Το «καυτό» ζήτημα της φορολόγησης σε καπνικά προϊόντα και τσιγάρα βρίσκεται σήμερα στις συζητήσεις του Eurogroup και του Ecofin στις Βρυξέλλες, με τα σενάρια για τη μέση τιμή του πακέτου να αγγίζουν ακόμη και τα 13 ευρώ.
Την ώρα που η Ιρλανδική Προεδρία πιέζει για μια ενιαία ευρωπαϊκή συμφωνία στις αυξήσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης, η Ελλάδα –μαζί με άλλες χώρες– κρούει τον κώδικα του κινδύνου για «έκρηξη» του λαθρεμπορίου και ζητά μεγαλύτερα περιθώρια προσαρμογής. Η διαπραγμάτευση για το μέλλον της φορολόγησης σε τσιγάρα, προϊόντα ατμού και νικοτίνης αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς απαιτείται ομοφωνία των 27 κρατών-μελών. Η Ιρλανδική Προεδρία επιχειρεί να βρει τον συμβιβασμό, ωστόσο οι διαφωνίες τόσο για τη δομή των νέων φόρων όσο και για τον χρόνο εφαρμογής τους παραμένουν βαθιές.
Η Αθήνα, δια στόματος των εκπροσώπων της, προβάλλει το επιχείρημα ότι μια απότομη και υπερβολική φορολογική επιβάρυνση θα πλήξει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές του κλάδου. Παράλληλα, προειδοποιεί ότι οι καταναλωτές θα στραφούν μαζικά στην παράνομη αγορά, με άμεσο αντίκτυπο στα δημόσια έσοδα. Παρόμοιες ανησυχίες εκφράζουν η Ιταλία και η Ρουμανία, εστιάζοντας στην επιβάρυνση των χαμηλότερων εισοδημάτων.
Το «γαλλικό μάθημα»
Το ισχυρότερο αντεπιχείρημα στις υπερβολικές αυξήσεις φόρων έρχεται από την ίδια τη Γαλλία, η οποία έχει υιοθετήσει κατά το παρελθόν επιθετική φορολογική πολιτική στον κλάδο. Σύμφωνα με έκθεση της KPMG για το 2026, το 2025 το παράνομο τσιγάρο εκτοξεύτηκε στο 41,4% της συνολικής κατανάλωσης στη χώρα, από 37,6% το 2024. Αυτό μεταφράζεται σε περισσότερα από 20,5 δισεκατομμύρια λαθραία τσιγάρα να πλημμυρίζουν την αγορά.
Την ίδια χρονιά, οι νόμιμες πωλήσεις στη Γαλλία κατέρρευσαν κατά 8,7%. Ωστόσο, επειδή το κενό κάλυψαν οι παράνομες πωλήσεις, η συνολική εκτιμώμενη κατανάλωση μειώθηκε μόλις κατά 0,7%. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει εμφατικά ότι η πτώση της νόμιμης αγοράς δεν συνεπάγεται απαραίτητα και μείωση του καπνίσματος, αλλά μεταφορά του τζίρου στη μαύρη αγορά.
Πόσο θα φτάσουν οι τιμές στα τσιγάρα
Η συζήτηση στις Βρυξέλλες βασίζεται σε μελέτες που εξετάζουν διάφορα σενάρια. Ανάλυση του ΚΕΠΕ έχει καταδείξει ότι σε ακραίες περιπτώσεις φορολόγησης, η μέση τιμή των τσιγάρων θα μπορούσε να εκτιναχθεί έως και 569,6%. Ακόμη και το σενάριο του «πακέτου στα 13 ευρώ» θεωρείται πλέον μια μετριοπαθής, και όχι ακραία, πρόβλεψη.
Ο πίνακας παρουσιάζει αναλυτικά τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στους ειδικούς φόρους, τόσο στη λιανική τιμή πώλησης όσο και στον όγκο των νόμιμων πωλήσεων, με βάση διαφορετικά επίπεδα ελαστικότητας της ζήτησης:
Εάν στο σημερινό Ecofin δεν επιτευχθεί η απαιτούμενη ομοφωνία, οι αποφάσεις για το νέο ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο στον κλάδο του καπνού ενδέχεται να «παγώσουν» και να μετατεθούν χρονικά για το επόμενο εξάμηνο, υπό τη σκέπη της επόμενης ευρωπαϊκής προεδρίας. Μέχρι τότε, η μάχη μεταξύ δημόσιας υγείας, φορολογικών εσόδων και καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος θα μαίνεται.
alfavita.gr
