Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με το τρίτο κύμα καύσωνα της χρονιάς και οι υψηλές θερμοκρασίες δεν απειλούν μόνο τη δημόσια υγεία και την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και τη σταθερότητα των ηλεκτρικών δικτύων. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Ελλάδα ξεχωρίζει για έναν λόγο που προκαλεί προβληματισμό. Είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη αύξηση κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας όταν επικρατούν ακραίες θερμοκρασίες.
Σύμφωνα με μελέτη της Compare the Market που δημοσιεύει το Euronews, η οποία ανέλυσε στοιχεία από 85 χώρες που αντιπροσωπεύουν περίπου το 90% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, η ζήτηση ρεύματος στην Ελλάδα αυξάνεται κατά 38,62% τους μήνες με ακραίο καύσωνα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επίδοση παγκοσμίως.
Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε επιπλέον κατανάλωση 143,08 κιλοβατωρών ανά άτομο για κάθε μήνα έντονης ζέστης, στοιχείο που δείχνει πόσο εξαρτημένα είναι τα ελληνικά νοικοκυριά από τα συστήματα ψύξης όταν οι θερμοκρασίες εκτοξεύονται.
Οι χώρες που ακολουθούν την Ελλάδα
Πίσω από την Ελλάδα βρίσκονται το Μαυροβούνιο με αύξηση 22,49%, η Τουρκία με 21,91%, η Κροατία με 17,76%, η Ιταλία με 14,22% και η Ισπανία με 8,86%.
Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη μεγάλη πίεση που ασκούν οι παρατεταμένοι καύσωνες στα ενεργειακά συστήματα των χωρών της Μεσογείου, όπου η χρήση κλιματιστικών αυξάνεται κατακόρυφα.
Το ηλεκτρικό δίκτυο της Ευρώπης σε δοκιμασία
Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι σε αρκετές περιοχές της Μεσογείου οι θερμοκρασίες μπορεί να φτάσουν ακόμη και τους 43 βαθμούς Κελσίου μέσα στην εβδομάδα.
Η Γαλλία έχει ήδη θέσει περισσότερα από τα μισά διοικητικά διαμερίσματά της σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού, ενώ στη Βρετανία προβλέπονται θερμοκρασίες έως και 38 βαθμών, συνοδευόμενες από επικίνδυνες «τροπικές νύχτες», κατά τις οποίες ο υδράργυρος δεν πέφτει κάτω από τους 20 βαθμούς.
Αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν η Γερμανία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελβετία. Σε αρκετές περιοχές σχολεία έκλεισαν νωρίτερα, ενώ περιορίστηκαν και δρομολόγια τρένων σε μεγάλες πόλεις, προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος βλαβών λόγω της ζέστης.
Γιατί οι καύσωνες αυξάνουν τον κίνδυνο μπλακ άουτ
Οι ακραίες θερμοκρασίες οδηγούν σε μαζική χρήση κλιματιστικών, γεγονός που αυξάνει απότομα τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), τα συστήματα ψύξης, κυρίως κλιματιστικά και ανεμιστήρες, αντιστοιχούσαν ήδη το 2022 περίπου στο 7% της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Όπως έχει προειδοποιήσει ο οργανισμός, οι θερμοκρασίες ρεκόρ τροφοδοτούν ολοένα μεγαλύτερη ζήτηση για ψύξη, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας και μεγαλύτερων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Γαλλία, όπου κατά τον καύσωνα του 2025 η βραδινή κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ήταν κατά 25% υψηλότερη από τον μέσο όρο της εποχής.
Η Ελλάδα στις πρώτες θέσεις και στις διακοπές ρεύματος
Η ίδια έρευνα εξετάζει και τα στοιχεία διακοπών ηλεκτροδότησης των τελευταίων πέντε ετών.
Η Ουγγαρία καταγράφει τη μεγαλύτερη μέση διάρκεια διακοπών ρεύματος στην Ευρώπη με 2,92 ώρες ετησίως, ακολουθεί η Σλοβενία με 2,16 ώρες και τρίτη έρχεται η Ελλάδα με 1,63 ώρες.
Όταν η συνολική ζήτηση ξεπερνά τις δυνατότητες παραγωγής ή τα όρια του δικτύου μεταφοράς, αυξάνεται ο κίνδυνος πτώσης της συχνότητας του συστήματος, κάτι που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μπλακ άουτ.
Οι ανανεώσιμες πηγές ως «ασπίδα»
Παρά τις πιέσεις, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας φαίνεται να αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την αντιμετώπιση των ακραίων καιρικών φαινομένων.
Κατά το μεγάλο κύμα καύσωνα του περασμένου καλοκαιριού, όταν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη αυξήθηκε έως και 14%, η παραγωγή ρεκόρ από φωτοβολταϊκά βοήθησε να διατηρηθεί η ισορροπία του συστήματος.
Σύμφωνα με το ενεργειακό ινστιτούτο Ember, μόνο στη Γερμανία η ηλιακή ενέργεια παρείχε έως και 50 GW ισχύος τις ημέρες κορύφωσης του καύσωνα, καλύπτοντας το 33% έως 39% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας επέτρεψαν την αξιοποίηση μέρους της παραγόμενης ενέργειας και μετά τη δύση του ήλιου.
Με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να γίνονται ολοένα συχνότερα, η ενεργειακή ανθεκτικότητα αποκτά κομβική σημασία για όλη την Ευρώπη, με την Ελλάδα να βρίσκεται ήδη στην πρώτη γραμμή αυτής της πρόκλησης.
iEidiseis.gr