Η ακρίβεια επιστρέφει με μεγαλύτερη ένταση στην Ελλάδα, καθώς το νέο ενεργειακό σοκ συναντά τις χρόνιες αδυναμίες της εγχώριας οικονομίας.
Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2023. Την ίδια ώρα, στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο 3,8%, επιβεβαιώνοντας ότι τα ελληνικά νοικοκυριά αντιμετωπίζουν ισχυρότερες πιέσεις. Σε μηνιαία βάση, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 1,8%, έναντι 0,4% τον Αύγουστο, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη άνοδο στην Ευρωζώνη, μετά την Ιταλία. Μέρος της μεταβολής συνδέεται με την επιστροφή των τιμών στα προ εκπτώσεων επίπεδα.
Σύμφωνα με την ανάλυση στο δελτίο «7 Ημέρες Οικονομία» της Eurobank, οι ανατιμήσεις δεν εξηγούνται αποκλειστικά από τις πολεμικές συγκρούσεις. Η ενεργειακή εξάρτηση, ο ασθενέστερος ανταγωνισμός και οι ελλείψεις εργαζομένων δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για τη διατήρησή τους.
Το ενεργειακό σοκ περνά στο πορτοφόλι
Η πιο άμεση επίδραση του πολέμου στο Ιράν αποτυπώνεται στην ενέργεια, όπου ο ετήσιος πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 25,4% τον Σεπτέμβριο, από 15,4% τον Αύγουστο. Οι διαταραχές στο Ορμούζ, οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις στη Ρωσία και την Ουκρανία πιέζουν την προσφορά. Παρά τη μερική αποκατάσταση των ροών από τον Περσικό Κόλπο, τα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου και το υψηλό μεταφορικό κόστος κρατούν τις τιμές ψηλά. Την περίοδο Μαρτίου–Σεπτεμβρίου, το Brent ήταν κατά 39% ακριβότερο από την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ενώ το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο TTF κατά 54%. Στην Ελλάδα, οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν κατά 16,7%, έναντι 11,2% στην Ευρωζώνη.
Ωστόσο, ο μεγαλύτερος όγκος των πληθωριστικών πιέσεων στο συγκεκριμένο επτάμηνο προήλθε από τις υπηρεσίες. Από τη μέση ετήσια αύξηση τιμών κατά 4%, οι υπηρεσίες συνεισέφεραν 2,2 ποσοστιαίες μονάδες και η ενέργεια 1,3 μονάδες. Στις υπηρεσίες ξεχωρίζουν οι ανατιμήσεις στην αναψυχή και, δευτερευόντως, στη στέγαση.
Έτσι, ακόμη και όταν ο πληθωρισμός υποχωρεί, οι προηγούμενες ανατιμήσεις παραμένουν ενσωματωμένες στο κόστος ζωής. Η αγοραστική δύναμη εξαρτάται από το πόσο έχουν αυξηθεί συνολικά οι τιμές σε σύγκριση με τα εισοδήματα, όχι μόνο από την ένδειξη ενός μήνα.
Γιατί η Ελλάδα είναι πιο ευάλωτη
Η απόσταση από την Ευρωζώνη συνδέεται με τέσσερις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ταχύτερα, ενισχύοντας τη ζήτηση. Το πρώτο εξάμηνο του 2026 η ανάπτυξη έφθασε στο 1,9%, έναντι 0,9% στην Ευρωζώνη, δημιουργώντας πιέσεις όταν η προσφορά δυσκολεύεται να ακολουθήσει.
Δεύτερον, το μικρότερο βάθος των εγχώριων αγορών και ο ασθενέστερος ανταγωνισμός διευκολύνουν τη διατήρηση υψηλότερων τιμών στην παραγωγή, στη μεταφορά και στη διανομή.
Τρίτον, οι ελλείψεις προσωπικού στον τουρισμό, στη μεταποίηση και στις κατασκευές, αλλά και σε τεχνικές και ψηφιακές ειδικότητες, αυξάνουν το κόστος παροχής υπηρεσιών.
Τέταρτον, η χώρα παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από την εισαγόμενη ενέργεια. Οι καθαρές εισαγωγές κάλυπταν το 78% της συνολικής διαθέσιμης ενέργειας το 2024, έναντι 57% στην ΕΕ. Παράλληλα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο αντιστοιχούσαν στο 61% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης.
Δύσκολος χειμώνας
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το ενεργειακό κόστος αρχίζει να μεταφέρεται ευρύτερα στην οικονομία. Ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό, έφθασε στο 4,5% τον Σεπτέμβριο, από 2,7% τον Μάρτιο. Στην Ευρωζώνη ήταν μόλις 2,4%.
Αυτό δείχνει ότι οι πιέσεις δεν περιορίζονται στους λογαριασμούς ενέργειας, αλλά περνούν σταδιακά σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες, μέσω παραγωγής, μεταφορών και μισθολογικού κόστους.
Η ανάλυση προειδοποιεί ότι οι ανατιμήσεις πιθανότατα θα συνεχιστούν τους επόμενους μήνες. Επιπλέον, η σύγκριση με τον χαμηλό πληθωρισμό του Οκτωβρίου 2025 μπορεί να ανεβάσει περαιτέρω τον ετήσιο δείκτη.
Για τα νοικοκυριά, ο χειμώνας προμηνύεται δύσκολος, καθώς η διεθνής ενεργειακή αβεβαιότητα προστίθεται σε ένα ήδη επιβαρυμένο κόστος καθημερινότητας.
Powergame.gr
