Σε απ’ αόριστον πανελλαδική απεργία, για πρώτη φορά μετά από περίπου δέκα χρόνια, προχωράνε στις 7 Ιανουαρίου οι επαγγελματίες των λαϊκών αγορών. Όπως εξήγησαν εκπρόσωποι συλλόγων των παραγωγών και εμπόρων στις λαϊκές αγορές, τα τελευταία χρόνια ο αριθμός τους μειώνεται συνεχώς. Γεγονός που όπως ανέφεραν, οφείλεται μεταξύ άλλων στο αυξημένο κόστος παραγωγής, την ακρίβεια, την τεκμαρτή φορολόγηση και το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια δεν μπαίνουν νέοι άνθρωποι στο επάγγελμα.
Γράφει ο Βασίλης Ανδριανόπουλος
«Τα έσοδα μειώνονται, τα χρέη αυξάνονται»
Ο Παντελής Μόσχος, πρόεδρος της Πανελλαδικής Ομοσπονδίας Παραγωγών Λαϊκών Αγορών, σχολίασε στο iEidiseis.gr πως «το πρώτο και σοβαρότερο πρόβλημα για το οποίο συμμετέχουμε σε αυτή την απεργία, είναι το κόστος παραγωγής. Μιλάμε για το κόστος παραγωγής μεταξύ άλλων στην ενέργεια, το πετρέλαιο, τα αγροτοεφόδια, ακόμη και τα μεγάλα έξοδα που έχουμε για την μεταφορά των προϊόντων στις λαϊκές αγορές».
Σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, οι παραγωγοί που υπάρχουν στις λαϊκές αγορές, είναι περισσότεροι από τους εμπόρους. Όπως ανέφερε ο ίδιος, «σε όλη την Ελλάδα έχουμε περίπου 12.000 παραγωγούς και 7.000 εμπόρους. Στην Αττική, οι παραγωγοί ανέρχονται σε περίπου 6.000 και οι έμποροι σε περίπου 3.000». Δεδομένου όμως ότι «οι παραγωγοί δεν πηγαίνουν κάθε ημέρα στους πάγκους, στις λαϊκές αγορές υπάρχει κάθε ημέρα περίπου ο ίδιος αριθμός παραγωγών και εμπόρων».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Άγγελος Δερετζής, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Σωματείων Επαγγελματιών Παραγωγών Πωλητών Λαϊκών Αγορών Μακεδονίας-Θεσσαλίας-Θράκης και πρόεδρος της Συνομοσπονδίας Λαϊκών Αγορών Ελλάδος, ανέφερε στο iEidiseis.gr πως «πλέον, έχουν μείνει οι μισοί πάγκοι στις λαϊκές. Οι πωλητές των λαϊκών αγορών είναι πολύ δυσαρεστημένοι. Δεν ξέρουμε που θα οδηγήσει αυτό στο τέλος. Τα έσοδα μειώνονται συνεχώς, ενώ τα έξοδα και τα χρέη αυξάνονται. Παντού στην Ελλάδα το ίδιο συμβαίνει».
«Κοινά αιτήματα με τους αγρότες στα μπλόκα»
Όπως έχει ήδη ανακοινωθεί, εκπρόσωποι πληθώρας συλλόγων των λαϊκών αγορών, θα παρευρεθούν στην πανελλαδική σύσκεψη των μπλόκων στα Μάλγαρα, που θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 4 Ιανουαρίου. Μια σύσκεψη στην οποία θα συμμετάσχουν εκπρόσωποι παραγωγών από περισσότερα από 50 αγροτικά μπλόκα από όλη την χώρα, όπου εν πολλοίς θα αποφασιστεί το μέλλον των αγροτικών κινητοποιήσεων.
Όπως σημείωσε ο κ. Μόσχος, η συμμετοχή στην πανελλαδική σύσκεψη στα Μάλγαρα οφείλεται στο ότι «έχουμε κοινά αιτήματα με τους αγρότες που βρίσκονται στα μπλόκα, αφού είμαστε κι εμείς παραγωγοί. Μάλιστα, εμείς έχουμε και ορισμένα αιτήματα παραπάνω. Για παράδειγμα, εδώ και τέσσερα χρόνια, δεν έρχονται νέοι παραγωγοί στις λαϊκές αγορές».
«Να αφεθούν ελεύθερες οι άδειες»
Αιτία για την περιορισμένη είσοδο νέων επαγγελματιών στις λαϊκές αγορές, είναι σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, ο νόμος 4849 που εκδόθηκε το 2021, βάσει του οποίου, οι αρμόδιες αρχές για τη λειτουργία και τη χορήγηση θέσεων στις λαϊκές αγορές, είναι οι δήμοι εντός των ορίων τους. Όμως σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, «τα τελευταία τέσσερα χρόνια δεν βγαίνουν προκηρύξεις και ως αποτέλεσμα, παραγωγοί φεύγουν και νέοι άνθρωποι που θέλουν να μπουν στο επάγγελμα, είτε πουλάνε τα προϊόντα τους σε εμπόρους, είτε ακόμη και παράνομα σε γειτονιές. Πρέπει να αφεθούν ελεύθερες οι άδειες, ώστε να έρθουν νέα παιδιά».
Σχολιάζοντας το ζήτημα των παράνομων μικροπωλητών, ο κ. Δερετζής ανέφερε πως «ανέκαθεν υπήρχαν παράνομοι μικροπωλητές, χωρίς άδειες, που προσπαθούν εις βάρος μας, να βγάλουν ένα μεροκάματο. Η Πολιτεία όμως δεν μας προστατεύει κι αυτό είναι ένα ακόμη πλήγμα για εμάς».
«Ο κόσμος ξοδεύει λιγότερα»
Ακόμη ένα πρόβλημα σύμφωνα με τον κ. Μόσχο είναι ότι «επειδή το κόστος παραγωγής αυξάνεται συνέχεια, ακριβαίνουν τα προϊόντα, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να μην έχουν χρήματα να ψωνίσουν».
Πάντως, παρά τα προβλήματα, ο κ. Μόσχος θεωρεί πως «ένα πολύ μεγάλο μέρος του καταναλωτικού κοινού εμπιστεύεται τις λαϊκές αγορές, που είναι πιο φθηνές και αποτελούν ένα αντίβαρο στο στεγασμένο εμπόριο».
«Επιλέγουν άλλο επάγγελμα»
Ενδεικτικό της κατάστασης, είναι σύμφωνα με τον κ. Μόσχο ότι «τις πρώτες 15 ημέρες του μήνα, η λαϊκή πηγαίνει καλύτερα. Τις υπόλοιπες ημέρες όμως δεν είναι ίδια η κατάσταση. Είναι κι αυτός ένας λόγος που αποχωρούν συνάδελφοι και επιλέγουν άλλα επαγγέλματα. Εφόσον δεν πάει καλά η λαϊκή, επιλέγουν ένα άλλο επάγγελμα, προκειμένου να ξεφύγουν από τα έξοδα και τα βάσανα. Το να είσαι παραγωγός και να πηγαίνεις στη λαϊκή, είναι βάσανο. Πρέπει να έχεις αγροτικό αυτοκίνητο, τρακτέρ, χωράφια, να πληρώνεις ρεύμα, πετρέλαιο, να έχεις εργάτες και να δουλεύεις 18 ώρες την ημέρα, εσύ και η οικογένειά σου».
Πρόκειται για μια κατάσταση, που σε συνδυασμό με τη συνταξιοδότηση πολλών συναδέλφων του, έχει οδηγήσει, όπως εξήγησε ο ίδιος, «στο να έχουν αποχωρήσει τα τελευταία χρόνια, μόνο από την Αττική, περισσότεροι από 700 παραγωγοί από τις λαϊκές αγορές. Μπορεί να είναι και χίλιοι».
Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής
Τα προβλήματα όμως δεν σταματούν εκεί, καθώς ακόμη ένα ζήτημα σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, είναι το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, το οποίο προβλέπεται να ισχύσει από την 1η Μαΐου του 2026 και να αντικαταστήσει το αντίστοιχο χειρόγραφο δελτίο αποστολής, που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Ένα μέτρο μέσω του οποίου η Πολιτεία στοχεύει στον έλεγχο της διακίνησης των προϊόντων στις λαϊκές αγορές.
Σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, «το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής θα ισχύει και για τους αγρότες, όμως εμείς έχουμε το επιπλέον πρόβλημα ότι θα αφορά και τις λαϊκές αγορές. Πρέπει να είσαι στο χωράφι, με βροχή, χιόνια, κρύο και ζέστη και παράλληλα να έχεις μαζί σου κομπιούτερ να κόψεις το δελτίο μέχρι να φτάσεις στη λαϊκή. Κι έπειτα, να στέλνουμε και πάλι το δελτίο όταν ολοκληρωθεί το ωράριο στη λαϊκή».
Από την πλευρά του, ο Άγγελος Δερετζής, ανέφερε πως «αντιδρούμε στο Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, επειδή δεν μπορούμε να κάνουμε κάθε ημέρα απογραφή των προϊόντων μας στο δρόμο δύο φορές την ημέρα. Αν μπορούν να μας δείξουν πως αυτό το μέτρο είναι εφικτό στις λαϊκές αγορές, όπου είμαστε εκτεθειμένοι στις καιρικές συνθήκες, θα το δεχτούμε».
Άλλωστε, το πρόβλημα γίνεται σύμφωνα με τον ίδιο ακόμη μεγαλύτερο, εφόσον συνυπολογιστεί το ότι «οι περισσότεροι πουλάνε πάνω από ένα προϊόν. Υπάρχουν πάγκοι που πουλάνε πάρα πολλά είδη. Είναι ανεφάρμοστο το μέτρο».
«Τεκμαρτή φορολόγηση»
Ακόμη ένα ζήτημα που αντιμετωπίζουν οι πωλητές στις λαϊκές αγορές, είναι σύμφωνα με τον κ. Δερετζή, «η τεκμαρτή φορολόγηση που αποτελεί ένα σημαντικό βάρος. Άλλωστε, οι περισσότεροι από εμάς είμαστε άνω των 50-60 ετών και επειδή έχουμε κουραστεί και έχουμε προβλήματα, σχεδόν όλοι έχουμε υπάλληλο. Όμως, επειδή έχουμε υπάλληλο, επιβαρυνόμαστε κατά 12% επί του τεκμαρτού εισοδήματος».
«Δεν έχουν δοθεί αποζημιώσεις»
Ένα ακόμη πρόβλημα, είναι σύμφωνα με τον κ. Μόσχο ότι «δεν έχουν δοθεί αποζημιώσεις για καταστροφές από καλλιέργειες εξαιτίας φυσικών καταστροφών. Σε περιοχές της Μακεδονίας, όπως στην Ημαθία, όπου το 2025 χάθηκαν καλλιέργειες, εξαιτίας παγωνιάς, οι παραγωγοί δεν έχουν αποζημιωθεί. Ακόμη χειρότερα, υπήρξαν πολλές πυρκαγιές το 2023 και το 2024, όμως πολλοί συνάδελφοι μας λένε ότι παρότι φτιάχνουν τα χωράφια τους από την αρχή, ακόμη δεν έχουν λάβει αποζημίωση».
Όλα αυτά τα προβλήματα που περιέγραψε ο κ. Μόσχος, «έχουν οδηγήσει ένα μεγάλο μέρος των παραγωγών και των εμπόρων να είναι εντελώς απογοητευμένοι. Το μεροκάματο έχει πέσει πολύ».
Σύμφωνα με τον κ. Δερετζή, «σπρώχνουν τον κόσμο στις μεγάλες αλυσίδες για να τελειώσουν τις λαϊκές αγορές. Όλοι οι πωλητές αυτό συζητάνε. Ο κόσμος έρχεται και αγοράζει κάτι ψιλολόγια».
Όλα αυτά τα ζητήματα, ενδεχομένως εξηγούν το ότι σύμφωνα με τον κ. Μόσχο, «είχαμε να προχωρήσουμε σε επ’ αόριστον πανελλαδική απεργία από το 2014. Είχαμε προβεί σε ορισμένες 24ωρες ή 48ωρες απεργίες, αλλά πότε δεν υπήρξε τέτοια απόφαση αυτά τα χρόνια. Την επόμενη Τετάρτη, θα πάμε στα υπουργεία Οικονομικών και Ανάπτυξης, θα δούμε τι θα μας πουν οι υπουργοί, θα συνεδριάσουμε και θα εξετάσουμε τις επόμενες κινήσεις μας».
iEidiseis.gr
