Τρίτη 10 Μαρτίου 2026

Της Σταυροπροσκυνήσεως 2026: Τι γιορτάζουμε την τρίτη Κυριακή της Σαρακοστής


Το έθιμο με τα σταυρολούλουδα στις εκκλησίες την Κυριακή των Γ' Νηστείων, όσα πρέπει να γνωρίζουν οι πιστοί.

Η τρίτη Κυριακή της Σαρακοστής, γνωστή ως Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως θα εορταστεί την προσεχή Κυριακή στις 15 Μαρτίου. Πρόκειται για μια ιδιαίτερη ημέρα στο εκκλησιαστικό έτος, καθώς σηματοδοτεί τη μέση της Σαρακοστής και προσφέρει στους πιστούς πνευματική ενίσχυση στην πορεία τους προς την Ανάσταση.

Την Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, η Εκκλησία προβάλλει τον Τίμιο Σταυρό, το υπέρτατο σύμβολο της χριστιανικής πίστης. Μέσα από αυτή την τιμητική αναφορά, οι πιστοί αντλούν δύναμη για να συνεχίσουν τον πνευματικό τους αγώνα και την αυστηρή νηστεία της περιόδου. Ο Σταυρός υπενθυμίζει ότι μετά τον Γολγοθά και τη Σταύρωση ακολουθεί η Ανάσταση, προσφέροντας παρηγοριά και ελπίδα ενόψει της Μεγάλης Εβδομάδας των Παθών του Κυρίου.

Το τελετουργικό της ημέρας
Η ημέρα αυτή χαρακτηρίζεται από μια συγκινητική και βαθιά συμβολική τελετή. Μετά τη Δοξολογία στον Όρθρο, ο ιερέας εξέρχεται από τη βόρεια πύλη του Ιερού, κρατώντας τον Σταυρό πάνω σε δίσκο στολισμένο με βιολέτες, δεντρολίβανο και τρία αναμμένα κεριά, τα οποία συμβολίζουν την Αγία Τριάδα. Κατά τη διάρκεια της λιτανευτικής πομπής, ο ιερέας πραγματοποιεί τρεις περιφορές γύρω από το τραπέζι που βρίσκεται στο κέντρο του ναού, όπου και αποθέτει τον Σταυρό.

Στη συνέχεια θυμιατίζει και ψάλλεται το τροπάριο: «Σῶσον, Κύριε, τὸν λαόν σου». Ο ιερέας γονατίζει και προσκυνά πρώτος τον Σταυρό. Ακολουθούν οι ψάλτες και οι πιστοί, ψάλλοντας το γνωστό τροπάριο:

«Τὸν Σταυρόν σου προσκυνοῦμεν Δέσποτα,
καὶ τὴν ἁγίαν σου Ἀνάστασιν δοξάζομεν».

Το ευαγγελικό ανάγνωσμα της ημέρας περιλαμβάνει τη γνωστή προτροπή του Χριστού «Όστις θέλει οπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μάρκ. 8,34).

Η περίοδος της Σαρακοστής μπορεί να ιδωθεί ως μια πνευματική «σταύρωση» του εαυτού μας, μια προσπάθεια άσκησης, αυτοπεριορισμού και εσωτερικής μεταμόρφωσης. Είναι μια εμπειρία έστω και περιορισμένη που μας φέρνει πιο κοντά στο μήνυμα της εντολής του Χριστού, όπως αυτή ακούγεται στο ευαγγελικό ανάγνωσμα της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως: «Όποιος θέλει να με ακολουθεί, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας σηκώσει τον σταυρό του και έτσι ας με ακολουθεί» (Μάρκ. 8,34).

Με τα λόγια αυτά, ο Χριστός καλεί τον άνθρωπο να υπερβεί τον εγωισμό του και να αποδεχθεί με πίστη και υπομονή τις δυσκολίες της ζωής. Η Σαρακοστή, μέσα από τη νηστεία, την προσευχή και τη μετάνοια, γίνεται μια πορεία πνευματικής άσκησης που οδηγεί τον πιστό πιο κοντά στο βαθύτερο νόημα της θυσίας και της Ανάστασης.

Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως: Το έθιμο με τα σταυρολούλουδα και τον Τίμιο Σταυρό
Ανήμερα της Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, συνηθίζεται όλοι οι παρευρισκόμενοι να λαμβάνουν από την εκκλησία λουλούδια (τα λεγόμενα και ως σταυρολούλουδα) τα οποία όταν επιστρέψουν σπίτι τους συνήθως τα τοποθετούν στο εικονοστάσι τους δίπλα από το καντήλι όπως και τα λουλούδια του Επιταφίου. Όταν τελειώσει η Θ. Λειτουργία, ο Τίμιος Σταυρός παραμένει στο κέντρο της εκκλησίας έτσι ώστε να δοθεί σε όλους τους ανθρώπους η δυνατότητα να προσκυνήσουν καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Τι τρώμε ανήμερα της Κυριακής των Γ' Νηστειών
Δεδομένου ότι είμαστε εν μέσω σαρακοστιανής νηστείας ανήμερα της Σταυροπροσκυνήσεως το μενού της ημέρας συνεχίζει να είναι νηστίσιμο αλλά επειδή είναι Κυριακή υπάρχει η δυνατότητα να γευτούμε το λάδι. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση όλες οι Κυριακές της Σαρακοστής θεωρούνται ημέρες στις οποίες καταλύεται το λάδι. Με τον τρόπο αυτό, η Εκκλησία προσφέρει μια μικρή «ανάπαυλα» μέσα στη νηστεία, ώστε οι πιστοί να συνεχίσουν με δύναμη τον πνευματικό τους αγώνα μέχρι τη Μεγάλη Εβδομάδα και την εορτή της Ανάστασης.


dnews.gr