Σε τροχιά αλλαγών βρίσκονται τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης λόγω του δημογραφικού, σύμφωνα με όσα αναφέρει για την Ελλάδα η νέα έκθεση της Κομισιόν για τη γήρανση του πληθυσμού (Ageing Report 2027).
Οι προβολές προεξοφλούν την αύξηση της ηλικίας αποχώρησης από την αγορά εργασίας ως ένα έτος μέχρι το 2030 και η τάση θα συνεχιστεί ανοδικά στα επόμενα έτη.
Η μέση ηλικία εξόδου από την απασχόληση από 64,9 έτη το 2025 θα αυξηθεί στα 65,7 έτη το 2030, στα 66 έτη το 2040 και στα 66,5 έτη το 2050, για να φτάσει στα 68,6 έτη το 2080.
Σύμφωνα με την έκθεση οι μεταρρυθμίσεις του 2012 και του 2014 στο ασφαλιστικό σύστημα της χώρας αύξησαν το γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 έτη, με την προϋπόθεση συμπλήρωσης τουλάχιστον 15 ετών εισφορών, και το όριο πρόωρης συνταξιοδότησης από τα 60 στα 62 έτη, με την προϋπόθεση συμπλήρωσης 40 ετών υπηρεσίας. Σε διαφορετική περίπτωση εφαρμόζεται ποινή μείωσης της σύνταξης. Οι αλλαγές αυτές αφορούσαν το σύνολο του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
Ωστόσο όπως επισημαίνεται υπάρχουν ορισμένες εξαιρέσεις για εργαζομένους στο δημόσιο τομέα και λιγότερες στον ιδιωτικό τομέα, οι οποίοι είχαν ήδη συμπληρώσει 25 έτη υπηρεσίας έως το 2010-2012 και μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πριν από την ηλικία των 62 ετών.
Από το 2021 και μετά τα κατώτατα όρια ηλικίας και η κανονική ηλικία συνταξιοδότησης προσαρμόζονται ανάλογα με τις μεταβολές του προσδόκιμου ζωής στα 65 έτη. Κατά την πρώτη εφαρμογή του μηχανισμού, το 2021, επρόκειτο να ληφθεί υπόψη η ακέραιη μεταβολή του προσδόκιμου ζωής κατά την περίοδο 2010-2020. Στη συνέχεια, η ακέραιη μεταβολή του προσδόκιμου ζωής επανεξετάζεται κάθε τρία χρόνια.
Η αναπροσαρμογή που προβλεπόταν για το 2021 ακυρώθηκε, καθώς η πανδημία COVID-19 είχε προκαλέσει μείωση του προσδόκιμου ζωής στα 65 έτη. Ως εκ τούτου, ο μηχανισμός δεν ενεργοποιήθηκε και τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης παρέμειναν στα 67 και στα 62 έτη.
Η επόμενη τριετία επανεξέτασης των ορίων ηλικίας είναι το 2027-2030 όπου το μεν υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης λέει ότι δεν θα γίνουν αλλαγές -τουλάχιστον μέσα στο 2027- ενώ η έκθεση της Κομισιόν με βάση τις προβολές της Εθνικής αναλογιστικής Αρχής δείχνει ότι ως το 2030 τα όρια ηλικίας θα έχουν αυξηθεί κατά 1 έτος.
Σύμφωνα με την έκθεση της Κομισιόν το προσδόκιμο ζωής στην Ελλάδα μετά τα 65 έτη αναμένεται να αυξηθεί κατά 4,6 χρόνια για τις γυναίκες και κατά 5,1 χρόνια για τους άνδρες μεταξύ 2025 και 2080. Για τις γυναίκες, από 21,8 χρόνια το 2025 θα φτάσει τα 22,2 χρόνια το 2030, τα 23 χρόνια το 2040, τα 23,8 χρόνια το 2050 και τα 26,4 χρόνια το 2080. Αντίστοιχα, για τους άνδρες, από 18,7 χρόνια το 2025 θα αυξηθεί στα 19,2 χρόνια το 2030, στα 20 χρόνια το 2040, στα 20,9 χρόνια το 2050 και στα 23,8 χρόνια το 2080.
Για παράδειγμα μια γυναίκα που θα φτάνει στην ηλικία των 65 ετών το 2080 αναμένεται να έχει μπροστά της κατά μέσο όρο 26,4 επιπλέον χρόνια ζωής, ενώ ένας άνδρας 23,8 χρόνια.
Η έκθεση της Κομισιόν αναφέρει ότι ως το 2050 ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας 20 έως 64 ετών στην Ελλάδα θα μειωθεί κατά 1,5 εκατ. άτομα ενώ ως το 2070 η μείωση θα φτάσει στα 2 εκατ. άτομα με μόλις 4 εκατ. εργαζόμενους σε ηλικίες 20 ως 64 ετών από 6 εκατ. που είναι σήμερα. Στην έκθεση αν και προβλέπεται ο δείκτης γεννήσεων να βελτιώνεται από 1,2 στο 1,4 εντούτοις παραμένει κάτω από 2,1 που είναι το απαιτούμενο όριο γεννήσεων ανά γυναίκα και θα υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Ποια θα είναι η εξέλιξη της απασχόλησης στο μέλλον;
Λόγω της μείωσης του πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας αναμένεται μεγάλη αύξηση στην απασχόληση των ηλικιωμένων. Στην ηλικιακή ομάδα 65-69 ετών η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό από 17,9% το 2025 προβλέπεται να αυξηθεί στο 53,8% το 2080. Στους άνδρες 65-69 ετών, η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό από 24,9% το 2025 θα ανέλθει σε 30,8% το 2030, 38% το 2040 και 42% το 2050, για να φτάσει στο 59,6% το 2080. Στις γυναίκες 65-69 ετών, η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό από μόλις 11,7% το 2025 θα φτάσει στο 18,4% το 2030, στο 32% το 2040 και στο 34,1% το 2050, για να ανέλθει στο 47,6% το 2080.
EleftherosTypos.gr
