Σε νέα φάση περνά η αντιπαράθεση για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), µε το ενδιαφέρον να στρέφεται πλέον στην 7η Οκτωβρίου 2026, ηµεροµηνία κατά την οποία έχει προσδιοριστεί η πιλοτική δίκη στο Ελεγκτικό Συνέδριο µε αντικείµενο τον τρόπο υπολογισµού της ΕΑΣ. Η συγκεκριµένη δικαστική µάχη µπορεί να έχει σηµαντικές επιπτώσεις για περίπου 440.000 συνταξιούχους, οι οποίοι επιβαρύνονται µε την εισφορά. Το κρίσιµο ζήτηµα δεν είναι µόνο αν η ΕΑΣ θα διατηρηθεί, αλλά κυρίως µε ποιον τρόπο θα υπολογίζεται. Σύµφωνα µε πληροφορίες, η εισήγηση του επιτρόπου φέρεται να κινείται προς την κατεύθυνση του αναλογικού υπολογισµού της ΕΑΣ ανά κλιµάκιο, αντί της επιβολής του αντίστοιχου ποσοστού στο σύνολο της σύνταξης. Εφόσον αυτή η θέση γίνει δεκτή, εκτιµάται ότι η επιβάρυνση για αρκετούς συνταξιούχους θα µπορούσε να µειωθεί ακόµη και κατά 50%.
Το βασικό πρόβλημα
Η ΕΑΣ θεσπίστηκε το 2010 στο πλαίσιο των µνηµονιακών µέτρων και αφορά συνταξιούχους µε υψηλότερες συντάξεις. Με βάση το ισχύον καθεστώς, η εισφορά επιβάλλεται στις κύριες συντάξεις όταν το άθροισµά τους υπερβαίνει τα 1.468 ευρώ, ενώ στις επικουρικές εφαρµόζεται όταν το ποσό ξεπερνά τα 300 ευρώ. Στις κύριες συντάξεις οι συντελεστές ξεκινούν από 3% και φτάνουν έως 14%, ανάλογα µε το ύψος της σύνταξης. Στις επικουρικές οι κρατήσεις κυµαίνονται από 3% έως 10%.
Αντιδράσεις
Το σηµείο που προκαλεί τις µεγαλύτερες αντιδράσεις είναι ότι η ΕΑΣ δεν υπολογίζεται όπως ένας προοδευτικός φόρος. Όταν ο συνταξιούχος περνά σε υψηλότερο κλιµάκιο, το ποσοστό εφαρµόζεται στο σύνολο του ποσού της σύνταξης και όχι µόνο στο τµήµα που υπερβαίνει το όριο. Έτσι δηµιουργούνται απότοµες επιβαρύνσεις για συνταξιούχους που βρίσκονται κοντά στα όρια των κλιµακίων. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αποτελεί συνταξιούχος µε σύνταξη 2.000 ευρώ. Με τον σηµερινό τρόπο υπολογισµού, η σύνταξη εµπίπτει στο κλιµάκιο του 6% και η εισφορά υπολογίζεται στα 2.000 ευρώ. Με το σύστηµα που προτείνεται µέσω της δικαστικής προσφυγής, η εισφορά θα επιβαλλόταν µόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο των περίπου 1.468 ευρώ, δηλαδή περίπου στα 532 ευρώ. Η διαφορά είναι εποµένως ιδιαίτερα σηµαντική.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η επιβάρυνση για όσους βρίσκονται στα όρια αλλαγής κλιµακίου. Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται, οι συνταξιούχοι µε αποδοχές περίπου από 1.784 έως 2.080 ευρώ επηρεάζονται έντονα, καθώς η µετάβαση από το 3% στο 6% προκαλεί ουσιαστικά διπλασιασµό του συντελεστή. Ακόµη µεγαλύτερες είναι οι κρατήσεις για όσους λαµβάνουν υψηλότερες συντάξεις, άνω των 2.500 έως 3.000 ευρώ µεικτά. Σύµφωνα µε τις σχετικές εκτιµήσεις, περίπου 10.000 συνταξιούχοι που βρίσκονται στις υψηλότερες κλίµακες υφίστανται κρατήσεις που σε ετήσια βάση µπορούν να αντιστοιχούν σε ποσό αντίστοιχο µίας εθνικής σύνταξης, η οποία ανέρχεται σήµερα περίπου στα 446 ευρώ τον µήνα. Το συνολικό οικονοµικό βάρος της ΕΑΣ είναι ιδιαίτερα µεγάλο. Σύµφωνα µε τις εκτιµήσεις που επικαλούνται οι εκπρόσωποι των συνταξιούχων, από το 2010 µέχρι σήµερα έχουν παρακρατηθεί περίπου 10 δισεκατοµµύρια ευρώ από τους συνταξιούχους που υπάγονται στην εισφορά.
Μόνο για το 2026, σύµφωνα µε το σχέδιο προϋπολογισµού, η ΕΑΣ αναµένεται να αποφέρει περίπου 888.000.000 ευρώ, εκ των οποίων 721.000.000 ευρώ από κύριες συντάξεις και 167.000.000 ευρώ από επικουρικές. Η υπόθεση αφορά προσφυγή συνταξιούχου δικαστή και έχει παραπεµφθεί στην Ολοµέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αρχικά είχε προσδιοριστεί για τις 10 Ιουνίου 2026, όµως ύστερα από αίτηµα του ∆ηµοσίου αναβλήθηκε και πλέον έχει προσδιοριστεί για τις 7 Οκτωβρίου 2026. Το αίτηµα αφορά την κατάργηση της ΕΑΣ ή τουλάχιστον την αλλαγή του τρόπου υπολογισµού της ώστε να εφαρµόζεται µε τρόπο συµβατό µε την αρχή της αναλογικότητας. Στο επίκεντρο βρίσκεται η πρόταση η εισφορά να υπολογίζεται µόνο στο ποσό της σύνταξης που υπερβαίνει το εκάστοτε όριο και όχι στο σύνολο της σύνταξης. Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει επίσης υποστηρίξει στο παρελθόν την ανάγκη αναλογικότερου συστήµατος υπολογισµού. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση αναµένει την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου προκειµένου να εξετάσει πιθανές νοµοθετικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισµού της ΕΑΣ από το 2027 και µετά.
Parapolitika.gr
