά λόγω της ακρίβειας και της καθημερινής αύξησης του κόστους ζωής.
