Προθεσμία 45 ημερών έχουν πλέον μέχρι την εκπνοή του 2026 πάνω από 4 εκατομμύρια φορολογούμενοι προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι έχουν πραγματοποιήσει δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών εξοφληθείσες με κάρτες ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, οι οποίες ανέρχονται τουλάχιστον στο 30% του ετήσιου ατομικού εισοδήματός τους για το τρέχον έτος.
Όσοι δεν συμπληρώσουν το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών πληρωμών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 κινδυνεύουν να επιβαρυνθούν με πρόσθετο φόρο 22% επί της διαφοράς που θα παραμείνει ακάλυπτη, κατά την εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων που θα υποβληθούν το 2027 για τα εισοδήματα του 2026.
Ποιους αφορά
Η υποχρέωση προβλέπεται στην παράγραφο 6 του άρθρου 15 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013) και αφορά μισθωτούς, συνταξιούχους, αυτοαπασχολούμενους, αγρότες και φορολογούμενους με εισοδήματα από ακίνητα, εφόσον δεν εμπίπτουν σε κάποια εξαίρεση.
1. Πόσες ηλεκτρονικές αποδείξεις απαιτούνται. Ειδικότερα, ο γενικός κανόνας προβλέπει ηλεκτρονικές πληρωμές για αγορές αγαθών και υπηρεσιών ίσες με το 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, με ανώτατο απαιτούμενο ποσό τις 20.000 ευρώ.
Για παράδειγμα, σε ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ απαιτούνται αναγνωριζόμενες ηλεκτρονικές δαπάνες 4.500 ευρώ, ενώ για εισόδημα 25.000 ευρώ το αντίστοιχο ποσό φτάνει τις 7.500 ευρώ.
Οι πληρωμές πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί μέσα στο 2026, με χρεωστικές, πιστωτικές ή προπληρωμένες κάρτες, μέσω e-banking ή άλλων αποδεκτών ηλεκτρονικών μέσων.
2. Πότε το απαιτούμενο ποσοστό μειώνεται στο 20%. Ευνοϊκότερη αντιμετώπιση προβλέπεται για όσους έχουν ιδιαίτερα υψηλές υποχρεώσεις.
Εάν οι πληρωμές για φόρο εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ενοίκια και τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων υπερβαίνουν συνολικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος, το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών καταναλωτικών δαπανών μειώνεται από 30% σε 20%.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις να έχουν εξοφληθεί ηλεκτρονικά.
Για φορολογούμενους με κατασχεμένο τραπεζικό λογαριασμό, το απαιτούμενο ποσό περιορίζεται κατ’ ανώτατο όριο στις 5.000 ευρώ.
3. Ποιες πληρωμές αναγνωρίζονται. Στις επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- Αγορές τροφίμων, ποτών, ενδυμάτων και υποδημάτων.
- Είδη καθαριότητας, προσωπικής υγιεινής και οικιακής χρήσης.
- Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα και επισκευές.
- Λογαριασμοί κοινής ωφέλειας και κοινόχρηστα.
- Δίδακτρα, νοσήλια, ασφάλιστρα και διάφορες υπηρεσίες.
Αντίθετα, δεν προσμετρώνται οι πληρωμές ενοικίων, δανείων και φόρων ούτε οι αγορές ακινήτων, αυτοκινήτων, μοτοσικλετών, σκαφών και επενδυτικών προϊόντων.
4. Ποιες ιατρικές δαπάνες μετρούν διπλά. Ιδιαίτερη πρόβλεψη ισχύει για συγκεκριμένες υπηρεσίες υγείας.
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές αμοιβών σε γιατρούς, οδοντιάτρους, ορθοδοντικούς, οφθαλμιάτρους και άλλες προβλεπόμενες ειδικότητες υπολογίζονται στο 200% της αξίας τους για την κάλυψη του απαιτούμενου ποσού.
Επομένως, αναγνωριζόμενη ιατρική δαπάνη 300 ευρώ μπορεί να προσμετρηθεί ως 600 ευρώ.
5. Πώς υπολογίζεται το πέναλτι. Ο πρόσθετος φόρος δεν επιβάλλεται σε ολόκληρο το εισόδημα αλλά αποκλειστικά στο ποσό των ηλεκτρονικών δαπανών που λείπει.
Εάν ένας φορολογούμενος έχει εισόδημα 20.000 ευρώ, χρειάζεται κανονικά 6.000 ευρώ αναγνωριζόμενων ηλεκτρονικών πληρωμών.
Εφόσον συγκεντρώσει μόνο 4.000 ευρώ, η ακάλυπτη διαφορά είναι 2.000 ευρώ και ο πρόσθετος φόρος ανέρχεται σε 440 ευρώ (2.000 ευρώ Χ 22%).
6. Τι ισχύει για τους αυτοαπασχολούμενους. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από επαγγελματίες που υπάγονται στο σύστημα ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.
Μετά τις αλλαγές του ν. 5073/2023, για τον υπολογισμό των απαιτούμενων ηλεκτρονικών δαπανών λαμβάνεται υπόψη το υψηλότερο ποσό μεταξύ δηλωθέντος και προβλεπόμενου τεκμαρτού εισοδήματος.
Έτσι, ένας αυτοαπασχολούμενος μπορεί να χρειάζεται περισσότερες ηλεκτρονικές αποδείξεις από όσες αντιστοιχούν στο εισόδημα που προκύπτει από τα βιβλία του.
7. Ποιοι απαλλάσσονται πλήρως. Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται, μεταξύ άλλων:
- Φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω.
- Άτομα με αναπηρία 80% και άνω.
- Πρόσωπα σε δικαστική συμπαράσταση.
- Ανήλικοι που υποβάλλουν φορολογική δήλωση.
- Στρατεύσιμοι που υπηρετούν την υποχρεωτική θητεία τους.
- Φορολογούμενοι σε μακροχρόνια νοσηλεία άνω των έξι μηνών.
- Διαμένοντες σε οίκους ευγηρίας ή ψυχιατρικά καταστήματα και κρατούμενοι.
- Δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης.
- Μόνιμοι κάτοικοι μικρών χωριών και νησιών, υπό τις προβλεπόμενες πληθυσμιακές και λοιπές προϋποθέσεις.
- Ορισμένες κατηγορίες φορολογικών κατοίκων εξωτερικού και δημοσίων υπαλλήλων που υπηρετούν εκτός Ελλάδας.
Τι πρέπει να ελέγξουμε στο Ε1
Τα ποσά ηλεκτρονικών πληρωμών που θα έχουν πραγματοποιήσει φέτος οι φορολογούμενοι θα γνωστοποιηθούν από τις τράπεζες στην ΑΑΔΕ έως το τέλος Φεβρουαρίου 2027 και από τη στιγμή που θα ανοίξει η εφαρμογή του TAXISnet για την υποβολή των εντύπων Ε1 των φορολογικών δηλώσεων θα εμφανίζονται προσυμπληρωμένα στους κωδικούς 049-050 των εντύπων.
Οι φορολογούμενοι θα μπορούν να διορθώσουν τα προσυμπληρωμένα ποσά εφόσον διαθέτουν επιπλέον πραγματικές, επιλέξιμες ηλεκτρονικές δαπάνες που δεν έχουν καταγραφεί. Πρέπει, όμως, να διατηρούν τις σχετικές αποδείξεις και τα αποδεικτικά πληρωμής για ενδεχόμενο έλεγχο.
Το κρίσιμο είναι να γίνει ο έλεγχος πριν από την Πρωτοχρονιά. Οι δαπάνες που απαιτούνται για το φορολογικό έτος 2026 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου, διαφορετικά η διαφορά μπορεί να μετατραπεί σε πρόσθετο φόρο κατά την εκκαθάριση της φορολογικής δήλωσης το 2027.
Πρόσθετοι φόροι 86 εκατ. €
Πρόσθετους φόρους 86,04 εκατ. ευρώ πλήρωσαν οι φορολογούμενοι το 2025, επειδή δεν συγκέντρωσαν τις απαιτούμενες ηλεκτρονικές αποδείξεις για τα εισοδήματα του 2024. Το ποσό ήταν ελαφρώς χαμηλότερο από τα 87,21 εκατ. ευρώ του 2024, παραμένοντας ωστόσο σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.
Η διαχρονική εξέλιξη των στοιχείων της ΑΑΔΕ αποκαλύπτει τη σημαντική αύξηση των επιβαρύνσεων. Το 2019 τα πέναλτι είχαν ανέλθει σε 22,72 εκατ. ευρώ και το 2020 σε 18,37 εκατ. ευρώ. Ακολούθησαν 29 εκατ. ευρώ το 2021, 58 εκατ. ευρώ το 2022 και 54,48 εκατ. ευρώ το 2023.
Ιδιαίτερα επιβαρυμένοι εμφανίζονται οι αυτοαπασχολούμενοι. Το 2024 χρεώθηκαν πρόσθετους φόρους 42,21 εκατ. ευρώ, έναντι 15,73 εκατ. ευρώ το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας αύξηση 168,3%. Το 2025 η επιβάρυνσή τους περιορίστηκε στα 39,54 εκατ. ευρώ.
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση διαδραμάτισε η εφαρμογή του τεκμαρτού συστήματος φορολόγησης του νόμου 5073/2023. Για πολλούς επαγγελματίες, το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών δαπανών υπολογίστηκε με βάση εισόδημα υψηλότερο από εκείνο που είχαν δηλώσει.
Έτσι, η αδυναμία κάλυψης του προβλεπόμενου ορίου οδήγησε σε πρόσθετο φόρο 22% επί της διαφοράς, επιβαρύνοντας περαιτέρω χιλιάδες φορολογούμενους.
EleftherosTypos.gr
