Η Σαρακοστή δεν είναι πια μόνο μια θρησκευτική περίοδος με συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες. Έχει εξελιχθεί σε έναν από τους πιο οργανωμένους και αποδοτικούς εποχικούς κύκλους για το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων και την εστίαση.
Για πολλές κατηγορίες προϊόντων, ισοδυναμεί με μια «μικρή πασχαλινή περίοδο»: αυξημένη ζήτηση, νέοι κωδικοί, εντατικές προσφορές και θεματικές καμπάνιες δημιουργούν έναν ξεχωριστό κύκλο τζίρου μέσα στο πρώτο τρίμηνο του έτους.
Από το κρέας στα θαλασσινά και τα plant-based
Κατά τη διάρκεια της Σαρακοστής, η καταναλωτική δαπάνη μετακινείται αισθητά από το κρέας και τα γαλακτοκομικά προς κατηγορίες όπως:
- όσπρια και ρύζι
- κατεψυγμένα και νωπά λαχανικά
- κατεψυγμένα και νωπά θαλασσινά
- παραδοσιακά αλείμματα (ταραμοσαλάτα, μελιτζανοσαλάτα, χούμους)
- προϊόντα σόγιας και φυτικής πρωτεΐνης
- χαλβάς και ταχίνι
Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι τα κατεψυγμένα θαλασσινά εμφανίζουν διψήφια ποσοστιαία αύξηση πωλήσεων σε σχέση με έναν «κανονικό» μήνα, ενώ όσπρια και ρύζι ενισχύονται σε όγκο κατά 15%-25%, ανάλογα με το δίκτυο.
Η συγκυρία των τελευταίων ετών, ωστόσο, έχει καταστήσει κρίσιμο παράγοντα τη διαχείριση τιμών. Πρώτες ύλες όπως το ελαιόλαδο, το σουσάμι (για χαλβά και ταχίνι) αλλά και τα κατεψυγμένα θαλασσινά – λόγω διεθνών τιμών και μεταφορικών – έχουν επηρεάσει το τελικό κόστος στο ράφι. Οι αλυσίδες απάντησαν με ενίσχυση private label κωδικών, ώστε να συγκρατήσουν τιμές και να διατηρήσουν ανταγωνιστικότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκε και το «Καλάθι της Σαρακοστής», που λειτούργησε ως εργαλείο τιμολογιακής παρέμβασης σε βασικά είδη (όσπρια, κατεψυγμένα λαχανικά, χαλβά, θαλασσινά), αυξάνοντας την επισκεψιμότητα στα μεγάλα σούπερ μάρκετ.
Θεματικές εβδομάδες και private label: Η στρατηγική των αλυσίδων
Οι μεγάλες αλυσίδες οργανώνουν κάθε χρόνο θεματικές εβδομάδες, με ειδική σήμανση στα ράφια, έντυπα φυλλάδια και ψηφιακές καμπάνιες.
Η Lidl Ελλάς προωθεί εκτεταμένη γκάμα νηστίσιμων, με ισχυρή παρουσία ιδιωτικής ετικέτας. Αντίστοιχα, Σκλαβενίτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, Μασούτης και Metro επενδύουν σε διευρυμένες κατηγορίες plant-based προϊόντων, έτοιμων γευμάτων και παραδοσιακών σαλατών.
Κοινός παρονομαστής:
- προσφορές «2+1» σε όσπρια και κατεψυγμένα
- ειδικά stands για χαλβά και ταχίνι
- ενίσχυση private label
- διεύρυνση vegan και plant-based επιλογών
Σημαντικό στοιχείο είναι ότι πολλά από τα προϊόντα που λανσάρονται στη Σαρακοστή δεν αποσύρονται μετά το Πάσχα. Παραμένουν στο ράφι, καθώς η βάση των καταναλωτών που επιλέγει φυτικά προϊόντα έχει διευρυνθεί σημαντικά.
