Η θερινή άδεια, ένα από τα πιο παγιωμένα εργασιακά κεκτημένα στην Ελλάδα, φαίνεται πως αλλάζει μορφή. Το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας υπό την Νίκη Κεραμέως, που βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, εισάγει ρυθμίσεις για την κατάτμηση της ετήσιας άδειας οι οποίες έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και συζητήσεις. Σύμφωνα με την εργατική νομοθεσία, η ετήσια άδεια πρέπει να χορηγείται ενιαία και συνεχόμενα. Εάν «σπάσει», ένα από τα τμήματα πρέπει υποχρεωτικά να διαρκεί 10 εργάσιμες ημέρες στο πενθήμερο (ή 12 στο εξαήμερο). Αυτή η ρύθμιση έχει διαμορφώσει την καλοκαιρινή «15νθήμερη» ανάπαυλα που παραδοσιακά εξασφαλίζει στους περισσότερους εργαζόμενους δύο συνεχόμενες εβδομάδες διακοπών μέσα στον Αύγουστο.
Τι φέρνει το νέο νομοσχέδιο
Με το σχέδιο νόμου Κεραμέως, εισάγεται η δυνατότητα ο εργαζόμενος να αιτείται την άδεια του σε περισσότερα τμήματα μέσα στο ίδιο έτος, με κατώτατη διάρκεια πέντε εργάσιμες ημέρες ανά τμήμα. Στην πράξη, η άδεια μπορεί να κατανεμηθεί σε εβδομαδιαία «κομμάτια» (π.χ. 4×5 ημέρες), αντί να απαιτείται ένα συνεχόμενο 15ήμερο.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ρύθμιση δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στους μισθωτούς, ώστε να προσαρμόζουν τον χρόνο ανάπαυσής τους στις ανάγκες τους: είτε για σχολικές υποχρεώσεις, είτε για οικογενειακούς λόγους, είτε για μικρότερες αποδράσεις μέσα στη χρονιά.
Οι αντιδράσεις
Από την πλευρά των εργαζομένων και των συνδικάτων, όμως, εκφράζεται ο φόβος ότι η «ευελιξία» θα λειτουργήσει σε βάρος τους. Στην πράξη, λένε, το υποχρεωτικό 15νθήμερο τίθεται υπό αίρεση, καθώς η «συνεννόηση» με τον εργοδότη μπορεί να μετατραπεί σε πίεση για σπαστή άδεια. Έτσι, η παραδοσιακή καλοκαιρινή ξεκούραση των δύο εβδομάδων ενδέχεται να υπονομευτεί, ιδίως σε κλάδους όπου η συνεχής παρουσία προσωπικού θεωρείται κρίσιμη.
Τι ισχύει για το 2025
Μέχρι την ψήφιση του νέου πλαισίου, ισχύει το σημερινό καθεστώς: αν ζητηθεί κατάτμηση, πρέπει να υπάρχει ένα συνεχόμενο τμήμα τουλάχιστον 10 ημερών. Η άδεια που δεν χορηγείται μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους καταβάλλεται σε χρήμα με 100% προσαύξηση. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίζεται ως κατώτατο όριο οι τέσσερις εβδομάδες πληρωμένης ετήσιας άδειας, χωρίς όμως υποχρέωση για «δύο συνεχόμενες εβδομάδες». Έτσι, το πώς κατανέμεται ο χρόνος ανάπαυσης αφήνεται στη νομοθεσία κάθε κράτους-μέλους.
Το διακύβευμα
Η συζήτηση για την καλοκαιρινή άδεια αναδεικνύει το κλασικό δίλημμα μεταξύ «ευελιξίας» και «προστασίας». Η κυβέρνηση μιλά για σύγχρονο πλαίσιο που προσαρμόζεται στις ανάγκες των εργαζομένων. Οι επικριτές, αντίθετα, βλέπουν μια ακόμη υποχώρηση απέναντι σε εργοδοτικές πιέσεις και «αντίο» στο δεδομένο 15νθήμερο των Ελλήνων μισθωτών.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι για το φετινό καλοκαίρι δεν αλλάζει τίποτα. Από το 2026 και μετά, ωστόσο, το αν η άδεια θα σημαίνει ένα παραδοσιακό 15ήμερο διακοπών ή σπαστά εβδομαδιαία διαλείμματα θα εξαρτηθεί από το τελικό κείμενο που θα ψηφιστεί στη Βουλή.
rosa.gr
