Σημαντικό «πονοκέφαλο» εξακολουθούν να αποτελούν τα τεκμήρια για εκατοντάδες χιλιάδες φορολογούμενους, ιδιαίτερα για όσους δηλώνουν χαμηλά εισοδήματα αλλά εμφανίζουν υψηλότερες τεκμαρτές δαπάνες λόγω περιουσιακών στοιχείων.
Παρότι με τη φορολογική μεταρρύθμιση του φθινοπώρου μειώθηκαν αρκετά τεκμήρια διαβίωσης – τα οποία ισχύουν για τα εισοδήματα του 2025 που θα δηλωθούν το 2026 – το πρόβλημα δεν έχει εξαλειφθεί. Συγκεκριμένα, τα τεκμήρια μειώθηκαν:
-
κατά 30% έως 35% για τις κατοικίες,
-
από 7,2% έως 73,7% για τα Ι.Χ. αυτοκίνητα,
-
κατά 30% για τα σκάφη αναψυχής έως 10 ετών,
ενώ από το ελάχιστο τεκμήριο των 3.000 ευρώ εξαιρούνται πλέον τα εξαρτώμενα τέκνα που έχουν δικό τους εισόδημα.
Παρά τις αλλαγές, κάθε χρόνο περισσότεροι από ένα εκατομμύριο φορολογούμενοι φορολογούνται με βάση τεκμαρτά εισοδήματα, όταν οι τεκμαρτές δαπάνες που προκύπτουν από κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη και άλλες δαπάνες είναι υψηλότερες από τα πραγματικά εισοδήματα που δηλώνουν.
Για τον υπολογισμό των τεκμηρίων, η ΑΑΔΕ λαμβάνει υπόψη τις δαπάνες διαβίωσης που προκύπτουν από τα περιουσιακά στοιχεία του φορολογούμενου, όπως ακίνητα και αυτοκίνητα, καθώς και έξοδα όπως δίδακτρα ιδιωτικών σχολείων ή αμοιβές προσωπικού. Σε αυτά προστίθεται το ελάχιστο τεκμήριο διαβίωσης των 3.000 ευρώ για άγαμους και 5.000 ευρώ για έγγαμους.
Εάν το δηλωθέν εισόδημα είναι μικρότερο από το τεκμαρτό, τότε η εφορία υπολογίζει τον φόρο με βάση το τεκμαρτό εισόδημα.
Ωστόσο, οι φορολογούμενοι μπορούν να καλύψουν ή να περιορίσουν τη διαφορά τεκμηρίων αξιοποιώντας ορισμένες δυνατότητες που προβλέπει η φορολογική νομοθεσία.
Μεταξύ των βασικών τρόπων είναι:
-
η λήψη δανείου από τράπεζα ή συγγενικά πρόσωπα, εφόσον αποδεικνύεται με σχετικό έγγραφο,
-
η λήψη χρηματικών δωρεών ή γονικών παροχών (με αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ),
-
η ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών, δηλαδή η χρήση εισοδημάτων που έχουν δηλωθεί σε παλαιότερες φορολογικές δηλώσεις,
-
τα εισοδήματα που απαλλάσσονται από φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο, όπως επιδόματα ανεργίας, τόκοι καταθέσεων ή αποζημιώσεις απόλυσης,
-
χρηματικά ποσά που δεν θεωρούνται εισόδημα, όπως εφάπαξ ή αποζημιώσεις από ασφαλιστικές εταιρείες,
-
κεφάλαια που εισήχθησαν από το εξωτερικό και δικαιολογούνται,
-
κέρδη από τυχερά παιχνίδια του ΟΠΑΠ,
-
έσοδα από πώληση περιουσιακών στοιχείων.
Με τις δυνατότητες αυτές, αρκετοί φορολογούμενοι μπορούν να περιορίσουν ή ακόμη και να μηδενίσουν τη φορολόγηση για εισοδήματα που στην πραγματικότητα δεν απέκτησαν.
