Το Άγιο Πνεύμα αποτελεί το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδας και, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, είναι ομοούσιο με τον Πατέρα και τον Υιό, συνιστώντας μαζί τους τον Τριαδικό Θεό.
Η εορτή του Αγίου Πνεύματος είναι κινητή και τιμάται κάθε χρόνο τη Δευτέρα μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής, δηλαδή επτά εβδομάδες μετά το Πάσχα. Η ημέρα αυτή αποτελεί σημαντική εορτή της Ορθοδοξίας και είναι καθιερωμένη αργία για τους εργαζόμενους στο Δημόσιο, καθώς και για πολλές κατηγορίες εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Στην Καινή Διαθήκη, το Άγιο Πνεύμα παρουσιάζεται ως η θεία δύναμη που φωτίζει και καθοδηγεί τους πιστούς. Εμφανίζεται κατά τη Βάπτιση του Ιησού Χριστού με τη μορφή περιστεριού, ενώ κατά την ημέρα της Πεντηκοστής εκδηλώνεται με τη μορφή πύρινων γλωσσών που κατέρχονται στους Αποστόλους, χαρίζοντάς τους τη δύναμη να κηρύξουν το Ευαγγέλιο σε όλα τα έθνη.
Η Πεντηκοστή θεωρείται η γενέθλια ημέρα της Εκκλησίας, καθώς σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της αποστολής του Χριστού στη γη και την έναρξη της αποστολικής δράσης των μαθητών Του μέσω της χάριτος του Αγίου Πνεύματος.
Σημαντική θεολογική διαφορά μεταξύ της Ορθόδοξης και της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας αφορά το ζήτημα της εκπόρευσης του Αγίου Πνεύματος. Η Ορθόδοξη Εκκλησία διδάσκει ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται μόνο από τον Πατέρα, σύμφωνα με το Σύμβολο της Πίστεως, ενώ η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αποδέχεται το δόγμα του Filioque, σύμφωνα με το οποίο το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται και από τον Υιό.
Στην ορθόδοξη αγιογραφική παράδοση, το Άγιο Πνεύμα δεν απεικονίζεται ως ανθρώπινη μορφή. Η παρουσία του αποδίδεται συμβολικά ως περιστέρι στη σκηνή της Βάπτισης του Χριστού και ως πύρινες γλώσσες στην παράσταση της Πεντηκοστής, σύμφωνα με τις βιβλικές μαρτυρίες.
Η εορτή του Αγίου Πνεύματος υπενθυμίζει στους πιστούς τη διαρκή παρουσία και ενέργεια του Θεού μέσα στην Εκκλησία και τον κόσμο, καθώς και τη σημασία της πνευματικής καθοδήγησης, της ενότητας και της πίστης στη χριστιανική ζωή.
