Σημαντικές διατάξεις για το δικαίωμα του εκλέγεσθαι στην τοπική αυτοδιοίκηση περιλαμβάνει ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, και συγκεκριμένα τα άρθρα 41, 42 και 43.
Οι ρυθμίσεις καθορίζουν ποιοι μπορούν να είναι υποψήφιοι σε δήμους και περιφέρειες, ποια κωλύματα εκλογιμότητας ισχύουν, καθώς και σε ποιες περιπτώσεις ασυμβίβαστα ή οφειλές μπορούν να στερήσουν τη δυνατότητα συμμετοχής στις αυτοδιοικητικές εκλογές.
Σύμφωνα με το άρθρο 41, δικαίωμα εκλογής ως δήμαρχος ή περιφερειάρχης έχει κάθε δημότης που διαθέτει δικαίωμα ψήφου, καθώς και πολίτης κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πληροί τις νόμιμες προϋποθέσεις, εφόσον έχει συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας του κατά την ημέρα των εκλογών.
Για τις θέσεις δημοτικού συμβούλου, συμβούλου κοινότητας, εκπροσώπου κοινότητας και περιφερειακού συμβούλου, απαιτείται η συμπλήρωση του 18ου έτους ηλικίας.
Το άρθρο 42 ρυθμίζει τα κωλύματα εκλογιμότητας και τα ασυμβίβαστα. Οι προβλέψεις αφορούν κατηγορίες προσώπων που δεν μπορούν να είναι υποψήφιοι ή ενδέχεται να χάσουν το δικαίωμα εκλογής λόγω θέσεων, ιδιοτήτων ή σχέσεων που δημιουργούν ζήτημα σύγκρουσης συμφερόντων.
Τα κωλύματα συνδέονται κυρίως με θέσεις στη δημόσια διοίκηση, ελεγκτικούς ή εποπτικούς μηχανισμούς, οικονομικές σχέσεις με δήμους ή περιφέρειες και ζητήματα διαφάνειας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και το άρθρο 43, το οποίο αφορά το ασυμβίβαστο λόγω οφειλών. Η διάταξη προβλέπει περιορισμούς για υποψηφίους που έχουν οικονομικές εκκρεμότητες προς τον οικείο δήμο, την οικεία περιφέρεια ή τα νομικά τους πρόσωπα.
Με τις διατάξεις αυτές επιχειρείται να διαμορφωθεί ένα σαφές και αυστηρό πλαίσιο για τη συμμετοχή στις αυτοδιοικητικές εκλογές, με στόχο τη διαφάνεια, την αποφυγή συγκρούσεων συμφερόντων και τη διασφάλιση ίσων όρων για όλους τους υποψηφίους.
