Η συζήτηση για τους μισθούς στην Ελλάδα εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια σε ένα πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα σε ονομαστικές αυξήσεις και πραγματικές συνθήκες διαβίωσης.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, όπως παρουσιάζονται στη νέα ανάλυση Focus ENA | Οικονομία του Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών ΕΝΑ, φωτίζουν με σαφήνεια αυτή την απόσταση. Οι μισθοί κινούνται ανοδικά σε επίπεδο αριθμών, όμως η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων συνεχίζει να συμπιέζεται. Η επεξεργασία των δεδομένων της ΕΡΓΑΝΗ για το 2025 αποτυπώνει μια μισθολογική εικόνα που αλλάζει μορφή αλλά όχι ουσία. Η κατανομή των αμοιβών μετατοπίζεται προς υψηλότερα κλιμάκια, κυρίως ως αποτέλεσμα των αυξήσεων στον κατώτατο μισθό, ωστόσο η κοινωνική πραγματικότητα που βιώνει η πλειονότητα των μισθωτών παραμένει σταθερά περιορισμένη.
Η μετατόπιση των κλιμακίων και το όριο της στατιστικής ανάγνωσης
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το ποσοστό των εργαζομένων με μικτές αποδοχές κάτω από τα 1.000 ευρώ μειώθηκε αισθητά μέσα σε έναν χρόνο. Από σχεδόν τους μισούς μισθωτούς το 2024, το ποσοστό περιορίστηκε περίπου στο ένα τρίτο το 2025. Η εξέλιξη αυτή, σε πρώτη ανάγνωση, μοιάζει να επιβεβαιώνει την αφήγηση περί «βελτίωσης των μισθών».
Μια προσεκτικότερη εξέταση, όμως, δείχνει ότι η συγκεκριμένη μετακίνηση αφορά κυρίως εργαζομένους που περνούν οριακά σε ανώτερα κλιμάκια, χωρίς η αύξηση να συνοδεύεται από ουσιαστική αλλαγή στις συνθήκες ζωής τους. Το κόστος στέγασης, ενέργειας και βασικών αγαθών απορροφά μεγάλο μέρος αυτών των αυξήσεων, περιορίζοντας το πραγματικό τους αντίκρισμα.
Μέσος μισθός – Δείκτης με περιορισμένη αντιπροσωπευτικότητα
Ο μέσος μικτός μισθός ανήλθε στα 1.363 ευρώ το 2025, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 1,53%. Πρόκειται για έναν αριθμό που συχνά προβάλλεται στον δημόσιο διάλογο ως ένδειξη συνολικής προόδου. Ωστόσο, η δομή της μισθολογικής κατανομής δείχνει ότι ο μέσος όρος επηρεάζεται έντονα από ένα μικρό τμήμα υψηλόμισθων εργαζομένων.
Η δεξιά ασυμμετρία της κατανομής αποτελεί ένδειξη έντονης μισθολογικής ανισότητας με τα μεγαλύτερα ποσοστά εργαζομένων να συγκεντρώνονται στα χαμηλότερα επίπεδα αμοιβών, ενώ οι υψηλές αποδοχές αφορούν περιορισμένο αριθμό θέσεων. Έτσι, ο μέσος μισθός περιγράφει περισσότερο μια στατιστική εικόνα παρά την καθημερινή εμπειρία της πλειονότητας.
Ο διάμεσος μισθός και η πραγματική εμπειρία των εργαζομένων
Πιο αποκαλυπτική είναι η προσέγγιση του διάμεσου μισθού. Με βάση τις αθροιστικές κατανομές της ΕΡΓΑΝΗ, το 2025 ο διάμεσος μισθός τοποθετείται αισθητά πάνω από τα 1.000 ευρώ αλλά παραμένει αρκετά χαμηλότερα από τα 1.200. Αυτό σημαίνει ότι περισσότεροι από τους μισούς μισθωτούς κινούνται σε επίπεδα αμοιβών σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο.
Η απόκλιση αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια τη μισθολογική πραγματικότητα όπου η «μέση» εικόνα που συχνά επικαλούνται οι επίσημες ανακοινώσεις αφορά λιγότερους εργαζομένους από όσους υπονοείται.
Κατώτατος μισθός: Σχετική ενίσχυση, συνολική πίεση
Η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 6,02% ξεπέρασε τον ετήσιο πληθωρισμό, γεγονός που προσφέρει μια σχετική ανάσα στα χαμηλότερα εισοδήματα. Παράλληλα, η αναλογία κατώτατου προς μέσο μισθό ενισχύθηκε, στοιχείο που υποδηλώνει μια περιορισμένη σύγκλιση στη βάση της μισθολογικής κλίμακας.
Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει σύνθετη. Η αύξηση του μέσου μισθού κινήθηκε χαμηλότερα από την άνοδο των τιμών, οδηγώντας σε απώλεια αγοραστικής δύναμης για ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων. Η καθημερινότητα των μισθωτών επηρεάζεται περισσότερο από το ύψος των λογαριασμών και των ενοικίων παρά από τις ονομαστικές αυξήσεις που καταγράφονται στους πίνακες.
Το ζήτημα της πλήρους απασχόλησης και οι ασαφείς αναφορές
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί η αναφορά του Υπουργείου Εργασίας σε μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης ύψους 1.516 ευρώ. Το στοιχείο αυτό εμφανίζεται στο συνοδευτικό δελτίο Τύπου, χωρίς να τεκμηριώνεται αναλυτικά στα δημοσιευμένα δεδομένα της ΕΡΓΑΝΗ. Η απουσία σαφούς μεθοδολογικής περιγραφής δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την προέλευσή του και τη συγκρισιμότητά του με τα υπόλοιπα στοιχεία. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αυτή η κατηγορία εργαζομένων αντιμετωπίζει αυξανόμενες πιέσεις από το κόστος ζωής, ιδίως στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπου η στέγη και οι βασικές υπηρεσίες καταλαμβάνουν ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματος.
Το ευρύτερο συμπέρασμα
Η ανάλυση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα αναδεικνύει μια βασική αντίφαση καθώς οι ονομαστικοί δείκτες κινούνται ανοδικά, ενώ η καθημερινή οικονομική ασφάλεια των εργαζομένων παραμένει εύθραυστη. Η συζήτηση για τις αμοιβές απαιτεί μεγαλύτερη έμφαση σε δείκτες που αποτυπώνουν την πραγματική εμπειρία, όπως ο διάμεσος μισθός και η αγοραστική δύναμη.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αριθμοί αποκτούν νόημα μόνο όταν συνδέονται με το ερώτημα που απασχολεί τους ίδιους τους εργαζομένους. Πόσο επαρκεί ο μισθός για να καλύψει τις βασικές ανάγκες. Μέχρι να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα, η απόσταση ανάμεσα στις στατιστικές βελτιώσεις και την κοινωνική πραγματικότητα θα συνεχίσει να αποτελεί κεντρικό πολιτικό και οικονομικό ζήτημα.
rosa.gr
