Η υπόθεση των “ghost brokers” στη Βρετανία αναδεικνύει μια νέα ψηφιακή εκδοχή της ασφαλιστικής απάτης. Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, τις τελευταίες μέρες ψεύτικοι διαμεσολαβητές προσεγγίζουν κυρίως νεαρούς οδηγούς μέσω Instagram, Facebook Marketplace ή WhatsApp, προσφέροντας φθηνά ασφαλιστήρια αυτοκινήτου, τα οποία όμως αποδεικνύονται ανύπαρκτα, άκυρα ή βασισμένα σε ψευδή στοιχεία.
Το φαινόμενο αποτελεί μία ακόμη ένδειξη ότι η ασφαλιστική απάτη μετακινείται πλέον με ταχύτητα στα ψηφιακά κανάλια με διαφορετικά χαρακτηριστικά και μοτίβα, κάτι που αναγνωρίζουν και οι ελληνικές ασφαλιστικές εταιρείες.
Αν και η έκθεση της ΕΑΕΕ για την πρόληψη και καταπολέμηση της ασφαλιστικής απάτης που δημοσιεύθηκε το Μάιο, δεν αναφέρεται ειδικά σε πωλήσεις ασφαλίσεων μέσω social media, καταγράφει την ίδια βαθύτερη τάση: αύξηση της ψηφιακής απάτης, πλαστά ή παραποιημένα ασφαλιστήρια, χρήση αλλοιωμένων εγγράφων και ιδιαίτερη έκθεση του κλάδου αυτοκινήτου σε τέτοιες πρακτικές.
Με άλλα λόγια, το βρετανικό παράδειγμα θα μπορούσε να λειτουργήσει ως μια προειδοποίηση για το πώς μπορεί να εξελιχθεί και στην ελληνική αγορά η ασφαλιστική απάτη, όταν συνδυάζονται υψηλά ασφάλιστρα, ψηφιακά κανάλια διανομής και χαμηλή ενημέρωση των καταναλωτών.
Οι ghost brokers και η περίπτωση της Βρετανίας
Οι λεγόμενοι “ghost brokers” είναι πρόσωπα που εμφανίζονται ως ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές, χωρίς όμως να έχουν την απαιτούμενη άδεια ή εποπτεία. Συνήθως προσεγγίζουν τους υποψήφιους πελάτες μέσω social media ή εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, προβάλλοντας ιδιαίτερα χαμηλές τιμές για ασφαλιστικά συμβόλαια αυτοκινήτου.
Η αγορά ασφάλειας μέσω μηνυμάτων είναι κάτι συνηθισμένο μεταξύ των νέων οδηγών στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως αναφέρει δημοσίευμα του BBC. Ειδικότερα, τόσο το Insurance Fraud Bureau, όσο και η ασφαλιστική εταιρεία Aviva, έχουν καταγράψει αύξηση των περιστατικών “ghost broking” τα τελευταία χρόνια. Ακόμη, πρόσφατη έρευνα της Financial Conduct Authority της FCA, αποκαλύπτει ότι όλο και περισσότεροι οδηγοί ηλικίας 17 έως 25 ετών (ποσοστό 49%) αγοράζουν ασφαλιστήρια μέσω social media ή εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων, με πολλά από αυτά να αποδεικνύονται πλαστά.
Το αποτέλεσμα είναι αρκετοί νεαροί να θεωρούν πως έχουν ασφαλιστεί κανονικά, τη στιγμή που στην πραγματικότητα κυκλοφορούν ανασφάλιστοι, κάτι που αποτελεί ποινικό αδίκημα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όπως προειδοποιεί η FCA, οι οδηγοί που πέφτουν θύματα τέτοιων απατών μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με ποινική δίωξη, πρόστιμα ή ακόμη και κατάσχεση του οχήματός τους.
Γιατί οι νέοι χρησιμοποιούν τα social media για ασφαλιστικές προσφορές
Ένας από τους βασικούς λόγους είναι ο οικονομικός παράγοντας, αφού πολλοί νέοι οδηγοί στρέφονται στο διαδίκτυο για αναζήτηση φθηνότερων προσφορών. Η FCA διαπίστωσε ότι το 15% των νέων οδηγών δυσκολεύεται να χωρέσει το κόστος της ασφάλισης στον μηνιαίο προϋπολογισμό του. Παράλληλα αντίστοιχη έρευνα της CRIF έδειξε επίσης ότι το 43% των οδηγών της Gen Z θεωρεί πως το κόστος της ασφάλισης, σε συνδυασμό με τις αυξημένες τιμές της βενζίνης και του πετρελαίου, καθιστά την οδήγηση οικονομικά δυσβάσταχτη.
Η Sara Costantini, Regional Director για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία στην CRIF, δήλωσε: «Τα ευρήματα της FCA σχετικά με τον αριθμό των νεαρών οδηγών που αγοράζουν ψεύτικες ασφάλειες μέσω social media είναι ανησυχητικά και μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα πολλοί οδηγοί να κυκλοφορούν εν αγνοία τους χωρίς κάλυψη».
