Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή και οι γεωπολιτικές αναταράξεις στην Ανατολική Μεσόγειο επαναφέρουν στο δημόσιο διάλογο το ζήτημα της επιστράτευσης στην Ελλάδα. Παρότι για τον μέσο πολίτη πρόκειται για ένα ακραίο ενδεχόμενο, η επιστράτευση αποτελεί θεσμοθετημένο μηχανισμό της Εθνικής Άμυνας, με σαφές νομικό πλαίσιο και προκαθορισμένες διαδικασίες.
Η ενεργοποίησή της συνιστά πολιτική απόφαση και λαμβάνεται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η γνώση των διαδικασιών δεν τροφοδοτεί ανησυχία, αλλά ενισχύει την αίσθηση ετοιμότητας, καθώς πρόκειται για εργαλείο που ενεργοποιείται μόνο όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν.
Γενική επιστράτευση – «Πορτοκαλί συναγερμός»
Σε συνθήκες αυξημένης έντασης, καλούνται συγκεκριμένες κατηγορίες εφέδρων. Η ειδοποίηση γίνεται με Φύλλο Ατομικής Πρόσκλησης (ΦΑΠ), το οποίο μπορεί να επιδοθεί οποιαδήποτε ώρα από αστυνομικές ή στρατιωτικές αρχές.
Χρονικά περιθώρια παρουσίασης:
-
2 έως 4 ώρες σε παραμεθόριες περιοχές
-
Μεγαλύτερη προθεσμία σε αστικά κέντρα, ανάλογα με την απόσταση από τη μονάδα
Οι μετακινήσεις καλύπτονται από το κράτος μέσω ειδικών δελτίων μεταφοράς.
Γενική επιστράτευση – «Κόκκινος συναγερμός»
Σε περίπτωση πολέμου ή γενικευμένης απειλής, τα ηλικιακά και ιατρικά κριτήρια μπορούν να διευρυνθούν. Όπως προβλέπεται από τον στρατιωτικό κανονισμό, δύνανται να κληθούν όλοι όσοι κρίνονται ικανοί να φέρουν όπλο.
Ποιοι καλούνται – Τα ηλικιακά όρια
Η διαδικασία εφαρμόζεται κλιμακωτά:
Α’ φάση:
Άνδρες έως 41 ετών.
Β’ φάση:
Άνδρες από 41 έως 45 ετών.
Οι άνω των 45 ετών εξαιρούνται, εκτός εάν οι περιστάσεις επιβάλλουν διαφορετική απόφαση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το χρώμα του Ειδικού Φύλλου Πορείας (ΕΦΠ):
-
«Πράσινο» ΕΦΠ: κρίσιμες ειδικότητες, άμεση προτεραιότητα
-
«Λευκό» ΕΦΠ: δευτερεύουσες ειδικότητες
Πώς γίνεται η ειδοποίηση
Η κλήση των εφέδρων μπορεί να πραγματοποιηθεί με:
-
Ανακοινώσεις σε ΜΜΕ, με χρήση ειδικών κωδικών ή χρωματικών ενδείξεων
-
Επίδοση ΦΑΠ από αστυνομικά ή στρατιωτικά όργανα
-
Δημόσιες ανακοινώσεις σε κεντρικά σημεία ή τοπικά μέσα
Η διαδικασία είναι αυστηρά οργανωμένη και προβλέπει άμεση συμμόρφωση.
Τι πρέπει να έχει μαζί του ο έφεδρος
Σε περίπτωση κλήσης, ο έφεδρος οφείλει να φέρει:
-
Αστυνομική ταυτότητα
-
Ειδικό Φύλλο Πορείας (ΕΦΠ)
-
ΦΑΠ (εφόσον έχει επιδοθεί)
-
Ατομικό Βιβλιάριο Εκπαίδευσης
-
Δίπλωμα οδήγησης (εφόσον υπάρχει)
-
Σακίδιο με βασικά ατομικά είδη και ξηρά τροφή για δύο ημέρες
Οι ιστορικές επιστρατεύσεις στην Ελλάδα
Η επιστράτευση έχει ενεργοποιηθεί επανειλημμένα στην ελληνική ιστορία:
-
1897: Πρώτη συγκροτημένη κινητοποίηση εν μέσω ελληνοτουρκικής έντασης.
-
1912: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος υπογράφει την επιστράτευση για τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο.
-
1940: Μετά το ιταλικό τελεσίγραφο, τίθεται σε πλήρη εφαρμογή το σχέδιο επιστράτευσης – κινητοποιούνται περίπου 300.000 άνδρες.
-
1974: Κατά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, επιστρατεύονται περίπου 200.000 άνδρες.
-
1987: Κρίση στο Αιγαίο με τα τουρκικά ερευνητικά πλοία, διατάσσεται μερική επιστράτευση.
-
1996: Τελευταία μερική επιστράτευση λόγω της κρίσης στα Ίμια.
