Σημαντικές αλλαγές φέρνει η νέα νομοθετική ρύθμιση για τον καθαρισμό οικοπέδων, με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης απέναντι στις πυρκαγιές και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή των μέτρων πυροπροστασίας σε κατοικημένες περιοχές. Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι οι φωτιές δεν ξεκινούν μόνο από τα δάση αλλά συχνά από εγκαταλειμμένους ακάλυπτους χώρους μέσα ή δίπλα σε πόλεις και χωριά. Έτσι, τα ακαθάριστα οικόπεδα αντιμετωπίζονται πλέον ως κρίσιμος παράγοντας κινδύνου.
Ο καθαρισμός οικοπέδου δεν αποτελεί απλώς μια εργασία αισθητικής ή ευπρεπισμού. Στην πράξη, περιλαμβάνει κοπή ξερών χόρτων και θάμνων, απομάκρυνση εύφλεκτων υλικών, καθαρισμό από κλαδιά και φυτική ύλη, αραίωση πυκνής βλάστησης και διατήρηση του χώρου καθαρού καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο. Ένα οικόπεδο που αφήνεται χωρίς φροντίδα μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να μετατραπεί σε εστία ανάφλεξης, απειλώντας περιουσίες και ανθρώπινες ζωές.
Πρόστιμα έως 2.000€ για τα ακαθάριστα οικόπεδα
Η νέα διάταξη ξεκαθαρίζει ότι υπόχρεοι δεν είναι μόνο οι ιδιοκτήτες αλλά και οι επικαρπωτές, οι μισθωτές ή χρήστες του ακινήτου, καθώς και οι φορείς του Δημοσίου, για εκτάσεις που διαχειρίζονται. Η υποχρέωση αφορά οικόπεδα εντός σχεδίου πόλης ή οικισμών, ακίνητα σε απόσταση έως 100 μέτρων από αυτούς, αλλά και εκτός σχεδίου περιοχές με κτίσμα, εφόσον δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία.
Σαφές είναι πλέον και το χρονοδιάγραμμα. Από 1 Απριλίου έως 15 Ιουνίου οι υπόχρεοι οφείλουν να καθαρίσουν το οικόπεδό τους και να υποβάλουν ηλεκτρονική δήλωση στο Εθνικό Μητρώο Ακαθάριστων Οικοπέδων akatharista.apps.gov.gr. Από 16 Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου, ο χώρος πρέπει να διατηρείται καθαρός και συντηρημένος καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις κυρώσεις. Για μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ. Για μη υποβολή δήλωσης επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός ή 100 ευρώ όταν το οικόπεδο καθαρίστηκε αλλά δεν δηλώθηκε. Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης προβλέπονται βαρύτερες κυρώσεις και πιθανές ποινικές συνέπειες. Ενώ, επίσης, για μη καθαρισμένα επιβάλλεται και η δαπάνη του δήμου για αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
Παράλληλα, οι δήμοι αποκτούν ενισχυμένο ρόλο στους ελέγχους, με δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού και χρέωσης του κόστους στον ιδιοκτήτη. Όμως, δεν μπορεί να αγνοηθεί και η μεγάλη ευθύνη του κράτους και των δημόσιων φορέων. Η οργανωμένη αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού, ο συστηματικός καθαρισμός δημοτικών και δημόσιων εκτάσεων αλλά και η ουσιαστική προστασία των δασών παραμένουν κρίσιμα ζητήματα. Άλλωστε, σύμφωνα με την εμπειρία των τελευταίων χρόνων, σε ποσοστό που αγγίζει το 90%, οι μεγάλες πυρκαγιές ξεκινούν από ακαθάριστες δημόσιες ή παραμελημένες ζώνες, όπου η ευθύνη δεν βαραίνει τον ιδιώτη αλλά την Πολιτεία. Σε περιπτώσεις ακαθάριστου οικοπέδου γείτονα, ο πολίτης μπορεί να απευθυνθεί στον δήμο και να ζητήσει αυτοψία, χωρίς να επιτρέπεται παρέμβαση σε ξένο ακίνητο χωρίς άδεια.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: Η πρόληψη απέναντι στις πυρκαγιές ξεκινά από τον χώρο δίπλα μας. Με νέες προθεσμίες, ψηφιακή δήλωση και αναλογικά πρόστιμα, στόχος της ρύθμισης είναι να αναλάβουμε ο καθένας και η Πολιτεία την ευθύνη, πριν μια παράλειψη εξελιχθεί σε καταστροφή.
Του ΜΑΝΟΥ ΚΡΑΝΙΔΗ, Πολιτικού Μηχανικού ΕΜΠ, MSc, CEO «Krama Property» (www.kramaproperty.com), Γραμματέα Ενημέρωσης ΠΟΜΙΔΑ, Δημοτικού Συμβούλου Χαλανδρίου
toparon.gr
