Στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους σε τραπεζικούς λογαριασμούς, αναλήψεις, αγορές, πληρωμές με μετρητά και περιουσιακά στοιχεία πραγματοποιεί η ΑΑΔΕ, αναζητώντας εισοδήματα που δεν έχουν δηλωθεί στην εφορία.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου, μέσω
των οποίων η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να αποτυπώσει τη συνολική οικονομική
εικόνα των φορολογουμένων και να διαπιστώσει εάν οι καταθέσεις και οι δαπάνες
τους δικαιολογούνται από τα δηλωθέντα εισοδήματά τους.
Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται μόνο στους ατομικούς
τραπεζικούς λογαριασμούς, αλλά μπορούν να επεκταθούν σε οικογενειακούς και
επαγγελματικούς λογαριασμούς, καθώς και σε περιουσιακά στοιχεία, ανάλογα με την
υπόθεση και το εφαρμοστέο πλαίσιο.
Πώς γίνεται ο έλεγχος της εφορίας
Οι ελεγκτές εξετάζουν τις τραπεζικές καταθέσεις, τις
αναλήψεις, τις πληρωμές και τις δαπάνες του φορολογουμένου, επιχειρώντας να
διαπιστώσουν εάν υπάρχει αντιστοιχία μεταξύ των χρηματικών ποσών που
διακινήθηκαν και των εισοδημάτων που δηλώθηκαν.
Κατά τη διαδικασία λαμβάνονται υπόψη ποσά που δεν αποτελούν
νέο εισόδημα, όπως ορισμένες εκταμιεύσεις δανείων και τραπεζικές κινήσεις που
συνιστούν μεταφορές ή συμψηφισμούς.
Παράλληλα, εξετάζονται οι πληρωμές με μετρητά για προσωπικές
και οικογενειακές ανάγκες, αγορές, επαγγελματικές δαπάνες και άλλες συναλλαγές.
Στον υπολογισμό συνυπολογίζονται επίσης, όπου προβλέπεται, έσοδα που δεν
φορολογούνται και μεταβολές οικονομικών απαιτήσεων.
Στόχος είναι να προσδιοριστεί εάν τα διαθέσιμα χρήματα και
οι πραγματοποιηθείσες δαπάνες καλύπτονται από δηλωμένα εισοδήματα ή από άλλες
νόμιμες και αποδεδειγμένες πηγές χρηματοδότησης.
Πότε μπορεί να προκύψει αδήλωτο εισόδημα
Εάν από τον έλεγχο προκύψει οικονομική διαφορά που δεν
δικαιολογείται από τα διαθέσιμα στοιχεία, η φορολογική διοίκηση μπορεί, εφόσον
συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να την αντιμετωπίσει ως αδήλωτη φορολογητέα
ύλη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Sofokleousin.gr, σε τέτοιες
περιπτώσεις γίνεται αναφορά σε φορολογικό συντελεστή 33% και σε πρόστιμο ίσο με
το 50% του φόρου που προκύπτει.
Ωστόσο, η φορολογική μεταχείριση εξαρτάται από το είδος της
παράβασης, τη φορολογική περίοδο και τις εφαρμοστέες διατάξεις. Δεν συνεπάγεται
κάθε διαφορά στις τραπεζικές κινήσεις αυτομάτως καταλογισμό φόρου.
Για τον λόγο αυτό, η τεκμηρίωση της προέλευσης των χρημάτων
είναι ιδιαίτερα σημαντική. Δάνεια, δωρεές, γονικές παροχές, παλαιότερα
αποταμιευμένα κεφάλαια και άλλες νόμιμες πηγές ενδέχεται να δικαιολογούν ποσά,
εφόσον αποδεικνύονται με τα κατάλληλα στοιχεία.
Κοινοί λογαριασμοί και καταθέσεις στο εξωτερικό
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους κοινούς τραπεζικούς
λογαριασμούς, καθώς η ύπαρξη συνδικαιούχων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα
χρήματα ανήκουν ισόποσα σε όλους.
Κατά τον έλεγχο εξετάζονται οι πραγματικές συνθήκες, η
προέλευση των χρημάτων και τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία, προκειμένου να
προσδιοριστεί ποιος είναι ο πραγματικός δικαιούχος των ποσών.
Όταν δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί ο πραγματικός
δικαιούχος, μπορεί να εφαρμοστούν οι προβλεπόμενοι κανόνες κατανομής μεταξύ των
συνδικαιούχων.
Στο πλαίσιο των ελέγχων μπορούν επίσης να εξεταστούν
λογαριασμοί και περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό, σύμφωνα με τις νόμιμες
διαδικασίες και τις αρμοδιότητες των φορολογικών αρχών.
Στο επίκεντρο και η ακίνητη περιουσία
Ο έλεγχος μπορεί να επεκταθεί πέρα από τις τραπεζικές
κινήσεις, καλύπτοντας την κινητή και ακίνητη περιουσία του φορολογουμένου.
Στην περιουσιακή εικόνα περιλαμβάνονται ακίνητα, άλλα περιουσιακά
στοιχεία και απαιτήσεις έναντι τρίτων. Για την αποτίμησή τους εξετάζονται,
ανάλογα με την περίπτωση, η αξία αγοράς ή το κόστος κατασκευής, καθώς και οι
δαπάνες για μεταγενέστερες προσθήκες και βελτιώσεις.
Παράλληλα, εξετάζονται πραγματικές δαπάνες διαβίωσης. Εάν
αποδεικνύεται ότι πραγματοποιήθηκε μια δαπάνη, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή
στοιχεία για το ακριβές ύψος της, η φορολογική διοίκηση μπορεί να προχωρήσει σε
προσδιορισμό της με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες και τους εφαρμοστέους
κανόνες.
Τι ισχύει για τους συζύγους
Όταν οι σύζυγοι υποβάλλουν κοινή φορολογική δήλωση, ο
προσδιορισμός της φορολογητέας ύλης με τις συγκεκριμένες τεχνικές ελέγχου
μπορεί να πραγματοποιείται ενιαία, σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις.
Αυτό καθιστά σημαντική την τεκμηρίωση της προέλευσης των
χρημάτων και των οικονομικών συναλλαγών, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν κοινοί
λογαριασμοί, μεταφορές χρημάτων μεταξύ μελών της οικογένειας ή περιουσιακά
στοιχεία που αποκτήθηκαν με διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης.
Το βασικό ζητούμενο για τους φορολογουμένους είναι να μπορούν να τεκμηριώσουν την προέλευση των χρημάτων τους και να διατηρούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για σημαντικές οικονομικές συναλλαγές, ώστε να μπορούν να απαντήσουν με σαφήνεια σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο.
