Ακόμη και όταν οι καταναλωτές επιλέγουν ακριβώς τα ίδια προϊόντα, από τις ίδιες μάρκες και στις ίδιες συσκευασίες, το τελικό ποσό που καλούνται να πληρώσουν στο ταμείο μπορεί να διαφέρει αισθητά από τη μία αλυσίδα σούπερ μάρκετ στην άλλη. Σύμφωνα με συγκριτική ανάλυση της ψηφιακής πλατφόρμας PosoKanei.gov.gr, η διαφορά στο κόστος ενός καλαθιού με 25 επώνυμα προϊόντα φτάνει έως και το 10%, ανάλογα με την αλυσίδα που θα επιλέξει ο καταναλωτής. Όταν, μάλιστα, λαμβάνονται υπόψη οι μέσες τιμές των τελευταίων 30 ημερών, η ψαλίδα διευρύνεται στο 11,4%.
Ειδικότερα, στη σύγκριση πέντε αλυσίδων σούπερ μάρκετ, το φθηνότερο καλάθι κόστιζε 44,24 ευρώ, ενώ το ακριβότερο έφτανε τα 48,78 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι για την ίδια ακριβώς λίστα αγορών ο καταναλωτής μπορούσε να πληρώσει 4,54 ευρώ περισσότερα, χωρίς να έχει αλλάξει ούτε προϊόν ούτε ποσότητα.
Για να διασφαλιστεί η αξιοπιστία της σύγκρισης, επιλέχθηκαν αποκλειστικά επώνυμα είδη, με κοινή μάρκα, ίδια συσκευασία και ίδια ποσότητα σε όλες τις αλυσίδες. Αντίθετα, εξαιρέθηκαν τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, καθώς τα αντίστοιχα είδη κάθε σούπερ μάρκετ ενδέχεται να διαφέρουν ως προς τα συστατικά, την ποιότητα ή τα επιμέρους χαρακτηριστικά τους, καθιστώντας δυσκολότερη την άμεση σύγκριση.
Η έρευνα δεν περιορίστηκε στις τιμές μιας συγκεκριμένης ημέρας. Παράλληλα, εξετάστηκε το συνολικό κόστος του καλαθιού με βάση τον μέσο όρο των τιμών που είχαν καταγραφεί για καθένα από τα 25 προϊόντα κατά το προηγούμενο διάστημα των 30 ημερών, αξιοποιώντας το ιστορικό αρχείο της πλατφόρμας PosoKanei. Από αυτή την επεξεργασία προέκυψε ότι η διαφορά ανάμεσα στην ακριβότερη και τη φθηνότερη επιλογή έφτασε το 11,4%.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι η σειρά των αλυσίδων ως προς το συνολικό κόστος δεν παραμένει απαραίτητα ίδια σε κάθε χρονική στιγμή. Ένα σούπερ μάρκετ που εμφανίζεται φθηνότερο σε μια ημερήσια σύγκριση μπορεί να χάσει το προβάδισμά του όταν υπολογιστούν οι μέσες τιμές ενός ολόκληρου μήνα.
Επιπλέον, το κατάστημα που προσφέρει το οικονομικότερο συνολικά καλάθι δεν είναι υποχρεωτικά εκείνο με τις χαμηλότερες τιμές σε όλα τα επιμέρους προϊόντα. Οι διαφορές διαμορφώνονται ανάλογα με το είδος: μια αλυσίδα μπορεί να διαθέτει φθηνότερο καφέ, μια άλλη ζυμαρικά και κάποια τρίτη απορρυπαντικά. Επομένως, η συνολική εικόνα της δαπάνης μπορεί να είναι διαφορετική από εκείνη που προκύπτει όταν ο καταναλωτής εξετάζει ένα προϊόν μεμονωμένα.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, η αλυσίδα που εμφανίζει σήμερα το χαμηλότερο κόστος δεν είναι απαραίτητα εκείνη που διατήρησε τις πιο ανταγωνιστικές τιμές σε όλη τη διάρκεια του προηγούμενου μήνα.
