Ελέγχους για την εισφοροδιαφυγή σε πραγματικό χρόνο θα μπορεί να πραγματοποιεί ο ΕΦΚΑ με το νέο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα (ΟΠΣ) στο οποίο ενσωματώνονται όλες οι υπηρεσίες του, ενώ ενισχύεται και το δίχτυ της διαλειτουργικότητας με συναρμόδιους φορείς όπως το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ και η ΑΑΔΕ.
Στην πράξη αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο ο ασφαλιστικός φορέας επικοινωνεί με τις επιχειρήσεις, εξυπηρετεί τους ασφαλισμένους και κυρίως εντοπίζει τις περιπτώσεις εισφοροδιαφυγής.
Για πρώτη φορά δημιουργείται ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον, στο οποίο συγκεντρώνονται τα στοιχεία από όλα τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία, ενώ το νέο σύστημα θα επικοινωνεί με άλλες κρίσιμες κρατικές βάσεις δεδομένων, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία και επιταχύνοντας τους ελέγχους.
Η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά τους αυτοματοποιημένους ελέγχους. Μέσω της διαλειτουργικότητας με άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου, ο ΕΦΚΑ θα μπορεί να πραγματοποιεί ηλεκτρονικές διασταυρώσεις χωρίς να απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση.
Οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα επιτρέπουν στον ΕΦΚΑ να εντοπίζει άμεσα επιχειρήσεις που εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ μισθοδοσίας και ασφαλιστικών εισφορών, καθυστερούν συστηματικά την υποβολή δηλώσεων ή παρουσιάζουν ασυνήθιστες μεταβολές στον αριθμό των εργαζομένων.
Έτσι, αντί να πραγματοποιούνται μαζικοί έλεγχοι, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα επικεντρώνονται στις επιχειρήσεις που εμφανίζουν αυξημένο δείκτη κινδύνου, αξιοποιώντας εργαλεία ανάλυσης δεδομένων και αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις.
Μεταξύ άλλων θα διασταυρώνονται:
1. Οι εργαζόμενοι που δηλώνονται στις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις (ΑΠΔ) με τα στοιχεία της απασχόλησης.
2. Οι αποδοχές που δηλώνονται με τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται.
3. Τα στοιχεία του εργοδότη με τα μητρώα της ΑΑΔΕ και του ΓΕΜΗ.
4. Οι μεταβολές μιας επιχείρησης, όπως αλλαγές έδρας, νομικής μορφής ή διακοπή εργασιών.
5. Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές με τις ρυθμίσεις και τις πληρωμές μέσω του ΚΕΑΟ.
6. Το ασφαλιστικό ιστορικό κάθε εργαζομένου με τις νέες δηλώσεις που υποβάλλονται.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός συνοδεύεται και από τη συνεχή επέκταση των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του ταμείου.
Οι ασφαλισμένοι και οι επιχειρήσεις μπορούν ήδη να πραγματοποιούν μεγάλο αριθμό συναλλαγών ηλεκτρονικά, όπως η πρόσβαση στον Ατομικό Λογαριασμό Ασφάλισης, η εξ αποστάσεως εξυπηρέτηση μέσω του myEFKAlive, η υποβολή αιτήσεων και η παρακολούθηση της πορείας τους, χωρίς επίσκεψη στις υπηρεσίες του φορέα.
Το νέο πληροφοριακό σύστημα φιλοδοξεί να ενσωματώσει ακόμη περισσότερες υπηρεσίες σε ένα ενιαίο περιβάλλον και ήδη, όπως αποκαλύπτει το Capital.gr, εξετάζεται η δημιουργία υπηρεσιών και διευθύνσεων για την απομακρυσμένη εξυπηρέτηση των ασφαλισμένων. Στην πράξη θα πρόκειται για υπηρεσίες που θα παρέχει ο ΕΦΚΑ χωρίς τη φυσική παρουσία των ασφαλισμένων.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν έχει μόνο ελεγκτικό χαρακτήρα. Φέρνει σημαντικές διευκολύνσεις και για τις επιχειρήσεις, οι οποίες μέχρι σήμερα ήταν υποχρεωμένες να απευθύνονται στις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ ακόμη και για απλές διοικητικές διαδικασίες.
Με το νέο πληροφοριακό σύστημα, πολλές υπηρεσίες θα παρέχονται αποκλειστικά ψηφιακά. Τα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα από άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων, περιορίζοντας σημαντικά την ανάγκη προσκόμισης πιστοποιητικών και δικαιολογητικών που ήδη διαθέτει το Δημόσιο.
Οι εργοδότες θα έχουν ενιαία εικόνα των ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων, των οφειλών, των πληρωμών και της ασφαλιστικής εικόνας της επιχείρησης, ενώ θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά για κάθε εκκρεμότητα.
Το νέο ΟΠΣ δημιουργεί επίσης έναν πλήρη ψηφιακό ασφαλιστικό φάκελο για κάθε πολίτη. Ο χρόνος ασφάλισης, οι εισφορές, οι μεταβολές στην εργασιακή πορεία και οι παροχές θα συγκεντρώνονται σε ένα ενιαίο πληροφοριακό περιβάλλον.
Η συγκεκριμένη αλλαγή αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τα λάθη που προκαλούνται από ελλιπή στοιχεία διαφορετικών πρώην ταμείων, ενώ θα επιταχύνει την απονομή συντάξεων και την εξέταση ασφαλιστικών αιτημάτων. Παράλληλα, η ψηφιοποίηση δεκάδων εκατομμυρίων σελίδων ασφαλιστικών αρχείων δίνει τη δυνατότητα άμεσης αναζήτησης στοιχείων χωρίς φυσικούς φακέλους και χρονοβόρες διαδικασίες.
Μέχρι σήμερα, πολλές υπηρεσίες του ΕΦΚΑ λειτουργούσαν σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, τα οποία δεν επικοινωνούσαν πάντα μεταξύ τους. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα καθυστερήσεις, επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, αλλά και δυσκολίες στην άμεση ανίχνευση περιπτώσεων παραβατικότητας.
Με το νέο ΟΠΣ δημιουργείται ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος για κάθε ασφαλισμένο και κάθε επιχείρηση. Όλες οι πληροφορίες θα ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο, ενώ οι υπηρεσίες του ΕΦΚΑ θα μπορούν να αντλούν αυτόματα στοιχεία, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση δικαιολογητικών που ήδη υπάρχουν σε άλλες δημόσιες βάσεις δεδομένων.
