Οι πληρωμές μέσω κινητού εξαπλώνονται με εντυπωσιακή ταχύτητα στην Ευρωζώνη, όμως τα μετρητά εξακολουθούν να κερδίζουν τη μάχη στο φυσικό ταμείο. Μάλιστα, η Ελλάδα βρίσκεται μαζί με την Ιταλία στην κορυφή της νομισματικής ένωσης, καθώς το 99% των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δηλώνει ότι δέχεται χαρτονομίσματα και κέρματα.
Συνολικά στην Ευρωζώνη, το 92% των επιχειρήσεων με φυσικά σημεία πώλησης δέχεται μετρητά, από 90% το 2024. Η μικρή αυτή άνοδος δείχνει ότι η υποχώρησή τους, η οποία επιταχύνθηκε κατά τη διάρκεια και μετά την πανδημία, έχει προς το παρόν ανακοπεί, σύμφωνα με την πλήρη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Τα στοιχεία αφορούν την αποδοχή των διαφορετικών μέσων πληρωμής από τις επιχειρήσεις και όχι το πόσο συχνά τα χρησιμοποιούν τελικά οι καταναλωτές.
Η ελληνική πρωτιά και η κυπριακή αντίφαση
Η Ελλάδα και η Ιταλία καταγράφουν το υψηλότερο ποσοστό αποδοχής μετρητών μεταξύ των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με 99%. Στο ελληνικό λιανεμπόριο το ποσοστό φθάνει το 100%, όπως και στη Σλοβενία.
Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσοστά εντοπίζονται στο Βέλγιο, με 81%, και στην Κύπρο, με μόλις 76%. Η Κύπρος, πάντως, μαζί με τη Σλοβακία, εμφάνισε τη μεγαλύτερη αύξηση από το 2024, κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες. Τη μεγαλύτερη υποχώρηση κατέγραψαν το Βέλγιο, κατά 10 μονάδες, και η Ιρλανδία, κατά 9 μονάδες.
Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη όταν οι επιχειρήσεις ερωτώνται για το μέλλον. Στην Ευρωζώνη, το 92% όσων δέχονται σήμερα μετρητά εκτιμά ότι θα συνεχίσει να το κάνει και την επόμενη πενταετία.
Στην Ελλάδα, ωστόσο, το 23% των ΜμΕ απαντά ότι ενδέχεται να μη δέχεται μετρητά στο μέλλον. Το αντίστοιχο ποσοστό ανεβαίνει στο 51% στην Κύπρο, ενώ στη Βουλγαρία διαμορφώνεται στο 18%.
Από το 36% στο 68% οι πληρωμές μέσω κινητού
Οι κάρτες γίνονται δεκτές από το 88% των επιχειρήσεων, έναντι 87% το 2024. Η πραγματική έκρηξη, όμως, σημειώνεται στις πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου.
Μέσα σε δύο χρόνια, το ποσοστό των επιχειρήσεων που αποδέχονται mobile payments σχεδόν διπλασιάστηκε, από 36% το 2024 σε 68% το 2026. Οι συχνότερα αποδεκτές μορφές είναι οι άμεσες πληρωμές και τα ψηφιακά πορτοφόλια.
Στις διαδικτυακές πωλήσεις, οι κάρτες κυριαρχούν με ποσοστό αποδοχής 82% και ακολουθούν οι τραπεζικές μεταφορές με 74%. Παρά τον θόρυβο γύρω από τα ψηφιακά νομίσματα, μόλις το 0,2% των επιχειρήσεων που πραγματοποιούν online πωλήσεις δέχεται κρυπτοστοιχεία.
Τι προτιμούν οι επιχειρήσεις
Μία στις τρεις επιχειρήσεις δηλώνει ότι δεν έχει προτίμηση ως προς τον τρόπο με τον οποίο πληρώνουν οι πελάτες της στα φυσικά σημεία πώλησης.
Το 24% προτιμά τις χρεωστικές κάρτες, το 21% τα μετρητά και το 14% τις πιστωτικές κάρτες. Οι μεγάλες επιχειρήσεις εμφανίζονται λιγότερο θετικές στα μετρητά σε σύγκριση με τις μικρομεσαίες.
Βασικό κριτήριο για την επιλογή των μέσων πληρωμής είναι η προτίμηση των καταναλωτών, την οποία επικαλείται το 26% των επιχειρήσεων. Ακολουθούν η ασφάλεια με 22% και η ευκολία διαχείρισης με 15%.
Πού υπερτερούν τα μετρητά
Οι επιχειρήσεις θεωρούν ότι τα μετρητά υπερτερούν σαφώς των ψηφιακών πληρωμών ως προς την προστασία της ιδιωτικότητας και την αξιοπιστία.
Σε καμία από τις έξι κατηγορίες που εξετάστηκαν – συνολικό κόστος, ταχύτητα συναλλαγής, ευκολία διαχείρισης, αξιοπιστία, ασφάλεια και ιδιωτικότητα – δεν καταγράφηκε σαφές προβάδισμα των ψηφιακών πληρωμών.
Τα μετρητά, πάντως, δεν είναι απαλλαγμένα από προβλήματα. Το 32% των επιχειρήσεων ανησυχεί για πιθανά λάθη κατά την επιστροφή ρέστων, το 29% για ζητήματα ασφάλειας και το 20% για τον κίνδυνο εσωτερικής απάτης.
Μεταξύ των επιχειρήσεων που δεν δέχονται μετρητά, το 36% απαντά ότι οι πελάτες δεν τα χρησιμοποιούν αρκετά. Το 35% επικαλείται τη δυσκολία ανάληψης ή κατάθεσής τους, ποσοστό αυξημένο από 22% το 2024, ενώ το 29% αναφέρει κινδύνους ασφαλείας.
Τα self-checkout αλλάζουν το τοπίο
Το 25% των επιχειρήσεων έχει λάβει μέτρα για να ενθαρρύνει τις ψηφιακές πληρωμές ή να περιορίσει τη χρήση μετρητών.
Από αυτές, το 37% έχει εγκαταστήσει ταμεία που δέχονται ηλεκτρονικές πληρωμές ή έχει μειώσει τον αριθμό των ταμείων στα οποία γίνονται δεκτά μετρητά. Ένα επιπλέον 30% προωθεί ή διαφημίζει ενεργά τις συναλλαγές χωρίς μετρητά.
Παράλληλα, το 13% των επιχειρήσεων διαθέτει ταμεία αυτοεξυπηρέτησης. Μόνο στο 52% αυτών γίνεται δεκτή η πληρωμή με μετρητά, έστω σε ορισμένα τερματικά. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν τα μισά self-checkout αποκλείουν πλήρως χαρτονομίσματα και κέρματα.
Η ΕΚΤ προειδοποιεί ότι, ακόμη και όταν μια επιχείρηση δηλώνει πως αποδέχεται μετρητά, η αυτοματοποίηση μπορεί στην πράξη να δυσκολεύει τη χρήση τους και να περιορίζει την πραγματική δυνατότητα επιλογής του καταναλωτή.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Ipsos μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου 2026, σε δείγμα 8.205 επιχειρήσεων από τις 21 χώρες της Ευρωζώνης.
MoneyReview.gr
