Τρία μέτρα έχουν δρομολογηθεί και άλλα δύο βρίσκονται στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου, με πρώτο στη λίστα την περαιτέρω αύξηση του μόνιμου επιδόματος των 300 ευρώ, για το οποίο εξετάζεται να μετονομαστεί σε 13η εθνική σύνταξη και να φτάσει στο ύψος των 446,87 ευρώ, είτε από φέτος είτε σε δύο δόσεις, φέτος και του χρόνου.
Γράφει ο Κώστας Κατίκος
1. Το βασικό σενάριο για τη 13η εθνική σύνταξη, όπως έχει αποκαλύψει ο «Ε.Τ.» (φ. 12/7/2026), βρίσκεται στο τραπέζι του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και είναι να δοθεί μια περαιτέρω αύξηση στο επίδομα, ώστε να φτάσει στα 400 ευρώ φέτος, ή να αυξηθεί μια κι έξω στα επίπεδα της εθνικής σύνταξης, ήτοι στα 446,87 ευρώ σήμερα, και να μετονομαστεί σε 13η εθνική σύνταξη.
Το επίδομα των συνταξιούχων ήταν 250 ευρώ πέρυσι και με το πακέτο των έκτακτων μέτρων ύψους 800 εκατ. ευρώ που ψηφίστηκε τον Μάιο (σ.σ.: που περιείχε το επίδομα 150 ευρώ ανά τέκνο και τη διεύρυνση των δικαιούχων επιστροφής ενός ενοικίου) αυξήθηκε κατά 50 ευρώ στα 300 ευρώ. Η ενίσχυση πληρώνεται κάθε Νοέμβριο και ο σχεδιασμός της κυβέρνησης εν όψει των μέτρων που θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης περιλαμβάνει -σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες του «Ε.Τ.»- τη μετονομασία του επιδόματος σε 13η εθνική σύνταξη, με περαιτέρω αύξησή του στο ύψος της εκάστοτε εθνικής σύνταξης. Τα δύο σενάρια που εξετάζονται είναι να δοθούν άλλα 100 ευρώ, ώστε το επίδομα που θα πληρωθεί φέτος τον Νοέμβριο να φτάσει στα 400 ευρώ, είτε να πάει απευθείας στα 446,87 ευρώ, όσο δηλαδή είναι η εθνική σύνταξη, και να πληρωθεί ως μια εθνική σύνταξη Δώρο τον Νοέμβριο στους συνταξιούχους.
Ανοιχτό είναι το ενδεχόμενο αλλαγής και των ηλικιακών κριτηρίων, ώστε να πάρουν την ενίσχυση και οι συνταξιούχοι κάτω των 65 ετών που τώρα αποκλείονται πλην όσων λαμβάνουν μόνο σύνταξη λόγω θανάτου.
2. Το δεύτερο μέτρο που είναι στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου αφορά τη μείωση των κρατήσεων που έχουν οι συνταξιούχοι από την Εισφορά Αλληλεγγύης. Η κράτηση επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις ή σε άθροισμα κύριων συντάξεων πάνω από τα 1.468 ευρώ μικτά. Περισσότεροι από 450.000 συνταξιούχοι έχουν κράτηση ΕΑΣ με ποσά που για τις συντάξεις των 1.500 ευρώ είναι 45 ευρώ τον μήνα, ενώ για τις υψηλές (των 3.000 ευρώ) φτάνουν έως και τα 400 ευρώ. Στο επίκεντρο των αλλαγών είναι ο τρόπος που υπολογίζεται η κράτηση, καθώς επιβάλλεται σε όλο το ποσό σύνταξης, με αποτέλεσμα να λειτουργεί στην πράξη ως μηχανισμός μείωσης των συντάξεων. Η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ θα κριθεί σε δίκη, που έχει προγραμματιστεί για τις 7 Οκτωβρίου στο Ελεγκτικό Συνέδριο, και η εισήγηση που έχει γίνει είναι θετική, σύμφωνα με πληροφορίες του «Ε.Τ.» από έγκριτους δικαστικούς κύκλους.
Το οικονομικό επιτελείο, με αφορμή και τη δίκη για την ΕΑΣ, βλέπει θετικά μια αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού, ώστε να μειωθούν οι κρατήσεις για τους συνταξιούχους. Το σχέδιο που μελετάται είναι να επιβάλλεται η κράτηση στο τμήμα σύνταξης που υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, με 4 αντί 8 κλίμακες που ισχύουν τώρα. Με το σχέδιο αυτό (σ.σ.: το οποίο είχε εξεταστεί στο υπουργείο Εργασίας το 2024, αλλά δεν προχώρησε, γιατί κόστιζε 150 εκατ. ευρώ) ένας συνταξιούχος των 2.000 ευρώ, που σήμερα πληρώνει ΕΑΣ 6% σε όλη τη σύνταξη και έχει κράτηση 120 ευρώ, θα έχει εισφορά μόνο στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ, δηλαδή στα 532 ευρώ. Η εισφορά, αντί 6%, πιθανόν να είναι 12% και η κράτηση θα πέσει στα 64 ευρώ, αντί 120 ευρώ που πληρώνει τώρα.
Τα 3 μέτρα που έχουν δρομολογηθεί
Υψηλότερες οι αυξήσεις το 2027
1. Υψηλότερη από φέτος αναμένεται η αύξηση συντάξεων για το 2027, λόγω του υψηλού πληθωρισμού. Η αύξηση των συντάξεων καθορίζεται κάθε χρόνο με βάση το άθροισμα του πληθωρισμού και της ανάπτυξης της οικονομίας διά του 2. Ο «ρυθμιστής» των αυξήσεων είναι ο πληθωρισμός και με τα δεδομένα του πρώτου εξαμήνου κινείται σε ετήσια βάση στο 3,3%. Με αυτό το ποσοστό, η αύξηση των συντάξεων για την επόμενη χρονιά θα είναι τουλάχιστον 2,6%, ενώ φέτος δόθηκε 2,4%. Το γεγονός, όμως, ότι ο πληθωρισμός έχει ανοδική παρά πτωτική τάση δείχνει πως η τελική αύξηση συντάξεων για το 2027 μπορεί να φτάσει και στο 3%.
