Την απόρριψη της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) επί του Σχεδίου Δημιουργίας Δικτύου Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης Απορριμματογενών Ενεργειακών Πρώτων Υλών (ΑΕΠΥ) από Αστικά Στερεά Απόβλητα (ΑΣΑ) και ως προς την ειδική αναφορά για την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, αποφάσισε -στη συνεδρίαση της περασμένης Πέμπτης (9 Οκτωβρίου)- το Περιφερειακό Συμβούλιο Στερεάς Ελλάδας.Συγκεκριμένα, το Περιφερειακό Συμβούλιο, γνωμοδότησε αρνητικά στο σχέδιο ανάπτυξης δικτύου έξι μονάδων καύσης απορριμμάτων - μέσω συμπράξεων με ιδιώτες- και στην πρόβλεψή του για χωροθέτηση μίας από αυτές στην περιοχή Αντικύρων Βοιωτίας, με δυναμικότητα υποδοχής και επεξεργασίας 141.000-221.000 τόνων ΑΕΠΥ που θα προέρχονται από Μονάδες Ανακύκλωσης & Ανάκτησης (ΜΑΑ) από τη Στερεά Ελλάδα (Θήβας, Χαλκίδας, Λαμίας, Φωκίδας) και τμήμα της Αττικής (Δυτικού Πάρκου και Βόρειου Πάρκου), με χρήση της τεχνολογίας καύσης με κινούμενη εσχάρα (moving grate incineration) και παραγόμενη ενέργεια 154 GWh ετησίως.
Ένα σχέδιο που «ζυμώθηκε» τα τελευταία χρόνια, ώστε ο στρατηγικός προσανατολισμός προς την καύση των απορριμμάτων, να παρουσιάζεται ως μονόδρομος. Με «βήματα» για την υλοποίηση του: Την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων με τη συμπερίληψη πρόβλεψης κατασκευής μονάδων καύσης, που μέχρι τότε χαρακτηριζόταν ως «μη επιλέξιμη» μέθοδος... Τη μονομερή απόφαση για σύντμηση -αντί επέκταση- του χρόνου υλοποίησης της δέσμευσης για περιορισμό της ταφής στο 10% ως το 2030 (αντί του 2035, που προβλέπει η αντίστοιχη ευρωπαϊκή οδηγία), σε μια από τις χώρες της ΕΕ με τις μικρότερες επιδόσεις στην ανακύκλωση και τις μεγαλύτερες στην ταφή... Τις δεδομένες μεγάλες χρονικές καθυστερήσεις ( «παγωμένη» η σχετική πρόσκληση του τρέχοντος ΕΣΠΑ) στην υλοποίηση των υποδομών επεξεργασίας των ΑΣΑ... Και ιδιαίτερα, η μακρόχρονη ανυπαρξία σχεδίου και υποδομών στην Αττική που παράγει το 40% των απορριμμάτων της Χώρας...
Στην πραγματικότητα όμως είναι η επιλογή της καύσης έχει βαρύτατες επιπτώσεις για το περιβάλλον, είναι επικίνδυνη -κατά συνέπεια- για τη δημόσια υγεία, και παρουσιάζει αρνητικό κοινωνικό αποτύπωμα και υψηλό διαχειριστικό κόστος.
Αφού: Ανατρέπει τη σύγχρονη τάση για ενίσχυση των υποδομών της ανακύκλωσης, της κομποστοποίησης, της μείωσης των υπολειμμάτων, της προώθησης της κυκλικής οικονομίας. Υπονομεύει τις προοπτικές μείωσης των αποβλήτων. Υποβαθμίζει το ρόλο της Αυτοδιοίκησης και τον κοινωνικό έλεγχο. Δεσμεύει με συμβάσεις δεκαετιών σε ένα μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων υψηλού κόστους εγκατάστασης, μεταφορών και λειτουργίας, με τον οικονομικό και κοινωνικό λογαριασμό να μετακυλίεται, μέσω τελών, στους πολίτες.
Στην εξυπηρέτηση αυτής της επιλογής, η παρουσιασθείσα ΣΜΠΕ ελέγχεται για σειρά από αοριστίες (ως προς το πως και γιατί η παραγόμενη ενέργεια είναι υψηλότερης αξίας από πολύτιμες πρώτες ύλες που χάνεται η δυνατότητα να ανακτηθούν), ασάφειες (π.χ. για τη χωροθέτηση των μονάδων, την οργάνωση του δικτύου μεταφοράς, τον παρεμποδισμό καύσης και σύμμεικτωναπορριμμάτων), ατεκμηρίωτες αποδοχές (π.χ. για αύξηση της ανακύκλωσης, χαμηλή περιβαλλοντική επίδραση, επίτευξη υψηλής ενεργειακής απόδοσης ) και ελλείψεις (π.χ. σύγκρισης με εναλλακτικές τεχνολογίες, ανάλυσης κόστους, μοντελοποίησης διασποράς/σωρευτικών επιπτώσεων) σε περιβαλλοντικά, τεχνικά, οικονομικά και διαδικαστικά ζητήματα.
Η αρνητική γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου, που στηρίχθηκε στην εισήγησή μου, ως αρμόδιου Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος, ήταν ομόφωνη.
Με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας να τοποθετείται στο «μέτωπο» της Αυτοδιοίκησης (Δευτεροβάθμιας και Πρωτοβάθμνιας) που εύλογα αντιδρά σε ένα σχέδιο που επί της ουσίας «λειτουργεί ως αποπροσανατολιστικό άλλοθι για να μην κάνουμε αυτά που έπρεπε να έχουμε κάνει εδώ και δεκαετίες».
