Η σκηνή εκτυλίσσεται σχεδόν πανομοιότυπα σε κάθε ταβέρνα, μπαρ ή καφέ της πόλης. Το φαγητό μόλις τελείωσε, τα πιάτα μαζεύονται και, πριν καν φτάσει ο λογαριασμός, η ατμόσφαιρα αλλάζει. Τα χαμόγελα παγώνουν, οι οθόνες των κινητών ανάβουν ταυτόχρονα και η εφαρμογή της αριθμομηχανής παίρνει φωτιά.
«Πόσοι είμαστε; Έξι; Ποιος ήπιε μπίρα και ποιος αναψυκτικό; Εσύ έφαγες από τις πατάτες; Θα βάλω στο ChatGPT τι πήρε ο καθένας να μας τα μοιράσει. Σου στέλνω τώρα στο IRIS 7,34 ευρώ».
Αν νομίζετε ότι πρόκειται για ελληνική ιδιοτροπία, κάνετε λάθος. Στις ΗΠΑ και τη Βρετανία το ονομάζουν «nickel-and-diming phase», χρησιμοποιώντας αντίστοιχες εφαρμογές όπως το Venmo ή Zelle.
Πρόκειται για τάση που παρατηρείται τόσο στη Gen Z όσο και στους Millennials και τους Gen X: το απόλυτο, σχεδόν εμμονικό… ξεκαθάρισμα λογαριασμών σε πραγματικό χρόνο, μέχρι το τελευταίο λεπτό του ευρώ.
Το τέλος της γενναιοδωρίας ή απλή επιβίωση;
Για να είμαστε δίκαιοι, υπάρχει μια πολύ σοβαρή κοινωνικοοικονομική εξήγηση πίσω από αυτή τη συμπεριφορά. Οι σημερινοί νέοι και 30άρηδες-40άρηδες έχουν επιβιώσει από αλλεπάλληλες οικονομικές κρίσεις, πανδημίες και έναν πρωτοφανή πληθωρισμό.
Με τους μισθούς να παραμένουν καθηλωμένοι, το κόστος ζωής στα ύψη και πολλούς να κάνουν δύο δουλειές για να τα βγάλουν πέρα, τα 5 ή 10 ευρώ διαφοράς σε έναν λογαριασμό δεν είναι πλέον αμελητέα.
Σύμφωνα με το Business Insider, οι νεότερες γενιές έχουν απομυθοποιήσει το ταμπού των χρημάτων. Μιλάνε ανοιχτά για το τι βγάζουν και τι μπορούν να ξοδέψουν, αρνούμενες να επιβαρυνθούν τα «ακριβά γούστα» του διπλανού τους όταν οι ίδιοι επέλεξαν απλώς μια σαλάτα για να μείνουν εντός budget.
Επιπλέον, η τεχνολογία αφαίρεσε το συναίσθημα. Όταν δεν βλέπεις το φυσικό χαρτονόμισμα να φεύγει από το πορτοφόλι σου, η ψηφιακή συναλλαγή γίνεται μια αφηρημένη, κλινική πράξη. Το IRIS έκανε το μοίρασμα τόσο απλό και άμεσο, που μετέτρεψε την καθημερινή συναναστροφή σε λογιστικό φύλλο.
Πότε πρέπει να μπει όριο στο μοίρασμα του λογαριασμού
Όσο κατανοητή κι αν είναι η οικονομική στενότητα, κάπου χάθηκε το μέτρο. Η φιλία και η παρέα δεν είναι τραπεζικό ισοζύγιο.
Έχει καταντήσει σχεδόν αδύνατο να κεράσεις έναν φίλο σου. Πριν προλάβεις να πεις «άστο, δικά μου», έχεις ήδη λάβει ειδοποίηση μεταφοράς όσο είσαι στο ταξί για το σπίτι.
