Σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των Δήμων φέρνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με έμφαση στη διαφάνεια, τη δημοσιότητα των αποφάσεων και την ψηφιακή λειτουργία των συλλογικών οργάνων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Οργάνωσης και Λειτουργίας Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών, Ρεγκίνας Βασιλάτου, κάθε Δημοτικό Συμβούλιο θα πρέπει να καταρτίζει και να εγκρίνει με απόλυτη πλειοψηφία τον δικό του Κανονισμό Λειτουργίας, καθώς καταργείται το ενιαίο πρότυπο του υπουργείου.
Μεταξύ των βασικών αλλαγών προβλέπεται ότι οι συνεδριάσεις μπορούν να πραγματοποιούνται δια ζώσης, με τηλεδιάσκεψη ή με μικτό τρόπο, ενώ ο πρόεδρος θα μπορεί να συγκαλεί συνεδριάσεις και εκτός δημαρχείου, αρκεί αυτές να πραγματοποιούνται εντός των ορίων του Δήμου.
Η πρόσκληση για τακτική συνεδρίαση θα πρέπει να κοινοποιείται τρεις πλήρεις ημέρες νωρίτερα, μαζί με τις σχετικές εισηγήσεις των υπηρεσιών. Παράλληλα, θεσμοθετείται η συμμετοχή του Προέδρου του Συμβουλίου Νέων με δικαίωμα λόγου, ενώ δυνατότητα παρέμβασης θα έχει και ο Συμπαραστάτης του Δημότη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημοσιότητα των συνεδριάσεων. Τα πρακτικά και οι αποφάσεις θα αναρτώνται υποχρεωτικά στην ιστοσελίδα του Δήμου, με την απαιτούμενη προστασία των προσωπικών δεδομένων, ενώ οι δημόσιες συνεδριάσεις προβλέπεται να μεταδίδονται ζωντανά μέσω διαδικτύου.
Αλλαγές έρχονται και στη λειτουργία των δημοτικών παρατάξεων. Η ανεξαρτητοποίηση ή η διαγραφή δημοτικού συμβούλου δεν θα ανακαλείται, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ανεξάρτητοι σύμβουλοι θα μπορούν να συγκροτούν νέα παράταξη μειοψηφίας.
Για τους αντιδημάρχους καταργείται η υποχρέωση ελάχιστης διάρκειας θητείας, παρέχοντας μεγαλύτερη ευχέρεια στον δήμαρχο για αλλαγές στη διοίκηση. Δεν θα μπορούν, ωστόσο, να μεταβιβάζονται σε αντιδήμαρχο αρμοδιότητες που αφορούν τον πειθαρχικό έλεγχο του προσωπικού και τη δικαστική εκπροσώπηση του Δήμου.
Ο νέος Κώδικας προβλέπει ακόμη αλλαγές στις διά περιφοράς συνεδριάσεις, στην απαρτία, στις μυστικές ψηφοφορίες και στην υποχρεωτική εισαγωγή, υπό προϋποθέσεις, θεμάτων που προτείνονται από την αντιπολίτευση.
