Έναν αιώνα συνεχούς παρουσίας στα γήπεδα συμπληρώνει φέτος η Προποντίδα Χαλκίδας, ένας από τους ιστορικότερους ποδοσφαιρικούς συλλόγους της Εύβοιας, που ιδρύθηκε το 1926 από τους Μικρασιάτες πρόσφυγες οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στη Χαλκίδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Η ίδρυση του συλλόγου αποτέλεσε έκφραση της ανάγκης των ξεριζωμένων να διατηρήσουν ζωντανή την ταυτότητα, τις μνήμες και τις αξίες τους, μέσα σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες διαβίωσης. Η ονομασία «Προποντίδα» παραπέμπει ευθέως στις αλησμόνητες πατρίδες, ενώ τα μπλε και κόκκινα χρώματα και το τριφύλλι ως έμβλημα συνοδεύουν τον σύλλογο μέχρι σήμερα.
Η προσφυγική Χαλκίδα και η γέννηση της Προποντίδας
Μετά το 1922, εκατοντάδες οικογένειες προσφύγων εγκαταστάθηκαν στη συνοικία της Νεάπολης, αλλάζοντας οριστικά τον κοινωνικό χάρτη της πόλης. Η Χαλκίδα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, από 14.398 κατοίκους το 1920 έφτασε τους 18.747 το 1928, αύξηση που αποδίδεται κυρίως στην άφιξη των προσφύγων.
Μέσα στις αντίξοες συνθήκες της εποχής, το 1926 γεννήθηκε η Προποντίδα, δίνοντας διέξοδο στη νεολαία μέσα από τον αθλητισμό και αποτελώντας σημείο αναφοράς για τη μικρασιατική κοινότητα της πόλης.
Από τις πρώτες ομάδες του χαλκιδέικου ποδοσφαίρου
Η Προποντίδα συγκαταλέγεται στις τέσσερις ιστορικές ομάδες που θεμελίωσαν το ποδόσφαιρο στη Χαλκίδα, μαζί με την ΑΕΚ Χαλκίδας, τον Ολυμπιακό Χαλκίδας και την Ένωση Χαλκίδας.
Τα πρώτα χρόνια αγωνίστηκε στους αθλητικούς χώρους του Γλαύκου, ενώ στη συνέχεια χρησιμοποίησε το γήπεδο στο Πάρκο του Λαού και αργότερα το ιστορικό γήπεδο του Βούρκου, το οποίο συνδέθηκε με τη σύγχρονη πορεία του συλλόγου.
Η αντίσταση στα χρόνια της Κατοχής
Ιδιαίτερη θέση στην ιστορία της Προποντίδας κατέχουν τα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Δύο ποδοσφαιριστές της ομάδας, ο τερματοφύλακας Βερνέζος και ο Μπουρνόβαλης, συνελήφθησαν για τη συμμετοχή τους στην Εθνική Αντίσταση και εκτελέστηκαν στις 6 Αυγούστου 1944 μαζί με ακόμη 28 αγωνιστές.
Παράλληλα, η ομάδα συνέχισε να συμμετέχει σε ποδοσφαιρικούς αγώνες ακόμη και μέσα στην Κατοχή. Όταν οι Ιταλοί επιχείρησαν να καταργήσουν τα ελληνικά σωματεία, η Προποντίδα και ο Ολυμπιακός Χαλκίδας δημιούργησαν προσωρινά την ομάδα «Νίκη», μέχρι να επιτραπεί η επαναφορά των ιστορικών συλλόγων.
Διακρίσεις και τίτλοι
Η Προποντίδα κατέκτησε το πρωτάθλημα Εύβοιας – Βοιωτίας την περίοδο 1947-48, ενώ το 1955 εκπροσώπησε την ΕΠΣΕΒ στο πρώτο Περιφερειακό Πρωτάθλημα.
Το 1962 συμμετείχε στη δημιουργία του Εύριπου Χαλκίδας μαζί με την ΑΕΚ και την Ένωση Χαλκίδας, συνεχίζοντας όμως παράλληλα την αυτόνομη πορεία της.
Το 1981 κατέκτησε το πρωτάθλημα Εύβοιας με πρόεδρο τον Γιάννη Πολυκαρπίδη και προπονητή τον Ανέστη Δαμασκηνό, εξασφαλίζοντας την άνοδο στη Γ' Εθνική.
Το 1990 στέφθηκε ξανά πρωταθλήτρια Εύβοιας, ενώ το 1992 κατέκτησε το πρώτο Κύπελλο Εύβοιας, επικρατώντας του Ολυμπιακού Χαλκίδας στη διαδικασία των πέναλτι.
Επένδυση στις ακαδημίες
Τα τελευταία χρόνια η Προποντίδα παραμένει πιστή στη φιλοσοφία της ανάπτυξης νέων ποδοσφαιριστών μέσα από τις ακαδημίες της. Παρά τις δυσκολίες που προκάλεσε το κλείσιμο του γηπέδου του Βούρκου και η δεκαετής σχεδόν απουσία από την κορυφαία κατηγορία της Εύβοιας, ο σύλλογος επέστρεψε δυναμικά.
Σήμερα διαθέτει τμήματα Κ8, Κ10, Κ12, Κ14 και Κ16, συνεχίζοντας να αποτελεί φυτώριο για το ευβοϊκό ποδόσφαιρο.
Κυπελλούχος Ευβοίας στα 100 χρόνια
Η αγωνιστική περίοδος 2025-2026 ολοκληρώθηκε ιδανικά για την Προποντίδα, καθώς κατέκτησε το Κύπελλο Εύβοιας, επικρατώντας στον τελικό του επίσης προσφυγικού συλλόγου Ελλήσποντου Νέας Λαμψάκου με 3-1.
Έτσι, ο ιστορικός σύλλογος γιορτάζει τα 100 χρόνια ζωής του ως κυπελλούχος Ευβοίας, επιβεβαιώνοντας ότι εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους αθλητικούς και κοινωνικούς πυλώνες της Χαλκίδας.
Η επετειακή εκδήλωση για τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυση της Προποντίδας θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026 στη Χαλκίδα.
Η ιστορική έρευνα βασίζεται σε στοιχεία του δημοσιογράφου και ερευνητή Νάσου Μπράτσου, με τη συνδρομή του προέδρου της Προποντίδας Πέτρου Χριστοδούλου και του Μιχάλη Κόκορη.
