Η επίδραση του αυξημένου χρόνου που περνούν τα παιδιά μπροστά σε οθόνες είναι εξίσου σημαντική με τη συμπεριφορά των γονέων και τον πρόωρο τοκετό, αν όχι μεγαλύτερη, σύμφωνα με μια παγκόσμια μελέτη.
Οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα για περισσότερα από 2,8 εκατομμύρια παιδιά σε 64 χώρες και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αυξημένη έκθεση στις οθόνες μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά σε τομείς όπως η σχολική επίδοση και τα συναισθηματικά προβλήματα. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ σχετικά με το συγκεκριμένο θέμα.
Οι επιπτώσεις είναι «παρόμοιου ή μεγαλύτερου μεγέθους» από εκείνες άλλων παραγόντων που συνδέονται με την ανάπτυξη των παιδιών και τα αποτελέσματα όσον αφορά την ψυχική τους υγεία, συμπεριλαμβανομένου του οικογενειακού εισοδήματος, της συμπεριφοράς των γονέων και του αν τα παιδιά γεννήθηκαν πρόωρα ή όχι.
Η μεγαλύτερη χρήση οθονών για παιχνίδια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και παρακολούθηση περιεχομένου μέσω streaming μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη σχολική επίδοση και προβλήματα στην ανάπτυξη της γλώσσας, σύμφωνα με τη μελέτη.
Ορισμένοι ειδικοί δήλωσαν ότι η έκθεση έχει περιορισμούς, υποστηρίζοντας ότι τα ευρήματα «σε καμία περίπτωση» δεν στηρίζουν την άποψη ότι οι οθόνες αποτελούν την κύρια αιτία της ψυχικής δυσφορίας των εφήβων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν στην ανασκόπηση, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Pediatrics, ότι τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά σε οθόνες εμφανίζουν περισσότερα «κοινωνικοσυναισθηματικά» προβλήματα και προβλήματα ψυχικής υγείας. Οι ακαδημαϊκοί πραγματοποίησαν μια λεγόμενη «ανασκόπηση ανασκοπήσεων» (umbrella review), η οποία συνοψίζει τα αποτελέσματα προηγούμενων μεγάλων ανασκοπήσεων σχετικά με το θέμα.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης ψηφιακών μέσων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδεόταν με «λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα σε πολλαπλούς —αν και όχι σε όλους— μετρούμενους τομείς της αναπτυξιακής υγείας των παιδιών». Η ανάλυση κάλυψε μια ποικιλία συσκευών, από smartphones έως τηλεοράσεις, καθώς και ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, όπως η περιήγηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια και οι κλήσεις μέσω FaceTime.
«Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η χρήση οθονών μπορεί να αποτελεί έναν δυνητικά τροποποιήσιμο παράγοντα που συνδέεται με την ευημερία των παιδιών σε πολλαπλούς τομείς», ανέφερε η έκθεση.
Μεγαλύτερη έκθεση σε οθόνη, χαμηλότεροι βαθμοί
Σύμφωνα με τον Guardian διαπιστώθηκε ότι η μεγαλύτερη έκθεση στις οθόνες συνδεόταν συνολικά με χαμηλότερους βαθμούς στο σχολείο. Όταν οι ακαδημαϊκοί εξέτασαν συγκεκριμένα μαθήματα, ο χρόνος μπροστά σε οθόνες δεν φάνηκε να συνδέεται με τις επιδόσεις στα μαθηματικά, την ανάγνωση ή τις φυσικές επιστήμες. Ωστόσο, οι ερευνητές ανέφεραν ότι αυτοί ήταν «μεταξύ των λιγότερο μελετημένων» τομέων και, επομένως, το εύρημα μπορεί να οφείλεται στην έλλειψη επαρκών στοιχείων.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής ακαδημαϊκούς από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, διαπίστωσαν επίσης ότι ο αυξημένος χρόνος μπροστά σε οθόνες συνδεόταν με φτωχότερη ανάπτυξη της γλώσσας.
Όταν εξέτασαν την ψυχική υγεία, διαπίστωσαν ότι η μεγαλύτερη χρήση οθονών συνδεόταν με συναισθηματικά προβλήματα και «προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους», με «εσωτερικευμένη συμπεριφορά», η οποία περιλαμβάνει συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους, καθώς και με εξωτερικευμένη συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένης της επιθετικότητας και συμπτωμάτων διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
«Η ανασκόπησή μας έδειξε ότι οι υψηλότερες λεγόμενες “δόσεις” έκθεσης στις οθόνες συνδέονται με χαμηλότερη συνολική σχολική επίδοση και φτωχότερη ανάπτυξη της γλώσσας, καθώς και με αυξημένη εσωτερικευμένη και εξωτερικευμένη συμπεριφορά, συναισθηματικά προβλήματα και προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους», έγραψαν οι συγγραφείς.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μεγέθη αυτών των επιδράσεων είναι παρόμοια ή μεγαλύτερα από εκείνα που έχουν αναφερθεί για άλλους καθιερωμένους παράγοντες πρόβλεψης των αποτελεσμάτων στα παιδιά, όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, η συμπεριφορά των γονέων και ο πρόωρος τοκετός.»
Η Tatiana Íñiguez Berrozpe, αναπληρώτρια καθηγήτρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Σαραγόσα στην Ισπανία, δήλωσε ότι η έκθεση έδειξε μια συσχέτιση μεταξύ του χρόνου μπροστά σε οθόνες και της κακής ψυχικής υγείας και της χαμηλής σχολικής επίδοσης, αλλά ότι η συσχέτιση ήταν μικρή.
«Αυτό δεν είναι ένα ασήμαντο εύρημα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν υποστηρίζει το αφήγημα ότι οι οθόνες αποτελούν την κύρια αιτία της συναισθηματικής δυσφορίας των εφήβων», είπε. «Η χρήση οθονών από μόνη της δεν εξηγεί γιατί ένας έφηβος αισθάνεται συναισθηματική δυσφορία ή έχει χαμηλότερη σχολική επίδοση.»
Η Esther van Sluijs, καθηγήτρια συμπεριφορικής επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Loughborough, δήλωσε ότι η μελέτη ήταν «υψηλής ποιότητας», αλλά δεν μπορούσε να διακρίνει μεταξύ διαφορετικών τύπων χρήσης οθονών.
«Δεν μπορεί να εξαγάγει αξιόπιστα συμπεράσματα σχετικά με συγκεκριμένους τύπους χρήσης οθονών, όπως η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, καθώς δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για να μελετηθεί αυτό. Επομένως, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στην ερμηνεία αυτών των αποτελεσμάτων στο πλαίσιο των σημερινών συνηθειών χρήσης οθονών από τους νέους», είπε.
iEidiseis.gr
