Ο μπακαλιάρος σκορδαλιά καθιερώθηκε τις τελευταίες δεκαετίες ως απαραίτητο μέρος του εορτασμού την 28η Οκτωβρίου. Τι ισχύει όμως;
Σύμφωνα με τις παραδόσεις, ο τηγανιτός μπακαλιάρος, ένα πιάτο ιδιαίτερα αγαπητό στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας, επιβάλλονταν την 25η Μαρτίου, γιορτή του Ευαγγελισμού, και την Κυριακή των Βαΐων. Ο λόγος ήταν θρησκευτικός. Η Κυριακή των Βαΐων και ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου πέφτουν μέσα στη Σαρακοστή. Όμως, λόγω της βαρύτητας της γιορτής, η Εκκλησία μας επιτρέπει την κατανάλωση ψαριών. Οποιουδήποτε ψαριού. Ο παστός μπακαλιάρος ήταν απλά το πιο προσιτό ψάρι για τους Έλληνες που δεν ζούσαν δίπλα στη θάλασσα και δεν είχαν τα απαραίτητα μέσα για τη συντήρηση των ευαίσθητων τροφίμων.
Πολλά χρόνια μετά, στα τέλη του 20ου αιώνα, ο μπακαλιάρος σκορδαλιά άρχισε να γίνεται συνώνυμο των εθνικών εορτών. Έτσι, η κατανάλωσή του επεκτάθηκε και την 28η Οκτωβρίου και μια μεγάλη μερίδα κόσμου πιστεύει ότι είναι αναπόσπαστο μέρος της παράδοσης.
Η προέλευση του εθίμου
Το έθιμο της κατανάλωσης ψαριού την 25η Μαρτίου και την Κυριακή των Βαΐων είναι πολύ παλιό στην Ελλάδα. Όμως, ο παστός μπακαλιάρος, έφτασε στη χώρα μας μόλις τον 15ο αιώνα μέσω της Πάτρας. Εκεί χτυπούσε η καρδιά του σταφιδεμπορίου, το οποίο ελέγχονταν κυρίως από αγγλικούς εμπορικούς οίκους.
Οι έμποροι αντάλλασσαν τη σταφίδα με μπακαλιάρο, ένα ψάρι που υπήρχε σε τεράστια αφθονία εκείνη την εποχή, το οποίο συντηρημένο στο αλάτι με τη μέθοδο των Βάσκων θαλασσοπόρων, κατέκτησε αμέσως μια θέση στο τραπέζι των κατοίκων της Πελοποννήσου, με έμφαση στην Πάτρα. Από τότε οι πατρινοί ανέπτυξαν μια ιδιαίτερη σχέση με τον μπακαλιάρο, γύρω από τον οποίο αναπτύχθηκαν διάφορες συνταγές. Από τα γιορτινά τραπέζια ως τα ταπεινά καπηλειά, ο μπακαλιάρος απέκτησε περίοπτη θέση κι αναδείχθηκε σε ιδανικό «συνομιλητή» του τσίπουρου ή του ούζου.
iEidiseis.gr