Πώς μπορούν οι καταναλωτές να αξιοποιήσουν την πλατφόρμα
Η Αρχή εστιάζει σε δύο βασικές πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν τους καταναλωτές να περιορίσουν το κόστος των αγορών τους. Η πρώτη είναι να συγκρίνουν το συνολικό ποσό της λίστας τους και όχι να επιλέγουν κατάστημα με βάση μόνο την τιμή ενός ή δύο προϊόντων.
Μέσω της πλατφόρμας PosoKanei.gov.gr, οι χρήστες έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν τη δική τους λίστα αγορών και να ελέγχουν πόσο κοστίζει το σύνολό της στις διαθέσιμες αλυσίδες, πριν επισκεφθούν το κατάστημα.
Η δεύτερη πρακτική αφορά την παρακολούθηση της πορείας των τιμών σε βάθος χρόνου. Η πλατφόρμα διαθέτει ιστορικό τιμών δύο μηνών, επιτρέποντας στους καταναλωτές να διαπιστώνουν πώς μεταβάλλεται η τιμή ενός προϊόντος και να μην περιορίζονται αποκλειστικά στην εικόνα που παρουσιάζει μια συγκεκριμένη ημέρα.
Σε κάθε περίπτωση, τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης δοκιμής αφορούν αποκλειστικά τα 25 προϊόντα που επιλέχθηκαν και τις τιμές που καταγράφηκαν. Δεν τεκμηριώνουν ότι μία συγκεκριμένη αλυσίδα είναι διαχρονικά η φθηνότερη ούτε ότι οι ίδιες αποκλίσεις θα εμφανίζονται σε κάθε καλάθι αγορών. Αναδεικνύουν, ωστόσο, ότι η επιλογή του σούπερ μάρκετ μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά το τελικό ποσό, ακόμη και όταν τα προϊόντα παραμένουν απολύτως ίδια.
Δέσποινα Τσαγγάρη: Στόχος η σύγκριση τιμών να γίνει καθημερινή συνήθεια
Την ανάγκη να ενταχθεί η σύγκριση τιμών στην καθημερινότητα των καταναλωτών υπογραμμίζει, σε δήλωσή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη.
Όπως αναφέρει, η ίδια λίστα με 25 ακριβώς προϊόντα μπορεί να κοστίζει έως και 10% περισσότερο, ανάλογα με το σούπερ μάρκετ που θα επιλέξει κάποιος, ενώ η απόκλιση φτάνει το 11,4% όταν η σύγκριση βασίζεται στις μέσες τιμές των τελευταίων 30 ημερών.
Το βασικό μήνυμα, σύμφωνα με την ίδια, είναι ότι οι καταναλωτές δεν πρέπει να εστιάζουν αποκλειστικά στην τιμή ενός μεμονωμένου είδους, αλλά να εξετάζουν πόσο κοστίζει συνολικά η λίστα των αγορών τους. Με τη βοήθεια του PosoKanei μπορούν να ελέγχουν εκ των προτέρων τις διαθέσιμες επιλογές, να συγκρίνουν το κόστος σε διαφορετικές αλυσίδες και να παρακολουθούν τις διακυμάνσεις των τιμών.
Όπως επισημαίνει η Δέσποινα Τσαγγάρη, ζητούμενο είναι η σύγκριση να γίνει σταθερή συνήθεια, καθώς οι καταναλωτές δεν χρειάζεται απαραίτητα να αλλάξουν τα προϊόντα που αγοράζουν για να εξοικονομήσουν χρήματα. Αρκεί να γνωρίζουν σε ποιο κατάστημα μπορούν να τα προμηθευτούν με χαμηλότερο συνολικό κόστος.
Αυτός είναι, όπως σημειώνει, ο σκοπός της πλατφόρμας: να παρέχει στους πολίτες τα απαραίτητα στοιχεία, ώστε να κάνουν τις αγορές τους με καλύτερη πληροφόρηση και να αποφασίζουν οι ίδιοι πώς θα διαχειριστούν αποτελεσματικότερα τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό.
Newsbomb.gr
