Με αφορμή τον εξαιρετικά μεγάλο αριθμό αναφορών πολιτών που κατήγγειλαν ότι έλαβαν ειδοποιήσεις από δήμους για πρόστιμα του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.) παρελθόντων ετών, ο Συνήγορος του Πολίτη εξέδωσε νέο Πόρισμα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο κρίσιμο ζήτημα της τριετούς προθεσμίας παραγραφής.
Σύμφωνα με τη θέση της Ανεξάρτητης Αρχής, η οποία τεκμηριώνεται με αποφάσεις πρόσφατης νομολογίας, οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) α΄ βαθμού δεν έχουν το δικαίωμα να βεβαιώνουν ταμειακά και να εισπράττουν οφειλές από κλήσεις του Κ.Ο.Κ. μετά την πάροδο τριών ετών από το τέλος του έτους εντός του οποίου εκδόθηκαν οι σχετικές πράξεις βεβαίωσης της παράβασης. Με απλά λόγια, εφόσον η τριετία παρέλθει χωρίς να βεβαιωθεί η οφειλή, οι δήμοι χάνουν το νόμιμο δικαίωμα είσπραξης και το πρόστιμο θεωρείται παραγεγραμμένο.
Η συγκεκριμένη προθεσμία τριετίας θεωρείται θεμελιώδης για την ασφάλεια δικαίου, ώστε να αποτρέπεται ο αιφνιδιασμός των πολιτών που ενημερώνονται εκ των υστέρων – συχνά μετά από δεκαετία – για πρόστιμα τα οποία όφειλαν οι δήμοι να έχουν διεκδικήσει εγκαίρως.
Όπως τονίζεται στο Πόρισμα, παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι δήμοι της χώρας έχουν συμμορφωθεί με αυτή την αρχή, εξακολουθούν να καταγράφονται περιπτώσεις Ο.Τ.Α. που βεβαιώνουν εκπρόθεσμα οφειλές και επιχειρούν να τις εισπράξουν, πρακτική που κατά τον Συνήγορο δεν είναι σύννομη και δεν παράγει έγκυρες οικονομικές απαιτήσεις.
Στο κείμενο παρουσιάζεται αναλυτικά το θεσμικό πλαίσιο, η στάση του Υπουργείου Εσωτερικών και τα παραδείγματα που αναδείχθηκαν μέσα από τις εκατοντάδες αναφορές. Τα συμπεράσματα επικεντρώνονται στο πρόβλημα της ολιγωρίας είσπραξης και στη διαχρονική αδυναμία των μηχανισμών των δήμων να εισπράξουν έγκαιρα τις οφειλές, αλλά και στο καθεστώς ατιμωρησίας που τελικά ενθαρρύνει η πρακτική αυτή.
Ο Συνήγορος του Πολίτη καλεί το Υπουργείο Εσωτερικών να προχωρήσει σε σαφείς οδηγίες προς τους δήμους για την αυστηρή τήρηση της τριετούς προθεσμίας και στη βελτίωση της διατύπωσης του νομοθετικού πλαισίου, ώστε να διασφαλίζεται η ίση μεταχείριση και η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών.
