Της Νεκταρίας Καρακατσάνη και του Δημήτρη Διαμαντόπουλου
Η αλλαγή πολιτικής ηγεσίας στην Ουγγαρία σηματοδοτεί μια νέα εποχή, με ενίσχυση των
δημοκρατικών θεσμών και του ευρωπαϊκού προσανατολισμού σε εθνικό επίπεδο, αλλά και ισχυροποίηση της ευρωπαϊκής σύγκλισης σε ενωσιακό επίπεδο. Όπως είχε καταστεί σαφές, ο Όρμπαν αποτελούσε τον πιο στενό σύμμαχο του Κρεμλίνου στην ΕΕ, εγείροντας συστηματικά αντιρρήσεις σε κρίσιμες αποφάσεις, όπως οι δέσμες κυρώσεων προς την Ρωσία και η χορήγηση δανείου 90 δις ευρώ προς την Ουκρανία.Με την εμβληματική νίκη του Πέτερ Μαγιάρ, αναμένονται δομικές αλλαγές σε ένα ευρύ φάσμα κρίσιμων πεδίων, από την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και την άμυνα έως την μεταναστευτική και την ενεργειακή πολιτική. Καθώς η Ουγγαρία εμφανίζει ισχυρή ενεργειακή εξάρτηση από την Ρωσία (την 2η υψηλότερη μάλιστα, στην ΕΕ μετά την Σλοβακία), οι νέες ισορροπίες που θα διαμορφωθούν είναι εύλογο να έχουν αντίκτυπο στις ροές φυσικού αερίου αλλά και τις υποδομές LNG στην περιοχή μας.
Παρά το γενικό στίγμα που έχει δοθεί, το ακριβές περιεχόμενο της ενεργειακής πολιτικής της νέας κυβέρνησης μένει να αποκρυσταλλωθεί στο επόμενο διάστημα. Στη συνέχεια, παραθέτουμε κάποια δεδομένα που θα διαδραματίσουν ρόλο στον καθορισμό του νέου ενεργειακού τοπίου.
1. Το ενεργειακό μίγμα της Ουγγαρίας
Το 2025, το ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας της Ουγγαρίας παρουσίαζε την εξής δομή: H πυρηνική ενέργεια σημείωσε ποσοστό 33%, τα φωτοβολταϊκά 22.3%, η αιολική ενέργεια 1.2%, το φυσικό αέριο 16%, τα βιοκαύσιμα 4.1%, ο άνθρακας 2.3%, και οι εισαγωγές 21.1%. Αξίζει να σημειωθεί ότι για τις ανεμογεννήτριες, είχε θεσπιστεί η ελάχιστη απόσταση των 14 χλμ. από κατοικημένη περιοχή, ένας περιορισμός που καθιστούσε εξαιρετικά δύσκολη την εγκατάστασή τους, και ο οποίος τροποποιήθηκε μόλις πέρυσι.
2. Υψηλή εξάρτηση από ρωσικό αέριο
Το 2025, το 63% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ουγγαρίας προερχόταν από την Ρωσία, μέσω του αγωγού TurkStream, που διανύει Βουλγαρία και Σερβία. Το ποσοστό αυτό, αν και υψηλό, έχει υποχωρήσει, συγκριτικά με το 2024, οπότε και ανέρχονταν στο 74%.
3. Διαφοροποίηση πηγών
Η Ουγγαρία έχει προβεί προσφάτως, σε κάποιες ενέργειες για τη διαφοροποίηση των πηγών αερίου. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το φθινόπωρο, η κρατική εταιρεία, MVM, υπέγραψε συμφωνίες LNG διάρκειας 5-10 ετών, και πιο συγκεκριμένα: με την Chevron (5ετής σύμβαση, 2bcm συνολικά), με την Engie (10 ετής, 4 bcm συνολικά, 2028-38), με την Shell (10 ετής, 2 bcm συνολικά, 2026-2036).
Σημείο παράδοσης για αυτές τις ποσότητες είναι το terminal Krk στην Κροατία (που η δυναμικότητά του αυξήθηκε στα 6.1 bcm από 3.9 bcm τον Νοέμβριο 2025, με χρηματοδότηση από το RepowerEU) ή εναλλακτικά, η Αυστρία (μέσω swaps). Προκειμένου να εξασφαλίσει επάρκεια και ανταγωνιστική τιμολόγηση, η Oυγγαρία έχει αυξήσει τον όγκο προμήθειας αερίου από το Αζερμπαιτζάν (έως και 800 mcm στην προσεχή διετία), ενώ βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με το Κατάρ πριν την σύρραξη στην Μέση Ανατολή.
