Παρασκευή 29 Μαΐου 2026

Πώς οι ασφαλισμένοι πληρώνουν το χρέος – Οι κίνδυνοι για τις συντάξεις


Πού είναι τα σχεδόν 22 δισ. του «κουμπάρα» των ασφαλισμένων; Πού πήγαν τα πάνω από 2 δισ. των αποθεματικών του πρώην Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ); Σύμφωνα με την νομοθεσία (επί ΣΥΡΙΖΑ) όλα τα αποθεματικά συγκεντρώθηκαν στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ). Εκεί προβλέφθηκε ένα τεχνικό επιτόκιο 2,5% για να μην χάνονται οι αποταμιεύσεις από τον πληθωρισμό, όπως γινόταν από το 1954 μέχρι το 1981 που ήταν άτοκα κατατεθειμένα στην Τράπεζα της Ελλάδος και έγιναν θαλασσοδάνεια.

Γράφει ο Χρήστος Μέγας

Το μεγαλύτερο μέρος του ΑΚΑΓΕ, του «κουμπαρά» των γενεών για το Ασφαλιστικό του μέλλοντος των 22 δισ. σήμερα (περί τα 14 δισ. το 2018), συγκροτείται από την διπλή φορολογία των συνταξιούχων. Πάνω από 675 εκατ. παρακρατεί ο ΕΦΚΑ κάθε χρόνο από τις κυρίες παροχές του Ταμείου για ποσά πάνω από 1.468 ευρώ μεικτά και τις επικουρικές συντάξεις πάνω από 300 ευρώ (σ.σ. οι οποίες, επιπλέον, δεν αυξάνονται άρα εκφυλίζονται από τον πληθωρισμό). Επί αυτών εισφέρουν και οι φορολογούμενοι με ένα μικρό ποσοστό περί το 4% επί των θηριωδών εσόδων του ΦΠΑ.

Ο ΟΕΚ και τα αποθεματικά που «λιμνάζουν»
Με την κατάργηση του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας (οριστικά το 2012 ενώ οι εισφορές καταργήθηκαν το 2020), έμεινε ένα απόθεμα πάνω από 2 δισ. ευρώ στον (τότε) ΟΑΕΔ (καθολικό διάδοχο του ΟΕΚ). Από αυτά δεσμεύτηκε μόλις 1 δισ. και μαζί με 1 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) διαμορφώθηκε το πρόγραμμα «Σπίτι 2». Το οποίο αποσύρεται βίαια και δεν πέτυχε ούτε το 60% της απορρόφησης.

Και είναι λογικό να διατεθούν πρώτα τα κεφάλια από το ΤΑΑ, που λήγει μέσα στο καλοκαίρι, παρά τα αποθεματικά του κράτους. Άρα, βάσιμα μπορεί να υπολογίσει κανείς ότι υπάρχει «διασφαλισμένο» πάνω από 1,6 δισ. ευρώ στην ΤτΕ για στεγαστικές πολιτικές που δεν ασκούνται.

Αυτά τα χρήματα, λοιπόν, μαζί με τα αποθεματικά και άλλων οργανισμών (της γενικής κυβέρνησης), όπως δήμοι, νοσοκομεία, οργανισμοί και εταιρείες του Δημοσίου, μεταφέρθηκαν στην ΤτΕ το 2018. Και μαζί με άλλα 15 δισ. δάνεια από το 3ο Μνημόνιο, συγκρότησαν το «μαξιλαράκι» των 35 δισ. για ασφάλεια σε επίπτωση που «κλείσουν» οι αγορές κατά/μετά την έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια (2018).

Οι κίνδυνοι από τη χρήση των αποθεματικών
Πάντως, σύμφωνα με τον πρώην πρύτανη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητή Κωνσταντίνο Γάτσιο, τα εν λόγω αποθεματικά τα δανείζεται το Δημόσιο (repos) προκειμένου να αποπληρώσει πρόωρα το κρατικό χρέος.

Γράφει συγκεκριμένα («Βήμα», 24 Μαΐου 2026): «Το κράτος δανείζεται συστηματικά από τους ίδιους του τους φορείς μέσω repos – βραχυχρόνιου ενδοκυβερνητικού δανεισμού – προκειμένου να αποπληρώνει εξωτερικό χρέος και να καλύπτει ταμειακές του ανάγκες. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο ενδοκυβερνητικός δανεισμός μέσω repos έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα στην τελευταία εξαετία στα 62,8 δισ. ευρώ, προσεγγίζοντας πλέον το 25% του ΑΕΠ της χώρας – μέγεθος που δύσκολα συναντά κανείς σε σύγχρονη οικονομία. Υπάρχει, βεβαίως, και ένα ευρύτερο θεσμικό και πολιτικό ζήτημα: Κατά πόσον είναι ορθό τα διαθέσιμα ασφαλιστικών ταμείων και λοιπών δημόσιων φορέων να αντιμετωπίζονται, στην πράξη, ως μία ενιαία δεξαμενή κεντρικής κρατικής διαχείρισης…».

Κοντολογίς, η κυβέρνηση δανείζεται από το εσωτερικό (π.χ. ασφαλιστικά ταμεία) προκειμένου να πληρώσει τον (χαμηλότοκο είναι αλήθεια) εξωτερικό δανεισμό. Έτσι, όμως, απλώς μειώνεται το χρέος στην αλλοδαπή, αλλά όχι το δημόσιο χρέος. Είναι σαν τις τράπεζες που απηλλάγησαν των κόκκινων δανείων με χρήματα των φορολογουμένων (ανακεφαλαιοποιήσεις), αλλά δεν μειώθηκε το ιδιωτικό χρέος προς τα funds και τους servicers.

Εκτός και εάν, ου μη γένοιτο, παραστεί ανάγκη, δηλαδή δεν μπορεί τα επέμενα χρόνια να δανειστεί το Δημόσιο (κρίση Ομολόγων), οπότε κινδυνεύουν να χαθούν οι αποταμιεύσεις των ασφαλισμένων. Να επαναληφθεί, με άλλα λόγια, η κρίση του 2008-2009 που έφερε αποκοπή των συντάξεων έως και 45%, πέραν της μείωσης του ΑΕΠ κατά 25%!



iEidiseis.gr