Σημαντικά είναι τα αποτελέσματα στη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, όσον αφορά τουλάχιστον στο ΦΠΑ, μετά την εφαρμογή του νέου ψηφιακού μοντέλου ελέγχων που εφαρμόζει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το οποίο βασίζεται στην Τεχνητή Νοημοσύνη (AI), την ανάλυση μεγάλων δεδομένων (Big Data) και τις αυτόματες διασταυρώσεις με την πλατφόρμα myDATA.
Ειδικοί αλγόριθμοι «σκανάρουν» τις δηλώσεις ΦΠΑ και εντοπίζουν αυτόματα ασυνήθιστα πρότυπα, όπως απότομες αυξομειώσεις τζίρου ή αδικαιολόγητα υψηλά έξοδα.
Οι δηλώσεις ΦΠΑ προσυμπληρώνονται υποχρεωτικά με βάση τα δεδομένα που έχουν διαβιβαστεί στα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA. Οποιαδήποτε απόκλιση μεταξύ των δηλωθέντων ποσών και των διαβιβασμένων στοιχείων, χτυπάει συναγερμό στο σύστημα και ακολουθούν στοχευμένοι έλεγχοι.
Επιχειρήσεις που αποκλίνουν από τον μέσο όρο του κλάδου τους ή παρουσιάζουν ύποπτες μηδενικές δηλώσεις μπαίνουν αυτόματα στην πρώτη γραμμή για έλεγχο. Τα δεδομένα του ΦΠΑ διασταυρώνονται σε πραγματικό χρόνο με τις εισπράξεις των POS και τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών μέσω του Συστήματος Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών.
Αυξάνονται τα έσοδα
Τα αποτελέσματα των ελέγχων αποτυπώνονται στην πορεία των εσόδων, και ειδικότερα αυτών που υπολογίζεται ότι έχουν προκύψει από τον περιορισμό της φοροδιαφυγής και συγκεκριμένα τη μείωση του αποκαλούμενου «κενού» στο ΦΠΑ.
Από τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών προκύπτει ότι το 2025, συνολικά τα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής απέδωσαν επιπλέον έσοδα 2,7 δισ. ευρώ με αιχμή το ΦΠΑ. Στη διετία 2024-2025 το συνολικό όφελος για τον κρατικό προϋπολογισμό υπολογίζεται σε 3,9 δισ. ευρώ.
Τα συνολικά κρατικά έσοδα από τον ΦΠΑ την περασμένη χρονιά άγγιξαν τα 29,2 δισ. ευρώ. Το «κενό» ΦΠΑ (διαφορά μεταξύ προσδοκώμενων και πραγματικών εισπράξεων) περιορίστηκε στο 11,4% το 2023 από 24% το 2019.
Για το 2024 και το 2025, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι υποχώρησε σε μονοψήφιο ποσοστό (κάτω από 9%), πλησιάζοντας για πρώτη φορά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Δεν είναι όμως μόνο το νέο μοντέλο ελέγχων που εφαρμόζει η ΑΑΔΕ για τον έλεγχο των δηλώσεων ΦΠΑ. Στην αύξηση των εσόδων συνέβαλαν καταλυτικά: η προσυμπλήρωση των δηλώσεων, η διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και η καθολική εφαρμογή της πλατφόρμας myDATA.
Βαριά πρόστιμα
Αξίζει να αναφερθεί ότι η ισχύουσα φορολογική νομοθεσία προβλέπει βαριά πρόστιμα για όσους επιχειρηματίες και ελεύθερους επαγγελματίες υποβάλουν εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ μετά την κοινοποίηση εντολών φορολογικού ελέγχου.
Όταν ο φορολογούμενος δεν υποβάλει καθόλου τη δήλωση ΦΠΑ και η παράβαση διαπιστωθεί από τη φορολογική αρχή (μετά τον έλεγχο), το πρόστιμο ανέρχεται σε 50% επί του φόρου που αναλογεί στη μη υποβληθείσα δήλωση.
Εάν υποβληθεί εκπρόθεσμη (αρχική ή τροποποιητική) χρεωστική δήλωση ΦΠΑ μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου ή πρόσκλησης παροχής πληροφοριών από την Εφορία (και μέχρι την κοινοποίηση του προσωρινού διορθωτικού προσδιορισμού φόρου), επιβάλλεται το πρόστιμο του 50% επί του φόρου ή της διαφοράς αυτού.
Το προαναφερθέν πρόστιμο (καθώς και ο αναλογούν τόκος) μειώνεται στο 60% του αρχικού ποσού (δηλαδή η επιβάρυνση περιορίζεται ουσιαστικά στο 30% του φόρου), εφόσον η προκύπτουσα οφειλή εξοφληθεί πλήρως εντός 30 ημερών από τον προσδιορισμό του φόρου.
Στα …μαλακά πέφτουν όσοι υποβάλλουν εκπρόθεσμη χρεωστική δήλωση ΦΠΑ οικειοθελώς, πριν τους κοινοποιηθεί εντολή ελέγχου. Σ’ αυτή την περίπτωση δεν επιβάλλεται το πρόστιμο 50%. Επιβάλλεται το σταθερό διοικητικό πρόστιμο (100, 250 ή 500 ευρώ ανάλογα με τα βιβλία της επιχείρησης) συν τον τόκο εκπρόθεσμης καταβολής (0,73% για κάθε μήνα καθυστέρησης).
Υπενθυμίζεται ότι εάν οι φορολογούμενοι που υποβάλουν τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ μετά την κοινοποίηση εντολών ελέγχου αποδεχθούν εν τέλει το ποσό του ΦΠΑ που τους καταλογίζει ο έλεγχος με την πράξη προσωρινού προσδιορισμού φόρου και δεν ζητήσουν να συνεχιστεί ο έλεγχος περαιτέρω ούτε αποφασίσουν να προσφύγουν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (Δ.Ε.Δ.) ή μετέπειτα στα διοικητικά δικαστήρια, τότε το πρόστιμο του 50% μειώνεται στο μισό, δηλαδή στο 25% του προκύπτοντος ΦΠΑ, καθώς ισχύει η διαδικασία «αποδοχής πράξεων του φορολογικού ελέγχου».
euro2day.gr