Η CRIF διαπίστωσε ακόμη ότι το 36% των νεότερων οδηγών πιστεύει πως οι ασφαλιστικές εταιρείες πρέπει να κάνουν περισσότερα ώστε τα συμβόλαια να γίνουν πιο προσιτά και σταθερά, ενώ το 26% δήλωσε ότι η ασφάλιση αυτοκινήτου εξακολουθεί να φαίνεται ακριβή, ακόμη και μετά τη μείωση των ασφαλίστρων.
Η σύνδεση με την ελληνική ασφαλιστική αγορά
Χωρίς ακόμη να έχουν καταγραφεί αντίστοιχα περιστατικά στην Ελλάδα ή τουλάχιστον στον ίδιο βαθμό, η έκθεσης της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος με έτος αναφοράς το 2024, αναγνώρισε την ψηφιακή απάτη ως μια από τις σημαντικότερες αναδυόμενες απειλές.
Όπως επισημαίνεται, γενικά για όλους τους κλάδους, παρατηρούνται συχνά απόπειρες υποβολής απατηλών αξιώσεων μέσω της ηλεκτρονικής προσκόμισης παραποιημένων εγγράφων και παραστατικών. Ουσιαστικά με τη χρήση εξειδικευμένων τεχνολογικών μέσων οι επίδοξοι απατεώνες αλλοιώνουν κρίσιμες λεπτομέρειες σε έγγραφα αποζημίωσης, διεκδικώντας μεγαλύτερα ποσά από αυτά που θα δικαιούνταν στην πραγματικότητα.
Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι η απουσία προσωπικής επαφής με τον ασφαλισμένο μπορεί να καθυστερήσει τον εντοπισμό ύποπτων ενδείξεων, ενώ η απομακρυσμένη πραγματογνωμοσύνη μπορεί να διευκολύνει την αλλοίωση της πραγματικής εικόνας μιας ζημιάς. Αυτό δείχνει ότι η ψηφιοποίηση των διαδικασιών, αν και επιταχύνει την εξυπηρέτηση, δημιουργεί ταυτόχρονα νέα πεδία ευαλωτότητας για τις ασφαλιστικές.
Παράλληλα, οι εταιρείες αναφέρουν αύξηση πλαστών συμβολαίων, χρήση παραποιημένων εγγράφων και ψευδών στοιχείων, ενώ εκτιμούν ότι η χρήση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης θα δημιουργήσει νέα μοτίβα ασφαλιστικής απάτης τα επόμενα χρόνια. Ειδικά στον κλάδο πιστώσεων η έκθεση αναφέρεται και σε επιθέσεις τύπου Business Email Compromise, όπου μέσω παραβίασης εφαρμογών επικοινωνίας, όπως το WhatsApp, και χρήσης deepfake τεχνολογιών, απατεώνες υποδύονται στελέχη επιχειρήσεων και ζητούν μεταφορές χρημάτων σε ξένους λογαριασμούς.
Τα βήματα των ασφαλιστικών
Για την αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων, οι ασφαλιστικές επιχειρήσεις φαίνεται πως ενισχύουν σταδιακά τα εσωτερικά τους συστήματα ελέγχου, αφού σύμφωνα με την ΕΑΕΕ, 12 ασφαλιστικές επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη anti-fraud software ή τεχνικές data analytics για τον εντοπισμό ύποπτων περιπτώσεων και νέων μοτίβων απάτης. Η χρήση αυτών των εργαλείων αφορά κυρίως τον κλάδο αυτοκινήτων, αλλά αρχίζει να επεκτείνεται και σε άλλους κλάδους, ιδίως στα τμήματα αποζημιώσεων. Επιπλέον, 2 εταιρείες βρίσκονται σε φάση υλοποίησης αντίστοιχων λύσεων, ενώ 4 εταιρείες αναφέρουν ότι χρησιμοποιούν τεχνικές data analytics και έχουν ενσωματώσει fraud rules στα συστήματά τους.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην εκπαίδευση, καθώς η πλειονότητα των ασφαλιστικών αναφέρει ότι εκπαιδεύει τόσο το ειδικό προσωπικό που ασχολείται με την απάτη, όσο και το σύνολο των εργαζομένων, ενώ αρκετές εταιρείες οργανώνουν σεμινάρια και για τους συνεργάτες ή ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές τους. Η εκπαίδευση περιλαμβάνει εσωτερικά σεμινάρια, e-learning, on the job training, εγκυκλίους, οδηγίες και συμμετοχή σε εξωτερικά ή διεθνή σεμινάρια.
Από τη μία η τεχνολογία μπορεί να φέρει την ασφάλιση πιο κοντά στην καθημερινότητα των ανθρώπων, επιταχύνοντας διαδικασίες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν χρονοβόρες και απαιτούσαν περισσότερη φυσική επαφή. Από την άλλη, η κακόβουλη χρήση της δημιουργεί νέες ευκαιρίες για τους επιτήδειους, οδηγώντας σε περιστατικά απάτης που γίνονται πιο σύνθετα, πιο οργανωμένα και πιο δύσκολα ανιχνεύσιμα από ποτέ.
Powergame.gr