Η Σαρακοστή ως «επιταχυντής» της plant-based αγοράς
Η περίοδος της νηστείας λειτουργεί πλέον ως δοκιμαστικό πεδίο για τη φυτική διατροφή. Η ζήτηση δεν προέρχεται μόνο από όσους τηρούν τη θρησκευτική παράδοση. Όλο και περισσότεροι καταναλωτές υιοθετούν ευέλικτες διατροφικές πρακτικές για λόγους υγείας, ευεξίας ή περιβαλλοντικής συνείδησης.
Ροφήματα φυτικής προέλευσης, εναλλακτικά «τυριά», φυτικά επιδόρπια, μπιφτέκια από όσπρια ή πρωτεΐνη μπιζελιού κερδίζουν χώρο στο καλάθι.
Οι βιομηχανίες τροφίμων προσαρμόζονται:
- επενδύσεις σε R&D για γεύση και υφή
- πιστοποιήσεις vegan
- αναβαθμίσεις γραμμών παραγωγής
- λανσαρίσματα έτοιμων γευμάτων και σνακ
Στην ελληνική αγορά, γαλακτοβιομηχανίες όπως Δέλτα, Μεβγάλ, Όλυμπος και Δωδώνη ενισχύουν το χαρτοφυλάκιό τους με φυτικά ροφήματα και εναλλακτικά προϊόντα. Σε διεθνές επίπεδο, όμιλοι όπως η Nestlé και η Unilever επενδύουν δυναμικά στα plant-based, επηρεάζοντας και τον εγχώριο ανταγωνισμό.
Η Σαρακοστή, έτσι, μετατρέπει την εποχική κατανάλωση σε μακροπρόθεσμη διατροφική τάση.
Η εστίαση «μαγειρεύει» ευκαιρία
Το ίδιο δυναμικά κινείται και η εστίαση. Οι αλυσίδες έχουν εντάξει τη Σαρακοστή στον ετήσιο εμπορικό προγραμματισμό τους.
Η Domino’s Pizza και η Pizza Hut προωθούν νηστίσιμες πίτσες με λαχανικά, θαλασσινά και φυτικά τυριά. Η L’Artigiano και άλλες αλυσίδες προσαρμόζουν βάσεις και σάλτσες για vegetarian και vegan επιλογές.
Η McDonald’s επαναφέρει το McSarakosti, εστιάζοντας σε θαλασσινά και veggie επιλογές, ενώ η Goody’s Burger House λανσάρει τα Μεσογειακά Γεύματα, με συνδυασμούς θαλασσινών, ζυμαρικών και vegan προϊόντων.
Στον κλάδο του καφέ και των snack:
- η everest ενισχύει νηστίσιμες πίτες και γλυκίσματα
- η Gregory’s επενδύει συστηματικά σε vegan επιλογές
- τα Coffee Island προβάλλουν φυτικά ροφήματα (αμυγδάλου, σόγιας, βρώμης)
Η περίοδος λειτουργεί ως testing phase: plant-based burgers, vegan nuggets και εναλλακτικά προϊόντα αξιολογούνται στην πράξη μέσω delivery πλατφορμών και loyalty apps. Όσα αποδίδουν παραμένουν στο βασικό μενού.
Από εποχικότητα σε στρατηγική
Η Σαρακοστή δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν θρησκευτικό κύκλο κατανάλωσης. Έχει μετατραπεί σε οργανωμένο εμπορικό γεγονός, που επηρεάζει:
- τον ετήσιο προγραμματισμό λιανεμπορίου
- τη στρατηγική τιμών
- την καινοτομία προϊόντων
- την εστίαση και το delivery
Σε μια αγορά που αναζητά ανάπτυξη πέρα από τις μεγάλες γιορτές, η Σαρακοστή αποδεικνύεται κάτι πολύ περισσότερο από νηστεία. Είναι ένας σταθερός, προβλέψιμος και πλέον στρατηγικά αξιοποιημένος κύκλος κατανάλωσης — μια μικρή οικονομική «κορύφωση» πριν από το Πάσχα.
Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ
