Παρασκευή και 13 και η λαϊκή παράδοση μάς προειδοποιεί πως πρόκειται για μια εξαιρετικά γρουσούζικη μέρα, με μια σειρά από ατυχίες και κακές συμπτώσεις να… παραμονεύουν.
Μάλιστα, υπάρχουν ορισμένοι που αντιπαθούν τόσο πολύ αυτή την ημέρα, που το λεξικό «Skepdic.com», έχει συμπεριλάβει στον κατάλογό του το λήμμα «παρασκευηδεκατριαφοβία» (paraskevidekatriaphobia), που αναφέρεται στους ανθρώπους που διακατέχονται από έναν παράλογο φόβο σχετικά με την ημέρα.
Εάν και οι περισσότεροι από εμάς, λοιπόν, γνωρίζουμε πως είναι μια ημερομηνία συνδεδεμένη με την κακοτυχία, στην πραγματικότητα, η προκατάληψη αυτή θεωρείται αρκετά καινούρια, μετρώντας περίπου 100 χρόνια, σύμφωνα με το BBC.
Όπως αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα, οι ρίζες της θεώρησης της εν λόγω ημέρας ως άτυχης δεν είναι γνωστές. Ωστόσο οι ιστορικοί πιστεύουν πως πρόκειται για ένα συνδυασμό του αριθμού 13 που θεωρείται γρουσούζικος και μεμονωμένα και της ημέρας Παρασκευής, που επίσης θεωρείται ιστορικά γρουσούζικη.
Γιατί η Παρασκευή και 13 θεωρείται γρουσούζικη
Με βάση το ρεπορτάζ του «National Geographic», οι ρίζες της αντίληψης του αριθμού 13 ως γρουσούζικου εντοπίζεται ήδη από την σκανδιναβική μυθολογία, όταν ο θεός της απάτης, Λόκι, εισέβαλε με βία στη Βαλχάλα, τη στιγμή που οι 12 βασικοί θεοί απολάμβαναν το δείπνο τους. Ο Λόκι κατάφερε να σκοτώσει το θεό του φωτός και της αθωότητας, Μπαλντρ, και τότε όλη η Γη βυθίστηκε στο σκοτάδι και το πένθος. Ήταν μια κακή, άτυχη μέρα».
Η πρόληψη αυτή μεταφέρθηκε και στα χριστιανικά χρόνια, με τον Ιούδα να θεωρείται ως ο 13ος καλεσμένος που έκατσε στο τραπέζι του Μυστικού Δείπνου, λίγο πριν δώσει στον Ιησού το φιλί της προδοσίας που οδήγησε στη σταύρωσή του.
Ακόμα και σήμερα, ο αριθμός 13 θεωρείται τόσο γρουσούζικος, που κάποια ξενοδοχεία δεν έχουν δωμάτια με τον αριθμό αυτό, πηδώντας από το 12 στο 14.
Από την άλλη, η Παρασκευή έχει περιγραφεί ως άτυχη ήδη από τον 14ο αιώνα, μέσα από το δημοφιλές βιβλίο της εποχής «Canterbury Tales», όπου αναγράφεται χαρακτηριστικά: «[…] και την Παρασκευή έπεσε όλη αυτή η ατυχία». Μάλιστα, η πρόληψη αυτή παραμένει ιδιαίτερα επίμονη σύμφωνα με τη ναυτική παράδοση, η οποία τονίζει πως η έναρξη ενός ταξιδιού με το πλοίο ημέρα Παρασκευή, φέρνει κακοτυχία.
Τέλος, στη Βρετανία, συνήθιζαν να κρεμάνε τους θανατοποινήτες εγκληματίες ημέρα Παρασκευή, γεγονός που προσδίδει στην αντίληψη της ημέρας ως γρουσούζικης.
Παρασκευή και 13: Τι «δεν πρέπει» να κάνουμε – 5 προλήψεις
Η Παρασκευή και 13 θεωρείται η πιο γρουσούζικη ημερομηνία ολόκληρου του ημερολογίου, με τη λαϊκή σοφία να μας προειδοποιεί πως πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί για να μην επιβαρύνουμε ακόμα περισσότερο την κακή μας τύχη.
Και μολονότι εν έτει 2026 η επιστήμη και η λογική θεωρητικά επικρατούν , πολλοί είναι εκείνοι που πιστεύουν στην γρουσούζικη ιδιότητα της σημερινής ημέρας, γεγονός που άλλωστε ισχύει για πολλές άλλες προκαταλήψεις, όπως είναι το χτύπημα του ξύλου.
Όπως αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα «Atlanta Journal Constitution», οι 5 βασικές δραστηριότητες που πρέπει να αποφύγουμε σήμερα είναι οι παρακάτω:
- Μην κόψετε τα μαλλιά σας: Σύμφωνα με τους θρύλους, εάν κόψετε τα μαλλιά σας ημέρα Παρασκευή και 13, ένα μέλος της οικογένειάς σας θα πεθάνει!
- Μην αλλάξετε τα σεντόνια σας: Με βάση τη λαϊκή παράδοση, εάν αλλάξετε τα σεντόνια σας σήμερα, το βράδυ θα βλέπετε… εφιάλτες.
- Αποφύγετε τις κηδείες και τις πομπές: Εάν πετύχετε στο δρόμο σας κάποια νεκρική πομπή και είναι Παρασκευή και 13 θα πρέπει να την αποφύγετε πάση θησεία, αλλιώς κινδυνεύετε να είστε ο επόμενος που θα αποχαιρετήσει τον άδικο τούτο κόσμο.
- Μην φάτε δείπνο με άλλα 12 άτομα: Τόσο την Παρασκευή και 13 όσο και τις υπόλοιπες ημέρες, εάν 13 άτομα δειπνήσουν μαζί, θεωρείται πως ένα εξ’ αυτών θα πεθάνει μέσα σε διάστημα ενός χρόνου. Οι ιστορικοί πιστεύουν ότι η εν λόγω πρόληψη προέρχεται ήδη από τα βιβλικά χρόνια και το δείπνο του Ιησού με τους 12 μαθητές του, λίγο πριν λάβει το φιλί της προδοσίας από τον Ιούδα.
- Μην… γεννηθείτε: Προφανώς και κάτι τέτοιο δεν είναι στον έλεγχό μας, ωστόσο οι προλήψεις λένε πως εάν ένα παιδί γεννηθεί Παρασκευή και 13, θα είναι άτυχο για όλη του τη ζωή.
...και γιατί δεν θα χαθούμε στις 13 Νοεμβρίου 2026
Σύμφωνα με μια μελέτη, στις 13 Νοεμβρίου 2026 θα έπρεπε να έχει έρθει το τέλος του κόσμου. Ακούγεται δραματικό και θα ήταν κάπως επίκαιρο, αν η μελέτη δεν ήταν ήδη «ξεπερασμένη». Παρ’ όλα αυτά, παραμένει συναρπαστική.
Ήδη 66 ετών είναι η λεγόμενη μελέτη «Doomsday», όμως παραμένει ίσως η πιο γνωστή μελέτη για το τέλος του κόσμου. Ήδη από το 1960 ερευνητές είχαν υπολογίσει, με τη βοήθεια μιας μαθηματικής φόρμουλας, το τέλος της ανθρωπότητας για την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026. Το άρθρο με τον προκλητικό τίτλο «Doomsday: Friday, 13 November, A.D. 2026» είχε συντάξει ο αυστριακοαμερικανός φυσικός Χάιντς φον Φέρστερ και η ερευνητική του ομάδα στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Science.
Κύρια συμπεράσματα και υπόβαθρο της μελέτης «Doomsday»
Οι ερευνητές αξιολόγησαν ιστορικά δεδομένα για τον παγκόσμιο πληθυσμό των τελευταίων δύο χιλιετιών και προσαρμόσαν σε αυτά μια καμπύλη ανάπτυξης. Το μοντέλο έδειξε ότι τα χρονικά διαστήματα ανάμεσα στις διπλασιάσεις του πληθυσμού γίνονταν ολοένα και μικρότερα. Η πρόγνωση: Αν προέκτεινε κανείς αμετάβλητο στο μέλλον αυτόν τον τότε ρυθμό αύξησης του ανθρώπινου πληθυσμού στη Γη, η καμπύλη θα έφτανε τον Νοέμβριο του 2026 σε μια άπειρη τιμή.
Οι άνθρωποι, με άλλα λόγια, θα είχαν μέχρι την αυριανή Παρασκευή πολλαπλασιαστεί στο άπειρο. Η λογική συνέπεια για τους μαθηματικούς ήταν ότι εκείνη την ημέρα η ανθρωπότητα, καθαρά υπολογιστικά, θα αυτο«συνθλιβόταν» από την υπερπληθυσμό.
Η μελέτη είχε τότε προκαλέσει παγκόσμια αναστάτωση, και αυτός ήταν και ο στόχος της. Ο Χάιντς φον Φέρστερ ήθελε με την εστίαση σε μια Παρασκευή και μάλιστα 13 του μηνός να στρέψει την προσοχή στην τότε έντονη συζήτηση για την υπερπληθυσμό. Μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990 η καμπύλη ταίριαζε εντυπωσιακά καλά με τα πραγματικά στοιχεία. Στη συνέχεια όμως η παγκόσμια αύξηση του πληθυσμού επιβραδύνθηκε αισθητά, γι’ αυτό και οι σημερινές προβλέψεις κάνουν μάλλον λόγο για σταθεροποίηση γύρω στα 10 δισ. ανθρώπους.
Γιατί ο «Τέλος του κόσμου» δεν έρχεται
Ο παγκόσμιος πληθυσμός συνεχίζει μεν να αυξάνεται, αλλά ολοένα και πιο αργά. Αρχικά ο αριθμός των ανθρώπων αυξήθηκε έντονα, επειδή πέθαιναν λιγότεροι. Αργότερα όμως οι οικογένειες σε όλον τον κόσμο άρχισαν να αποκτούν όλο και λιγότερα παιδιά. Ταχύτερα αυξήθηκε ο πληθυσμός το 1963, με πάνω από δύο τοις εκατό τον χρόνο. Μέχρι το 2020 αυτός ο ρυθμός ανάπτυξης είχε πέσει σε κάτω από ένα τοις εκατό.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), στα μέσα της δεκαετίας του 2080 θα ζουν στη Γη οι περισσότεροι άνθρωποι, περίπου 10,3 δισ. Στη συνέχεια ο παγκόσμιος πληθυσμός θα αρχίσει να μειώνεται αργά ξανά.
Η Παρασκευή δεν είναι η πρώτη προαναγγελθείσα συντέλεια του κόσμου
Ήδη το 1910 είχε προκληθεί μεγάλη πανικός εξαιτίας του κομήτη του Χάλεϋ. Εφημερίδες προειδοποιούσαν για δηλητηριώδη αέρια στην ουρά του, που θα μπορούσαν να αφανίσουν κάθε μορφή ζωής. Κάποιοι έμποροι εκμεταλλεύτηκαν αυτόν τον φόβο και πούλησαν αντιασφυξιογόνες μάσκες, «προστατευτικά χάπια» ή «ομπρέλες κομήτη». Όμως ο κομήτης πέρασε και δεν συνέβη τίποτα.
Και αργότερα υπήρξαν επανειλημμένα τέτοιες ημερομηνίες. Ένας Αμερικανός ραδιοφωνικός ιεροκήρυκας προέβλεψε για τις 21 Μαΐου 2011 την Τελευταία Κρίση. Στις 21 Δεκεμβρίου 2012 έληγε ένα τμήμα του ημερολογίου των Μάγια, γεγονός που πολλοί ερμήνευσαν επίσης ως τέλος του κόσμου.
Ακόμη και η επιστήμη έκανε μερικές φορές λάθος. Το 1972 η μελέτη «Τα όρια της ανάπτυξης» προειδοποιούσε ότι σύντομα θα εξαντλούνταν για εμάς σημαντικές πρώτες ύλες. Όμως οι άνθρωποι βρήκαν νέες πηγές και λύσεις, με αποτέλεσμα πολλές πρώτες ύλες να γίνουν ακόμη και φθηνότερες.
Το πρόβλημα τέτοιων προβλέψεων είναι πάντα το ίδιο: Επεκτείνονται οι εξελίξεις του παρελθόντος ευθύγραμμα στο μέλλον. Έτσι ξεχνιέται ότι οι άνθρωποι αντιδρούν στα προβλήματα και προσαρμόζονται. Αυτό ισχύει και για τις 13 Νοεμβρίου 2026. Η ανθρωπότητα εξελίχθηκε διαφορετικά από ό,τι είχε υπολογιστεί πριν από 66 χρόνια.
Αν λοιπόν νομίζετε τώρα ότι μπορείτε να τα πείτε έξω από τα δόντια στο αφεντικό σας, επειδή την Παρασκευή έτσι κι αλλιώς όλα τελειώνουν, καλύτερα σκεφτείτε το ξανά.
Πηγές: Euronews και iEidiseis.gr
