Ριζικές ανακατατάξεις αναμένονται στην ελληνική αγορά εργασίας ώς το 2035, καθώς ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η πράσινη μετάβαση, η «οικονομία της εμπειρίας» και η δημογραφική γήρανση επανακαθορίζουν τη ζήτηση για δεξιότητες. Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις απασχόλησης που δημοσίευσε το Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Ανάπτυξη της Επαγγελματικής Κατάρτισης (Cedefop), η συνολική απασχόληση στην Ελλάδα θα εμφανίσει εικόνα στασιμότητας, με 9 στις 10 προσλήψεις να αφορούν τη λεγόμενη «ζήτηση αντικατάστασης» (κάλυψη θέσεων εργαζομένων που αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης).
Όπως εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο εμπειρογνώμων του Cedefop, δρ Ηλίας Λιβανός, η επόμενη δεκαετία φέρνει στο προσκήνιο τέσσερις κυρίαρχες τάσεις.
Η «Μεγάλη Συνταξιοδότηση» – Έκρηξη στις υπηρεσίες φροντίδας
Το 2035 χαρακτηρίζεται ορόσημο, καθώς ολοκληρώνεται η συνταξιοδότηση της γενιάς των baby boomers (όσοι γεννήθηκαν μεταξύ 1946-1964). Αυτό, σε συνδυασμό με το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας, δημιουργεί τεράστιες ανάγκες στην υγεία, την κοινωνική πρόνοια και τις υποστηρικτικές υπηρεσίες.
+44% αναμένεται η αύξηση στους εργαζόμενους προσωπικής φροντίδας ηλικιωμένων.
+10% θα είναι η άνοδος των νέων θέσεων στους τομείς της υγείας και της κοινωνικής μέριμνας.
Οι «προστατευτικές» και προσωπικές υπηρεσίες (σύμβουλοι, διαμεσολαβητές για γραφειοκρατικές/τραπεζικές υποθέσεις ηλικιωμένων) θα απορροφήσουν το 12,5% της συνολικής ζήτησης αντικατάστασης.
Πράσινη Μετάβαση: Η στροφή στους «Green» επαγγελματίες
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal) συρρικνώνει τους ρυπογόνους τομείς («brown sectors») και πριμοδοτεί τις καθαρές τεχνολογίες. Ενώ στα ορυχεία και τα λατομεία καταγράφεται στασιμότητα, άλλες ειδικότητες γνωρίζουν κατακόρυφη άνοδο.
Κλάδος / Ειδικότητα Εκτιμώμενη Μεταβολή ώς το 2035
Τομείς ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου & κλιματισμού +33%
Ηλεκτρολόγοι μηχανικοί & ηλεκτρονικοί τεχνίτες +27%
Κατασκευές (Ανακατασκευές κτηρίων, αιολικά πάρκα) +12%
Η ακτινογραφία του Αγροτικού Τομέα: Παρά τη συνεχή μείωση του αγροτικού δυναμικού (από το 50% του εργατικού δυναμικού το 1981 στο 10%-15% σήμερα), ώς το 2035 θα υπάρξει τεράστια ζήτηση αντικατάστασης λόγω γήρανσης. Ωστόσο, οι νέοι αγρότες θα πρέπει να διαθέτουν προηγμένες ψηφιακές και επιχειρηματικές δεξιότητες.
Πληροφορική, Τενητή Νοημοσύνη και… «ψηφιακή κόπωση»
Παρά την ικανότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) να παράγει πλέον αυτόνομα κώδικα, ο κλάδος της πληροφορικής παραμένει ισχυρός πυλώνας ανάπτυξης. Οι νέες θέσεις εργασίας για επαγγελματίες πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών θα αυξηθούν κατά 32%, αποτελώντας αμιγώς νέες θέσεις και όχι θέσεις αντικατάστασης.
Παράλληλα, αύξηση 8,5% αναμένεται στους υπαλλήλους πωλήσεων. Αν και τα αυτόνομα συστήματα ΤΝ (AI agents) εισέρχονται δυναμικά στο εμπόριο, η αγορά στρέφεται ξανά στην προσωπική επαφή. Η εμφάνιση της «ψηφιακής κόπωσης» ωθεί τις εταιρείες και τις τράπεζες να επενδύουν στην ανθρώπινη εξυπηρέτηση ως ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η «Οικονομία της Εμπειρίας»
Η μεταστροφή των καταναλωτών –ιδίως μετά την πανδημία– από την αγορά υλικών αγαθών προς την αναζήτηση βιωματικών εμπειριών, δημιουργεί ένα νέο κύμα προσλήψεων σε πολιτιστικούς και τουριστικούς κλάδους:
+35% σε νομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά επαγγέλματα.
+34% στις τέχνες και την ψυχαγωγία.
+14,5% στους βοηθούς προετοιμασίας φαγητού και +1,6% στα καταλύματα/εστίαση.
Σύμφωνα με τον δρα Λιβανό, το μεγάλο ζητούμενο για το εργατικό δυναμικό της χώρας είναι η δια βίου μάθηση και η επανακατάρτιση (reskilling), προκειμένου οι εργαζόμενοι να παραμείνουν ανταγωνιστικοί, αντιμετωπίζοντας την τεχνολογία ως σύμμαχο και όχι ως απειλή.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