Οριστικό τέλος στην προσωπική διαφορά
2. Αλλο ένα μέτρο που έχει δρομολογηθεί είναι ότι το 2027 τερματίζεται η προσωπική διαφορά που έχει μείνει σε 671.586 συνταξιούχους και πλέον θα παίρνουν ολόκληρη την αύξηση στη σύνταξή τους.
Οι καθαρές αυξήσεις που θα δουν οι 671.586 συνταξιούχοι στη σύνταξη του Ιανουαρίου 2027 που θα πληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2026 θα φτάσουν στα 50 ευρώ τον μήνα ή και παραπάνω.
Εξαιτίας της προσωπικής διαφοράς που θεσπίστηκε με τον νόμο Κατρούγκαλου επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ τον Μάιο του 2016, οι αυξήσεις που άρχισαν να δίδονται στις συντάξεις από το 2023 και μετά δεν έφτασαν ποτέ στην τσέπη πολλών συνταξιούχων και αυτή η πρακτική θα συνεχιζόταν για πολλά χρόνια αν δεν αποφασιζόταν από την κυβέρνηση της Ν.Δ. η κατάργηση του μηχανισμού της προσωπικής διαφοράς σε δύο δόσεις, φέτος και το 2027.
Φέτος οι 671.586 συνταξιούχοι πήραν τουλάχιστον τη μισή αύξηση στην τσέπη και από το 2027 θα παίρνουν τις προβλεπόμενες αυξήσεις στο 100%, ανεξαρτήτως της ύπαρξης ή μη προσωπικής διαφοράς.
Στο 70% όλες οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν μετά το 2016
3. Το τρίτο μέτρο που θα εφαρμοστεί από τον Σεπτέμβριο είναι η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση του υπουργείου Εργασίας για την κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν μετά τις 13 Μαΐου του 2016, οι οποίες επανέρχονται από το 35% στο 70% σε όλες τις κατηγορίες των δικαιούχων.
Με τις περικοπές που είχαν επιβληθεί στους εν λόγω συνταξιούχους από τον νόμο του ΣΥΡΙΖΑ (Ν. 4387/2016) η σύνταξη χηρείας μετά την πρώτη τριετία από την καταβολή της περιοριζόταν από το 70% της σύνταξης του θανόντος στο 35%, δηλαδή μειωνόταν στο μισό. Με την κατάργηση των περικοπών επανέρχεται μόνιμα το 70%. Αμεσα ωφελημένοι είναι 8.469 συνταξιούχοι του Δημοσίου που είχαν μειώσεις στο 35% και με τη σύνταξη Σεπτεμβρίου, που θα πληρωθεί στο τέλος Αυγούστου, η σύνταξή τους θα διπλασιαστεί στο 70%. Παράλληλα, απαλλάσσονται από τις ίδιες περικοπές 75.000 συνταξιούχοι χηρείας του ιδιωτικού τομέα, ενώ 122.000 γλιτώνουν και την περικοπή της εθνικής σύνταξης χηρείας που προέβλεπε ο νόμος.
Μισός 13ος μισθός στους δημοσίους υπαλλήλους
Στα μέτρα που εξετάζονται από το οικονομικό επιτελείο περιλαμβάνεται και η επέκταση του μόνιμου επιδόματος των συνταξιούχων στους δημοσίους υπαλλήλους από την επόμενη χρονιά.
Η παροχή θα είναι ανάλογη της 13ης εθνικής σύνταξης, όπως εξετάζεται να μετονομαστεί το μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων, με τη διαφορά ότι το ίδιο ποσό θα καταβάλλεται στους δημοσίους υπαλλήλους ως μισός 13ος μισθός από το 2027.
Το ποσό της ενίσχυσης θα αυξάνεται κάθε χρόνο κατά το ποσοστό αύξησης των συντάξεων και έως το 2030 το Δώρο για τους συνταξιούχους και τους δημοσίους υπαλλήλους θα προσεγγίσει ή και θα ξεπεράσει τα 500 ευρώ.
Υπόμνημα από την ΠΟΠΣ σε Μαρκόπουλο
Υπόμνημα με τα αιτήματά τους πρόκειται να καταθέτουν εντός των επόμενων ημερών στο υπουργείο Οικονομικών οι συνταξιούχοι, όπως συμφωνήθηκε έπειτα από συνάντηση που είχαν οι ομοσπονδίες τους με τον υφυπουργό Οικονομικών, Δημήτρη Μαρκόπουλο.
Στο υπόμνημα που θα καταθέσει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτικών Συνταξιούχων (ΠΟΠΣ) περιλαμβάνονται τα εξής αιτήματα:
- Επιστροφή των αναδρομικών από τις μειώσεις σε Δώρα κύριων συντάξεων και μειώσεις επικουρικών. Η πρότασή τους είναι να επιστραφούν σε όλους με δύο ή τρεις ετήσιες δόσεις από τους τόκους του ΑΚΑΓΕ.
- Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ.
- Αύξηση των συντάξεων πάνω από τον πληθωρισμό.
Ο κ. Μαρκόπουλος δεσμεύτηκε ότι τα αιτήματα θα κοστολογηθούν και ότι θα υπάρξει νέα συνάντηση με τους συνταξιούχους εν όψει της ΔΕΘ.
EleftherosTypos.gr