Με αφορμή τη συμπλήρωση 99 χρόνων από την επίσημη αναγνώριση της Νέας Λαμψάκου ως Κοινότητας, ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος Νέας Λαμψάκου «Πιτυούσα» δημοσίευσε ένα συγκινητικό αφιέρωμα στην ιστορία του προσφυγικού χωριού και των ανθρώπων που το δημιούργησαν.
Το αφιέρωμα ξεκινά από τον δραματικό ξεριζωμό των κατοίκων της Λάμψακου της Μικράς Ασίας, τον Σεπτέμβριο του 1922, όταν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πατρογονικές τους εστίες, παίρνοντας μαζί τους ελάχιστα προσωπικά αντικείμενα, τις εικόνες και τα ιερά κειμήλιά τους.
Μετά από ένα δύσκολο ταξίδι έφτασαν στη Χαλκίδα, όπου βρήκαν προσωρινό καταφύγιο σε αποθήκες, εκκλησίες, σχολεία και εγκαταλελειμμένα σπίτια. Παρά τις κακουχίες, τη φτώχεια και τον βαρύ χειμώνα του 1922, οι κάτοικοι της Χαλκίδας στάθηκαν δίπλα στους πρόσφυγες, προσφέροντάς τους τρόφιμα, ρουχισμό και κάθε δυνατή βοήθεια.
Το 1924 άρχισε η ανέγερση του νέου προσφυγικού οικισμού στο τσιφλίκι του Βαρατάσου, με στόχο να στεγαστούν περίπου 150 οικογένειες. Δημιουργήθηκε ένα οργανωμένο χωριό με μονοκατοικίες, κήπους, πλατείες και φαρδείς δρόμους, σχεδιασμένο έτσι ώστε να θυμίζει τη χαμένη πατρίδα στις ακτές του Ελλησπόντου.
Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1927 και στις 2 Αυγούστου 1927 η Νέα Λάμψακος αναγνωρίστηκε επίσημα ως Κοινότητα με απόφαση του τότε Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, Παύλου Κουντουριώτη.
Όπως τονίζει ο Σύλλογος, οι Λαμψακηνοί κατάφεραν να δημιουργήσουν μια νέα πατρίδα, χωρίς όμως να ξεχάσουν ποτέ τη γη των προγόνων τους. Η μνήμη της προσφυγιάς και του ξεριζωμού παραμένει ζωντανή και αποτελεί πολύτιμη παρακαταθήκη για τις νεότερες γενιές.
Με αφορμή την επέτειο, ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος «Πιτυούσα» εύχεται χρόνια πολλά και υγεία σε όλους τους κατοίκους της Νέας Λαμψάκου και στους Λαμψακηνούς όπου κι αν βρίσκονται, υπογραμμίζοντας ότι η ιστορία πρέπει να διατηρείται ζωντανή, να συνδέεται με το παρόν και να οδηγεί το μέλλον.
