Σοβαρές αντιδράσεις προκαλεί στην αυτοδιοικητική κοινότητα το άρθρο 116 του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης, καθώς αρκετοί αιρετοί εκφράζουν την ανησυχία ότι οι νέες διατάξεις μεταβάλλουν τον τρόπο λειτουργίας των δημοτικών και περιφερειακών παρατάξεων, ενισχύοντας σημαντικά τις αρμοδιότητες των επικεφαλής τους.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η πρόβλεψη που δίνει στον επικεφαλής κάθε παράταξης τη δυνατότητα να διαγράφει μονομερώς συμβούλους από την παράταξή του. Μέχρι σήμερα, για μια τέτοια απόφαση απαιτούνταν αυξημένη πλειοψηφία των δύο τρίτων των μελών της παράταξης, στοιχείο που –όπως υποστηρίζουν αυτοδιοικητικοί– διασφάλιζε τη συλλογική λειτουργία και τη δημοκρατική λήψη αποφάσεων.
Όσοι διαφωνούν με τη νέα ρύθμιση εκτιμούν ότι περιορίζεται ο θεσμικός ρόλος των παρατάξεων ως συλλογικών πολιτικών σχημάτων και ενισχύεται η προσωποκεντρική λειτουργία τους, καθώς η παραμονή ή όχι ενός συμβούλου στην παράταξη εξαρτάται πλέον αποκλειστικά από την απόφαση του επικεφαλής.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η λαϊκή εντολή που εκφράζεται στις αυτοδιοικητικές εκλογές αφορά τον συνδυασμό στο σύνολό του και όχι μόνο τον επικεφαλής του, γεγονός που, σύμφωνα με τους επικριτές της διάταξης, θα πρέπει να αποτυπώνεται και στη θεσμική λειτουργία των παρατάξεων.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση του Περιφερειακού Συμβούλου Στερεάς Ελλάδας και δικηγόρου Δημήτρη Κατσούλη, ο οποίος υποστηρίζει ότι η φιλοσοφία του άρθρου 116 οδηγεί στην ταύτιση της παράταξης με τον επικεφαλής της, εξέλιξη που, κατά την άποψή του, δημιουργεί θεσμικά ζητήματα και αποδυναμώνει τον συλλογικό χαρακτήρα της αυτοδιοικητικής εκπροσώπησης.