Η πρόσφατη ένταξη συγκεκριμένων εργαζομένων του Δημοσίου στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα αλλάζει ουσιαστικά τα συνταξιοδοτικά δεδομένα στον χώρο της δημόσιας υγείας.
Γράφει ο Παναγιώτης Λιβογιάννης
Για όσους δεν συμπληρώνουν 40 χρόνια ασφάλισης στα 62, η νέα ρύθμιση μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη σύνταξη πέντε χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο των 67. Για άλλους, που διαθέτουν παλαιότερο ασφαλιστικό χρόνο στα βαρέα ή κατοχυρωμένο μεταβατικό δικαίωμα, πρέπει να εξεταστεί αν υπάρχει δυνατότητα εξόδου ακόμη και πριν από τα 62.
Με το άρθρο 40 του ν. 5316/2026 καλύπτονται εργαζόμενοι σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ, καθώς και στο ΕΚΑΒ, οι οποίοι υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου και απασχολούνται αποκλειστικά ως νοσηλευτές, βοηθοί νοσηλευτών, οδηγοί ή βοηθοί ασθενοφόρων–διασώστες. Η ρύθμιση, επομένως, δεν αφορά ολόκληρο το Δημόσιο ούτε όλους τους εργαζομένους στις μονάδες υγείας.
Πλήρης σύνταξη στα 62
Η νέα διάταξη προβλέπει πλήρη σύνταξη με τη συμπλήρωση του 62ου έτους, εφόσον υπάρχουν τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης. Από αυτά, τα 12 έτη πρέπει να έχουν διανυθεί αποκλειστικά στις ειδικότητες που καλύπτει η ρύθμιση. Παράλληλα, απαιτούνται τουλάχιστον 3 χρόνια απασχόλησης στις εν λόγω ειδικότητες, μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Για τους μεγαλύτερους σε ηλικία μπορεί να παρέχεται άμεση δυνατότητα εξόδου στα 62 αντί για τα 67. Για τους νεότερους εργαζομένους, δημιουργείται από τώρα ένα διαφορετικό ασφαλιστικό καθεστώς, αρκεί να έχει συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος στις καλυπτόμενες ειδικότητες και να διατηρούνται οι προϋποθέσεις έως τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης.
Ποιοι μπορούν να φύγουν πριν από τα 62
Όσοι έχουν παλαιότερο ασφαλιστικό χρόνο στο πρώην ΙΚΑ με ένσημα βαρέων ή έχουν ήδη κατοχυρώσει ευνοϊκότερο δικαίωμα με μεταβατικές διατάξεις πρέπει να εξετάσουν την περίπτωση συνταξιοδότησης ακόμη και πριν τα 62. Σε ορισμένες περιπτώσεις παλαιών ασφαλισμένων, με εκτενές ασφαλιστικό ιστορικό, οι οποίοι πληρούν ταυτόχρονα τις ειδικές προϋποθέσεις του ΚΒΑΕ, μπορεί να εξεταστεί ακόμη και μειωμένη σύνταξη στα 60 για τους άνδρες ασφαλισμένους ή πλήρης σύνταξη από τα 55 για τις γυναίκες ασφαλισμένες.
Είναι ανάγκη να επισημανθεί, βέβαια, ότι η ένταξη στη νέα ρύθμιση δεν πρέπει να οδηγήσει κάποιον να αγνοήσει ένα ήδη θεμελιωμένο ευνοϊκότερο δικαίωμα. Ένας εργαζόμενος μπορεί να έχει τη δυνατότητα εξόδου πριν από τα 62 από άλλη διάταξη και να χρειάζεται τα βαρέα κυρίως για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης. Η σωστή επιλογή προκύπτει μόνο μετά από σύγκριση όλων των διαθέσιμων σεναρίων.
Η αίτηση που δεν πρέπει να αμεληθεί
Η υπαγωγή στις ευνοϊκότερες διατάξεις των βαρέων δεν γίνεται αυτόματα. Απαιτείται αίτηση προς την αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης της μισθοδοσίας μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου. Η προθεσμία έχει ήδη αρχίσει να τρέχει, ενώ η υπαγωγή ξεκινά από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα μετά την αίτηση.
Η καθυστέρηση μπορεί να επηρεάσει τόσο τον χρόνο υπαγωγής όσο και τον μελλοντικό συνταξιοδοτικό σχεδιασμό. Πριν από την αίτηση πρέπει να αναζητηθούν οι πράξεις διορισμού, οι μεταβολές ειδικότητας, οι βεβαιώσεις υπηρεσίας και τυχόν παλαιά ένσημα βαρέων στο ΙΚΑ, ώστε να αποτυπωθεί σωστά ο συνολικός ασφαλιστικός χρόνος.
Το κόστος της επιλογής
Η ένταξη στο εν προκειμένω καθεστώς συνοδεύεται από πρόσθετη ειδική εισφορά 3,60% για την κύρια σύνταξη. Παρέχεται, επίσης, δυνατότητα αναγνώρισης, με εξαγορά, προηγούμενου πραγματικού χρόνου εργασίας στις καλυπτόμενες ειδικότητες, ώστε να συμπληρωθούν τα απαιτούμενα 12 χρόνια. Η εξαγορά μπορεί να γίνει εφάπαξ ή σε δόσεις με παρακράτηση από τη μισθοδοσία του υπαλλήλου, αλλά το κόστος της πρέπει να υπολογιστεί πριν ληφθεί η τελική απόφαση.
Το βασικό ερώτημα δεν επικεντρώνεται απλώς στο αν «συμφέρουν τελικά τα βαρέα». Η ουσία βρίσκεται στο ποια επιλογή οδηγεί, τελικά, νωρίτερα στη σύνταξη, πόσο κοστίζει και τι ποσό σύνταξης εξασφαλίζει. Σε μία περίπτωση μπορεί να επιτευχθεί συνταξιοδότηση στα 62 αντί για τα 67, σε μία άλλη μπορεί να υπάρξει έξοδος στα 60 ή παλαιότερο μεταβατικό δικαίωμα, ενώ ενδέχεται ακόμη η ένταξη να αυξάνει τη σύνταξη χωρίς να μεταβάλλει την ηλικία αποχώρησης.
Εν κατακλείδι
Η νέα ρύθμιση δημιουργεί μια σαφή δυνατότητα συνταξιοδότησης με ευνοϊκότερους όρους για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων του Δημοσίου. Η εφαρμογή της, ωστόσο, παραμένει περιορισμένη, καθώς δεν περιλαμβάνει όλες τις ειδικότητες που απασχολούνται σε απαιτητικές συνθήκες στον χώρο της δημόσιας υγείας.
Για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, το κρίσιμο είναι να εξεταστεί άμεσα αν η ένταξη στα βαρέα οδηγεί νωρίτερα σε έξοδο και αν απαιτείται αναγνώριση προγενέστερου χρόνου υπηρεσίας. Για τους νεότερους εργαζομένους, η σημασία της ρύθμισης είναι διαφορετική: πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως ποιες προϋποθέσεις χρειάζεται να πληρούν, ώστε ο χρόνος απασχόλησής τους στις συγκεκριμένες ειδικότητες να αξιοποιηθεί πλήρως στο μέλλον.
imerisia.gr