4. Hub φυσικού αερίου
Αν και η εγχώρια κατανάλωση στην Ουγγαρία δεν υπερβαίνει τα 8 bcm, ο διαμετακομιστικός της ρόλος έχει ισχυροποιηθεί. Το trading που διεξάγει η κρατική εταιρεία αερίου ανέρχεται πλέον στα 13 bcm, εμφανίζοντας ετήσια άνοδο 24%. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι εισαγωγές από την Αυστρία αυξήθηκαν σημαντικά το 2025, αντιπροσωπεύοντας το 22% των εισαγωγών, σε σύγκριση με ένα σχεδόν αμελητέο μερίδιο το 2024, ενώ παράλληλα, οι εισαγωγές από Ρουμανία και Κροατία διαμορφώθηκαν στο 18% και 6% αντίστοιχα.
Οι εξαγωγές φυσικού αερίου της Ουγγαρίας αυξήθηκαν επίσης, σημαντικά το 2025, κατά 28%. Πάνω από τις μισές εξαγωγές (51%) κατευθύνθηκαν στην Ουκρανία, καλύπτοντας περίπου το 14% της ετήσιας κατανάλωσής της, ενώ το 49% διοχετεύτηκε στην Σλοβακία. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026, από την Ουγγαρία διήλθε το 37% των καθαρών εισαγωγών της Ουκρανίας.
5. Εξάρτηση από ρωσικό πετρέλαιο
Όσον αφορά τα πετρελαιοειδή, η Ουγγαρία εμφανίζει την 2η υψηλότερη εξάρτηση από την Ρωσία, σε βαθμό 48%, μετά την Σλοβακία (62%) και ακολουθούμενη από την Τσεχία (24%). Συνολικά, σε επίπεδο κάλυψης των ενεργειακών αναγκών της χώρας, το πετρέλαιο κατείχε μερίδιο 32%, το φυσικό αέριο 31%, και η πυρηνική ενέργεια 18%, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
6. Ροή ρωσικού πετρελαίου
Υπό την 16ετή ηγεσία του Όρμπαν, η Ουγγαρία διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στη διατήρηση της ροής ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ. Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι μετά την Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ΕΕ απαγόρευσε τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου δια θαλάσσης, όχι όμως και τις ροές μέσω αγωγών, υποχωρώντας στις πιέσεις της Ουγγαρίας.
Η εξαίρεση αυτή επέτρεψε στην Ουγγαρία να συνεχίσει να εισάγει το μεγαλύτερο μέρος του αργού πετρελαίου της μέσω Ουκρανίας, και πιο συγκεκριμένα μέσω του πετρελαιαγωγού Ντρούζμπα, η λειτουργία του οποίου ανεστάλη τον Ιανουάριο 2026, μετά από ρωσικές επιθέσεις με drones. Σημειώνεται ότι υφίσταται εναλλακτική λύση για τον πετρελαϊκό εφοδιασμό της Ουγγαρίας, η οποία έχει ενεργοποιηθεί (μέσω της Κροατίας και του αγωγού Adria).
7. Επέκταση πετρελαιαγωγού στη Σερβία
Η κυβέρνηση Όρμπαν είχε εγκρίνει σχέδια για την εμβάθυνση των περιφερειακών ενεργειακών δεσμών της Ρωσίας, με την κατασκευή ενός νέου αγωγού πετρελαίου από την Ουγγαρία στη Σερβία έως το 2027, επεκτείνοντας έτσι, το δίκτυο αγωγών Ντρούζμπα. Παράλληλα, η εταιρεία διύλισης MOL επιδιώκει την απόκτηση πλειοψηφικού πακέτου μετοχών στην σερβική Naftna από τη ρωσική Gazprom Neft, σε μια συμφωνία που υπόκειται στην έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.
8. Ενστάσεις σε πακέτα κυρώσεων
Τον Ιανουάριο, η ΕΕ θέσπισε την κατάργηση των εισαγωγών ρωσικού LNG έως τα τέλη του 2026 και του ρωσικού αερίου αγωγών έως τον Σεπτέμβριο του 2027. Η κυβέρνηση Όρμπαν είχε ζητήσει την άρση των περιορισμών λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αν και η θέση της ΕΕ είναι ότι θα τηρηθούν αυστηρά οι απαγορεύσεις. Επιπλέον, ο Όρμπαν είχε αντιταχθεί στα σχέδια της ΕΕ να καταργήσει πλήρως τις εισαγωγές αργού πετρελαίου μέσω ρωσικών αγωγών έως το 2027, κάτι που δεν έχει ακόμη νομοθετηθεί.