Αν κάποιος περάσει από τραπέζι που ήδη κάθεσαι με παρέα, πει μια καλησπέρα και πιεί και ένα ποτηράκι, νιώθει την ψυχαναγκαστική ανάγκη να ρωτήσει «τι χρωστάω;». Ακόμα και η κλασική ατάκα «θα τα βρούμε μετά» ουσιαστικά σημαίνει ένα passive-aggressive μήνυμα την επόμενη μέρα στο Messenger: «Μου χρωστάς 3,80€ από χθες».
Το να μετράς αν ο άλλος ήπιε δύο γουλιές παραπάνω κρασί ή το να αρνείσαι πεισματικά να σε κεράσουν έναν καφέ –με την υπόσχεση ότι θα τον κεράσεις εσύ την επόμενη φορά– αφαιρεί κάθε ίχνος αυθορμητισμού, ζεστασιάς και κοινωνικότητας. Στο τέλος, δημιουργείται ένα παράδοξο περιβάλλον όπου κανείς δεν κερνάει ποτέ κανέναν και η έξοδος μοιάζει περισσότερο με επιχειρηματική συνάντηση.
Ο άγραφος οδηγός καλής συμπεριφοράς για το μοίρασμα των εξόδων
Η ισορροπία σε τέτοιες καταστάσεις είναι δύσκολη: ούτε θες να φανείς σφιχτοχέρης, ούτε ότι προσπαθείς να μην πληρώσεις, ούτε θες να μπεις στη δύσκολη θέση να ζητάς από τον καθένα τόσα ευρώ, ούτε να είσαι εκείνος ο τύπος που σκέφτεται πώς θα γίνει η μοιρασιά από πριν έρθει καν ο λογαριασμός.
Το Βusiness Insider προτείνει μερικούς απλούς κανόνες:
Η αρχή της ανταπόδοσης: Για μικροποσά (έναν καφέ, ένα ποτό, ένα delivery των 5-8 ευρώ), αφήστε τον άλλον να σας κεράσει. Η απάντηση δεν είναι «πάρε το IRIS μου», αλλά «ευχαριστώ, τα επόμενα είναι δικά μου». Έτσι χτίζεται η εμπιστοσύνη.
Μην κυνηγάτε τα «ψιλά»: Το να ζητάς πίσω 1 ή 2 ευρώ για κάτι που μοιράστηκες σε κοινή παρέα κοστίζει περισσότερο σε κοινωνικό κεφάλαιο παρά σε πραγματικό χρήμα.
Συνεννόηση πριν την παραγγελία: Αν το budget σας είναι εξαιρετικά περιορισμένο, πείτε το ξεκάθαρα από την αρχή: «Παιδιά, είμαι λίγο στενά σήμερα, θα πάρω μόνο αυτό και θα πληρώσω το δικό μου». Είναι απόλυτα σεβαστό και γλιτώνει την αμηχανία στο τέλος.
Σε διακοπές και ταξίδια: Εδώ τα έξοδα είναι μεγάλα. Αντί να κάνετε 15 μεταφορές μέσω IRIS μέσα στην ημέρα, γράψτε τα κάπου όλα μαζί ή συμφωνήστε να κερνάει τη μία μέρα ο ένας, την άλλη ο άλλος. Κάντε ένα τελικό συμψηφισμό στο τέλος του ταξιδιού.
Αν έχεις περισσότερα, μην είσαι μικροπρεπής: Η οικονομική ανισότητα μέσα σε μια παρέα είναι πραγματικότητα. Αν έχεις έναν καλό μισθό, δεν νοείται να κυνηγάς τον άνεργο ή χαμηλόμισθο φίλο σου για το μερίδιό του στο ψωμί και το νερό.
Η οικονομική πίεση είναι δεδομένη και κανείς δεν ζητάει από κανέναν να κάνει τον «μεγιστάνα» στις πλάτες του προϋπολογισμού του. Αλλά η ζωή, πέρα από νούμερα, θέλει και λίγο «αέρα». Ας αφήσουμε για λίγο το κινητό στην τσέπη κι ας επιτρέψουμε στις ανθρώπινες σχέσεις να λειτουργήσουν χωρίς ψηφιακό τιμολόγιο.
iEidiseis.gr