9. Άρση αμερικανικών κυρώσεων
Οι στενοί δασμοί μεταξύ Όρμπαν και Προέδρου Τραμπ έχουν εξασφαλίσει στην Ουγγαρία ελάφρυνση από κάποιες κυρώσεις. Τον Νοέμβριο, η Ουγγαρία έλαβε άδεια να συνεχίσει να αγοράζει πετρέλαιο από τις ρωσικές εταιρείες Lukoil και Rosneft, ενώ συγχρόνως, οι ΗΠΑ ήραν τις κυρώσεις στον πυρηνικό σταθμό Paks II, ισχύος 2.4 GW, που υλοποιείται με ρωσικές εταιρείες.
10. Οι προεκλογικές δεσμεύσεις του νέου Πρωθυπουργού
Σε αυτό το τοπίο, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το προεκλογικό μανιφέστο της νέας κυβέρνησης. Ο Μαγιάρ έχει χαρακτηρίσει την ενεργειακή εξάρτηση της Ουγγαρίας από τη Ρωσία ως «συστημικό κίνδυνο» και υποσχέθηκε να διακόψει τους δεσμούς αυτούς έως το 2035.
Επισημαίνεται ωστόσο, ότι δεν έχει δεσμευτεί να υποστηρίξει τον ευρωπαϊκό στόχο πλήρους κατάργησης για το 2027, αναφέροντας ότι η μετάβαση απαιτεί χρόνο και ρεαλισμό.
Ο νέος Πρωθυπουργός έχει επίσης δηλώσει ότι υποστηρίζει την κατασκευή του σχεδιαζόμενου πυρηνικού σταθμού Paks ΙΙ, αλλά θα επανεξετάσει τις ρωσικές συμβάσεις που συνδέονται με το έργο. Θα εξετάσει ειδικότερα, την πιθανότητα προώθησης μικρότερων, χαμηλότερου κόστους, αρθρωτών αντιδραστήρων, που θα παρέχονται από τη Γαλλία ή τις ΗΠΑ.
Πρόσθεσε επίσης, ότι θα διατηρήσει το σχήμα των ρυθμιζόμενων τιμών οικιακής ενέργειας, που αποτελούν τις πιο χαμηλές τιμές στην ΕΕ, και θα διασφαλίσει προσιτή ενέργεια για τις εταιρείες, καθώς οι υφιστάμενες τιμές είναι πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στην πρώτη του συνέντευξη τύπου ως Πρωθυπουργός, ο Μαγιάρ δήλωσε ότι η χώρα του θα συνεχίσει να αγοράζει ρωσική ενέργεια και θα δώσει προτεραιότητα στο φθηνότερο διαθέσιμο πετρέλαιο. Μένει λοιπόν να προσδιοριστεί πώς θα εφαρμοστεί το χρονικό ορόσημο του 2035 που είχε αναφέρει προεκλογικά, και τι πολιτική θα υλοποιηθεί για το φυσικό αέριο.
Αναδυόμενες ευκαιρίες
Στο νέο αυτό τοπίο, ένα κρίσιμο ερώτημα, που αφορά και τη χώρα μας, είναι σε τι βαθμό και με ποιο τρόπο η Ουγγαρία θα ισχυροποιήσει τη συμμετοχή του LNG στο μίγμα εισαγωγών της. Με δεδομένο ότι ο τερματικός σταθμός Krk στην Κροατία έχει δυναμικότητα 6.1 bcm, εναλλακτικές όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πολωνία, παρουσιάζουν σημαντικό ενδιαφέρον στις επιλογές της νέας κυβέρνησης.
Κρίσιμη παράμετρος στα νέα δεδομένα, θα αποτελέσει και η στάση της Σερβίας - ιδίως σε τι βαθμό είναι πρόθυμη να διαθέσει το δίκτυο αγωγών της για μεταφορά LNG, δεδομένης της ενταξιακής της πορείας και της επερχόμενης κατάργησης των εισαγωγών ρωσικού αερίου. Το βέβαιο είναι ότι η ενεργειακή διπλωματία θα βρεθεί στο επίκεντρο μιας νέας αρχιτεκτονικής, δημιουργώντας συνθήκες για αλλαγές ροών, νέες υποδομές και προοπτικές ανάπτυξης.
Η Δρ. Νεκταρία Καρακατσάνη είναι μαθηματικός, με εξειδίκευση στην ενεργειακή οικονομία, ρύθμιση και στρατηγική.
Ο Δημήτρης Διαμαντόπουλος είναι οικονομολόγος, με εξειδίκευση στα ναυτιλιακά.
Δημοσιεύθηκε στο energypress.gr
